Làm sushi tại nhà bằng nguyên liệu Việt: cơm dẻo, cuộn chặt, ngon

Sushi từng được xem là món "sang chảnh", chỉ ăn ở nhà hàng Nhật. Thực tế, bạn hoàn toàn có thể làm sushi tại nhà với những nguyên liệu Việt dễ mua ở chợ và siêu thị: gạo dẻo, tôm, trứng gà, dưa leo, cà rốt, cá hồi, thanh cua. Chỉ cần nắm vững cách nấu và trộn cơm, cuộn đúng kỹ thuật, bạn sẽ có những cuộn sushi đẹp mắt cho bữa tiệc gia đình.

Bài viết ưu tiên các loại nhân đã nấu chín để an toàn và phù hợp khẩu vị cả nhà, kể cả trẻ nhỏ. Công thức cho khoảng 4–5 cuộn maki và 10 miếng nigiri.

Chọn nguyên liệu Việt thay thế

Gạo nấu cơm sushi

Cơm sushi cần dẻo, hạt tròn, kết dính tốt nhưng vẫn rời từng hạt. Bạn có thể dùng gạo hạt tròn Japonica trồng trong nước, hiện bán phổ biến ở siêu thị. Nếu không có, gạo tẻ dẻo hạt ngắn trộn thêm khoảng 10% gạo nếp cũng cho kết quả khá tốt. Tránh gạo hạt dài, khô cơm vì rất khó kết dính.

Giấm trộn cơm

Dùng giấm gạo hoặc giấm táo có độ chua nhẹ. Không dùng giấm công nghiệp quá gắt vì sẽ át mùi cơm.

Lá rong biển

Lá rong biển khô cuộn sushi hiện có bán ở hầu hết siêu thị và chợ mạng. Chọn lá màu xanh đen, giòn, không ẩm.

Nhân sushi từ nguyên liệu quen thuộc

• Tôm: tôm sú hoặc tôm thẻ luộc chín, bóc vỏ.
• Trứng: trứng gà chiên cuộn ngọt (tamagoyaki kiểu đơn giản).
• Cá hồi: áp chảo chín hoặc nướng, xé miếng. Chỉ dùng cá hồi sống nếu mua được loại chuyên dùng ăn sống từ nơi uy tín và bảo quản lạnh đúng cách.
• Thanh cua, chả cá: loại đã chín, chỉ cần cắt dài.
• Rau củ: dưa leo, cà rốt, bơ, xà lách, rau mầm, củ cải muối.

Bước 1: Nấu và trộn cơm sushi

Nguyên liệu

• 450 g gạo (khoảng 3 lon sữa đặc)
• Nước nấu: lượng bằng gạo hoặc nhiều hơn khoảng 10%
• Hỗn hợp giấm: 75 ml giấm gạo, 2 muỗng canh đường, 1 muỗng cà phê muối

Cách làm

1. Vo gạo nhẹ tay 3–4 lần đến khi nước gần trong. Để ráo 30 phút cho hạt gạo hút đều nước.
2. Nấu cơm bằng nồi cơm điện như bình thường. Khi cơm chín, ủ thêm 10 phút.
3. Trong lúc chờ, đun ấm hỗn hợp giấm, đường, muối đến khi tan hết, không để sôi.
4. Trút cơm ra khay rộng bằng gỗ hoặc nhựa, rưới đều hỗn hợp giấm. Dùng vá cắt xẻ cơm theo đường chéo, không đảo mạnh làm nát hạt.
5. Vừa trộn vừa quạt cho cơm nguội nhanh và bóng hạt. Phủ khăn ẩm, để cơm về nhiệt độ phòng mới cuộn.

Bước 2: Chuẩn bị nhân

1. Trứng cuộn: đánh 4 quả trứng với 1 muỗng canh đường, 1 muỗng cà phê nước tương, chút muối. Đổ từng lớp mỏng vào chảo chống dính, cuộn dần thành thỏi dày. Để nguội, cắt thanh dài 1 cm.
2. Tôm: xiên que dọc thân để tôm không cong, luộc 2–3 phút, bóc vỏ. Dùng cho cuộn thì chẻ đôi, dùng cho nigiri thì xẻ bụng mở phẳng.
3. Cá hồi: áp chảo chín, để nguội, xé miếng dài. Cách áp chảo có thể tham khảo bài cá hồi áp chảo sốt chanh dây, chỉ cần bỏ phần sốt.
4. Rau củ: dưa leo bỏ ruột, cắt thanh dài. Cà rốt cắt thanh, chần sơ 30 giây. Bơ cắt lát, vắt vài giọt chanh để không thâm.

Bước 3: Cuộn sushi maki

1. Đặt mành tre lên thớt, lót màng bọc thực phẩm để dễ vệ sinh. Đặt lá rong biển mặt nhám lên trên, mặt bóng xuống dưới.
2. Nhúng tay vào nước pha chút giấm để cơm không dính tay. Lấy khoảng 150 g cơm, trải đều lên lá rong biển, chừa khoảng 2 cm ở mép trên. Lớp cơm dày chừng 0,5–0,7 cm, đừng ấn quá chặt.
3. Xếp nhân thành một hàng ngang ở khoảng 1/3 phía dưới: trứng, tôm, dưa leo, cà rốt.
4. Dùng ngón cái nâng mành tre, các ngón còn lại giữ nhân, cuộn một vòng cho mép lá chạm phần cơm phía trên. Siết nhẹ, tiếp tục cuộn đến hết.
5. Giữ cuộn trong mành khoảng 30 giây cho định hình. Để mép nối xuống dưới.

