Món ngon nấu với me: 6 công thức chua ngọt đưa cơm cả nhà mê

Vị chua của me không gắt như chanh hay giấm mà dịu, thơm và hơi ngọt hậu. Chính vì thế, món ngon nấu với me luôn có sức hút đặc biệt trong bữa cơm Việt, từ nồi canh chua mùa hè đến đĩa tôm rim me sóng sánh. Chỉ cần nắm cách lọc nước cốt me và cân bằng chua ngọt, bạn có thể làm được nhiều món khác nhau.

Dưới đây là 6 công thức dễ làm, nguyên liệu quen thuộc, phù hợp cho cả nhà.

Chọn me và cách lọc nước cốt me

Các loại me thường dùng

• Me chua chín (me vắt): loại phổ biến nhất, bán thành tảng đã bóc vỏ. Cơm me màu nâu sẫm, vị chua đậm, dùng để kho, rim, làm sốt.
• Me non (me xanh): vị chua gắt, thơm mùi lá, thường dùng nấu canh chua.
• Me ngọt: chủ yếu ăn trực tiếp, ít dùng nấu ăn vì thiếu độ chua.

Cách lọc nước cốt me

1. Lấy khoảng 50 g me vắt, cho vào tô với 150 ml nước ấm khoảng 60–70°C.
2. Ngâm 10 phút cho me mềm, dùng muỗng hoặc tay (đeo găng) dầm cho cơm me tan ra.
3. Lọc qua rây, ép kỹ phần bã để lấy hết nước cốt. Bỏ hạt và xơ.

Nước cốt me có thể nấu sẵn: đun với chút đường đến khi sánh nhẹ, để nguội, cho vào hũ thủy tinh sạch bảo quản ngăn mát, dùng trong khoảng một tuần.

6 món ngon nấu với me

1. Tôm rim me chua ngọt

Món kinh điển với lớp sốt me bóng bẩy, tôm thấm vị, ăn cùng cơm nóng rất đưa miệng.

Nguyên liệu (3 người): 400 g tôm thẻ hoặc tôm sú, 60 ml nước cốt me đặc, 2 muỗng canh đường, 1 muỗng canh nước mắm, 3 tép tỏi băm, 1 trái ớt, hành lá.

1. Tôm cắt râu, chỉ lưng, để ráo. Có thể giữ vỏ để tôm chắc và giòn.
2. Phi thơm tỏi với 1 muỗng canh dầu, cho tôm vào đảo lửa lớn đến khi tôm đổi màu đỏ.
3. Thêm nước cốt me, đường, nước mắm, ớt. Đảo đều, hạ lửa vừa rim 5–7 phút đến khi sốt sánh, bám đều tôm.
4. Rắc hành lá, tắt bếp.

Nếu yêu thích hải sản rang me, bạn có thể tham khảo thêm ba khía rang me, một món đặc trưng miền Tây.

2. Cá nục kho me

Me giúp cá nục bớt tanh, thịt cá săn chắc và nước kho có vị chua ngọt hài hoà.

Nguyên liệu (3 người): 500 g cá nục, 50 ml nước cốt me, 2 muỗng canh nước mắm, 1,5 muỗng canh đường, 1 củ hành tím, 2 tép tỏi, tiêu, ớt.

1. Cá nục làm sạch, bỏ mang và ruột, rửa với nước muối loãng, để ráo.
2. Ướp cá với nước mắm, đường, hành tỏi băm, tiêu trong 20 phút.
3. Xếp cá vào nồi, đổ nước cốt me và khoảng 100 ml nước. Đun sôi rồi hạ lửa nhỏ kho 25–30 phút đến khi nước sệt lại.

Xem công thức đầy đủ tại cá nục kho me.

3. Canh chua cá nấu me

Nồi canh chua với me, thơm, cà chua và rau thơm là món giải nhiệt quen thuộc của nhiều gia đình.

Nguyên liệu (4 người): 500 g cá lóc hoặc cá basa cắt khúc, 40 g me vắt, 1/4 trái thơm, 2 quả cà chua, 100 g đậu bắp, 1 khúc bạc hà (dọc mùng), giá đỗ, ngò om, ngò gai, 1 muỗng canh đường, 2 muỗng canh nước mắm.

1. Cá làm sạch, ướp chút nước mắm, tiêu. Me ngâm nước ấm, lọc lấy nước cốt.
2. Đun sôi 1,2 lít nước, cho nước cốt me, thơm thái lát vào nấu 5 phút.
3. Thả cá vào, nấu lửa vừa khoảng 7–8 phút, hớt bọt.
4. Cho cà chua, đậu bắp, bạc hà, nêm đường, nước mắm cho vừa vị chua ngọt. Sôi lại thì cho giá và rau thơm, tắt bếp.

Bạn có thể đổi vị với canh chua cá bóp nấu măng hoặc canh chua hải sản.

4. Gà sốt me

Thịt gà chiên vàng rồi đảo cùng sốt me, vị chua ngọt hợp khẩu vị trẻ nhỏ.

Nguyên liệu (3 người): 500 g đùi gà rút xương, 50 ml nước cốt me, 2 muỗng canh đường, 1 muỗng canh nước mắm, 1 muỗng canh tương cà, 2 muỗng canh bột năng, tỏi băm, mè rang.

1. Gà cắt miếng vừa ăn, ướp chút muối, tiêu 15 phút rồi lăn qua bột năng.
2. Chiên gà ở lửa vừa đến khi vàng đều và chín, vớt ra để ráo dầu.
3. Phi tỏi, cho nước cốt me, đường, nước mắm, tương cà vào đun đến khi sánh.
4. Cho gà vào đảo nhanh cho sốt áo đều, rắc mè.