Biến tấu cuộn ngược (uramaki)

Trải cơm lên lá rong biển, rắc mè rang, lật úp để cơm quay xuống màng bọc, rồi xếp nhân lên mặt rong biển và cuộn. Kiểu này nhìn lạ mắt và trẻ em thường thích hơn vì ít vị rong biển.

Bước 4: Nặn sushi nigiri

1. Làm ướt tay, lấy khoảng 20 g cơm, nắm nhẹ thành viên hình bầu dục dài khoảng 5 cm.
2. Đặt lên trên một con tôm xẻ phẳng, một lát trứng cuộn mỏng hoặc một miếng cá hồi chín.
3. Dùng hai ngón tay ấn nhẹ để nhân bám vào cơm. Với lát trứng, có thể buộc một dải rong biển nhỏ quanh thân để cố định.

Gợi ý 4 kiểu kết hợp nhân theo khẩu vị Việt

• Cuộn tôm dưa leo: tôm luộc chẻ đôi, dưa leo, một chút sốt mayonnaise. Vị thanh mát, dễ ăn, hợp với người lần đầu thử sushi.
• Cuộn trứng chà bông: trứng cuộn ngọt, chà bông heo hoặc chà bông gà, cà rốt chần. Đây là kiểu cuộn trẻ em đặc biệt yêu thích.
• Cuộn cá hồi bơ: cá hồi áp chảo xé miếng, bơ chín, rau mầm. Béo ngậy, đậm vị, hợp cho người lớn.
• Cuộn chay ngũ sắc: đậu hũ chiên, củ cải muối vàng, cà rốt, dưa leo, nấm đông cô kho ngọt. Màu sắc rực rỡ, phù hợp người ăn chay.

Mỗi cuộn chỉ nên có 2–3 loại nhân để vị không bị lẫn lộn và cuộn dễ khít. Khi cuộn tiệc, bạn có thể làm mỗi loại một cuộn rồi xếp xen kẽ trên đĩa cho bắt mắt.

Cắt và trình bày

• Dùng dao thật sắc, lưỡi dài, nhúng nước trước mỗi nhát cắt.
• Cắt cuộn làm đôi trước, sau đó cắt mỗi nửa thành 3–4 khoanh đều nhau. Cắt bằng động tác kéo dao, không ấn mạnh.
• Bày sushi lên đĩa phẳng, kèm nước tương, gừng hồng ngâm và một ít mù tạt cho người lớn.

Để bữa ăn trọn vị Nhật, bạn có thể nấu thêm bát súp miso hoặc canh rong biển đậu hũ, kèm đĩa salad cá hồi làm khai vị.

Lỗi thường gặp khi làm sushi

• Cơm nhão, dính bết: nấu nhiều nước hoặc trộn giấm khi cơm quá nóng và đảo mạnh. Giảm nước nấu, trộn bằng thao tác cắt xẻ.
• Cơm khô, rời rạc: gạo hạt dài hoặc để cơm hở ngoài không khí lâu. Luôn phủ khăn ẩm.
• Cuộn bị bung: trải quá nhiều cơm hoặc nhân, hoặc không chừa mép rong biển. Bớt nhân, chừa mép 2 cm và miết vài hạt cơm làm "keo".
• Cắt bị nát: dao cùn hoặc khô. Lau và nhúng nước dao sau mỗi nhát.
• Rong biển bị dai: lá đã ẩm. Bảo quản lá trong túi kín có gói hút ẩm, cuộn xong nên ăn trong vòng 1–2 giờ.

An toàn thực phẩm khi làm sushi

Sushi là món ăn nguội, cơm và nhân tiếp xúc nhiều với tay nên cần đặc biệt chú ý vệ sinh. Rửa tay, dao, thớt sạch sẽ. Không để sushi ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ, nhất là ngày nóng. Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người lớn tuổi nên ăn sushi nhân đã nấu chín, tránh hải sản sống.

Nếu muốn thưởng thức sushi cá sống chuẩn vị, bạn nên chọn các nhà hàng Á – Âu uy tín có nguồn cá được kiểm soát.

Câu hỏi thường gặp

Không có mành tre có cuộn sushi được không?

Được. Bạn có thể dùng một chiếc khăn sạch dày bọc màng thực phẩm, hoặc tấm thớt nhựa mỏng dẻo. Cuộn bằng tay chậm rãi, siết đều là vẫn có cuộn sushi chắc đẹp.

Có thể dùng cơm trắng thường không trộn giấm?

Có thể, nhưng cơm sẽ kém dẻo bóng và thiếu vị chua ngọt đặc trưng. Giấm cũng giúp cơm giữ được lâu hơn một chút. Nên trộn giấm để món chuẩn vị hơn.

Sushi tự làm để được bao lâu?

Ngon nhất là ăn ngay trong vài giờ. Nếu cần để lâu hơn, bọc kín và giữ ngăn mát tối đa khoảng 1 ngày với nhân đã nấu chín. Cơm để lạnh sẽ hơi cứng, nên lấy ra trước 15–20 phút khi ăn.

Một cuộn sushi khoảng bao nhiêu calo?

Một cuộn maki cắt 8 miếng với nhân tôm, trứng, rau ước tính vào khoảng 300–400 kcal, chủ yếu từ cơm. Bạn có thể tăng rau, giảm cơm để cuộn nhẹ hơn.

Làm sushi tại nhà bằng nguyên liệu Việt vừa tiết kiệm, vừa vui khi cả nhà cùng cuộn và thưởng thức. Lần đầu có thể chưa đẹp, nhưng sau vài cuộn bạn sẽ quen tay. Đừng quên ghé ResFood để tìm thêm nhiều món ăn châu Á dễ làm khác.