Một biến tấu khác là gà lúc lắc sốt me với rau củ nhiều màu.

5. Sườn rim me

Sườn non rim me có lớp sốt keo sánh, thịt mềm, rất hao cơm.

Nguyên liệu (3 người): 500 g sườn non, 50 ml nước cốt me, 2 muỗng canh đường, 1,5 muỗng canh nước mắm, 3 tép tỏi, 1 củ hành tím.

1. Sườn chặt miếng nhỏ, chần qua nước sôi 2 phút, rửa sạch để ráo.
2. Ướp sườn với hành tỏi băm, 1 muỗng canh nước mắm trong 20 phút.
3. Chiên sơ sườn cho săn mặt. Chắt bớt dầu, cho nước cốt me, đường, phần nước mắm còn lại và 100 ml nước.
4. Rim lửa nhỏ 20–25 phút, thỉnh thoảng đảo, đến khi sườn mềm và sốt sệt lại.

6. Nước chấm me

Nước chấm me dùng với ốc luộc, bò bía, gỏi cuốn hoặc rau củ luộc.

Nguyên liệu: 3 muỗng canh nước cốt me, 2 muỗng canh đường, 1 muỗng canh nước mắm, 2 muỗng canh nước, tỏi ớt băm, 1 muỗng canh đậu phộng rang giã dập.

1. Phi thơm tỏi với chút dầu, cho nước cốt me, đường, nước mắm, nước vào đun lửa nhỏ đến khi hơi sánh.
2. Tắt bếp, để nguội, thêm ớt và đậu phộng khi dùng.

Nếu hay ăn ốc, bạn có thể so sánh với công thức nước mắm chấm ốc để chọn vị phù hợp. Nước chấm me hợp với món luộc, cuốn, còn nước mắm gừng sả hợp với các loại ốc có vị tanh nhẹ.

Gợi ý thực đơn cơm nhà với món me

Món me khá đậm vị, vì vậy mỗi bữa chỉ nên có một món chua ngọt làm điểm nhấn. Ví dụ: tôm rim me đi cùng canh rau ngót và rau luộc; hoặc canh chua cá nấu me kết hợp với một món kho mặn như thịt kho, trứng chiên. Cách phối này giúp bữa cơm cân bằng, không bị ngấy.

Mẹo nấu món với me ngon hơn

• Nêm từ từ: mỗi tảng me có độ chua khác nhau. Hãy cho khoảng 2/3 lượng nước cốt, nếm rồi mới thêm.
• Cân bằng chua ngọt mặn: tỷ lệ tham khảo cho món rim là 3 phần nước cốt me, 2 phần đường, 1 phần nước mắm.
• Không đun me quá lửa: sốt me rất dễ cháy khét vì có đường. Khi rim nên để lửa nhỏ và đảo thường xuyên.
• Dùng nồi chảo phù hợp: me có tính axit, nên dùng nồi inox, chống dính hoặc đất. Hạn chế để món chua lâu trong nồi nhôm.
• Lọc kỹ hạt và xơ: để món ăn mịn, không lợn cợn.

Những lỗi thường gặp

Lỗi phổ biến nhất là sốt bị đắng do đun quá lửa hoặc phi tỏi cháy. Lỗi thứ hai là món quá chua, khi đó bạn có thể thêm một chút đường và nước để cân lại. Ngoài ra, nếu nấu canh chua mà cho rau quá sớm, rau sẽ nhũn và mất mùi thơm. Rau thơm luôn cho vào cuối cùng, ngay trước khi tắt bếp.

Với món kho, nếu nước kho nhanh cạn mà thịt cá chưa thấm, hãy thêm một ít nước sôi thay vì nước lạnh để thịt không bị co cứng.

Lưu ý khi ăn món chua từ me

Me có vị chua do axit tự nhiên. Người bị đau dạ dày, trào ngược nên ăn với lượng vừa phải và không ăn khi đói. Các món rim me thường dùng khá nhiều đường, vì vậy người cần kiểm soát đường huyết nên giảm lượng đường và hỏi ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng về khẩu phần phù hợp. Me vắt mua về nên chọn loại sạch, không mốc, bảo quản trong hũ kín nơi khô ráo hoặc ngăn mát.

Câu hỏi thường gặp

Không có me tươi có thể dùng gì thay thế?

Bạn có thể dùng me chua đóng gói dạng tảng hoặc nước cốt me đóng chai. Nếu không có, có thể dùng sấu, khế chua hay chanh, nhưng hương vị sẽ khác.

Vì sao sốt me của tôi bị loãng?

Thường do dùng nhiều nước hoặc rim chưa đủ thời gian. Hãy đun lửa nhỏ thêm vài phút, hoặc thêm một ít bột năng pha loãng để sốt sánh hơn.

Nước cốt me để được bao lâu?

Nước cốt me đã đun sôi, để nguội và bảo quản kín trong ngăn mát có thể dùng khoảng 5–7 ngày. Nếu có mùi lạ hay nổi váng thì nên bỏ.

Chỉ với một tảng me nhỏ, bữa cơm gia đình đã có thêm nhiều món chua ngọt hấp dẫn. Hãy thử từng công thức và điều chỉnh vị theo khẩu vị nhà bạn, rồi khám phá thêm các món ngon khác trên ResFood nhé.