Nghêu làm món gì ngon: 6 món hấp, xào, nướng, nấu canh dễ làm

Nghêu (ngao) là loại hải sản bình dân, dễ mua quanh năm, thịt ngọt và nấu rất nhanh. Thế nhưng nhiều người vẫn băn khoăn nghêu làm món gì ngon ngoài món hấp quen thuộc. Thực tế, nghêu có thể hấp, xào, nướng, nấu canh, nấu cháo, mỗi món một hương vị riêng.

Bài viết gợi ý 6 món ngon từ nghêu cho khoảng 3–4 người ăn, kèm cách làm sạch cát và những lưu ý an toàn khi chế biến.

Chọn và làm sạch nghêu trước khi nấu

Cách chọn nghêu tươi

• Chọn nghêu còn sống: vỏ khép chặt hoặc khi chạm vào sẽ khép lại nhanh.
• Vỏ sáng bóng, không có mùi hôi. Gõ hai con vào nhau nghe tiếng chắc, không bị rỗng.
• Tránh những con vỏ mở rộng mà không khép lại, vỏ nứt vỡ hoặc nặng bất thường vì có thể chứa bùn.

Cách làm sạch cát

1. Rửa sạch bên ngoài vỏ, chà nhẹ để loại bỏ bùn bám.
2. Ngâm nghêu trong nước muối loãng (khoảng 1 muỗng canh muối cho 1 lít nước), thêm vài lát ớt. Để nơi tối, yên tĩnh khoảng 2–3 giờ cho nghêu nhả cát.
3. Thay nước 1–2 lần, rửa lại trước khi nấu. Loại bỏ những con đã chết, há miệng không khép.

Bạn có thể tham khảo thêm cách sơ chế các loại sò, ốc trong danh mục ngao, sò, ốc.

Món 1: Nghêu hấp sả

Món đơn giản nhất nhưng giữ trọn vị ngọt của nghêu, nước hấp thơm mùi sả rất ngon.

Nguyên liệu

• 1 kg nghêu
• 4 cây sả, 1 nhánh gừng nhỏ, 2 quả ớt, vài lá chanh
• ½ muỗng cà phê hạt nêm

Cách làm

1. Sả đập dập cắt khúc, gừng thái lát, ớt cắt đôi, lá chanh xé nhỏ.
2. Lót sả, gừng dưới đáy nồi, cho khoảng 150 ml nước và hạt nêm, đun sôi.
3. Cho nghêu vào, đậy nắp, hấp lửa lớn khoảng 3–5 phút. Khi nghêu mở miệng thì cho lá chanh, ớt vào, đảo đều và tắt bếp.
4. Vớt nghêu ra ngay để không bị dai. Ăn kèm muối tiêu chanh hoặc nước mắm chấm ốc.

Món 2: Nghêu xào bơ tỏi

Vị béo của bơ, thơm của tỏi hòa với nước nghêu ngọt, chấm bánh mì rất hợp.

Nguyên liệu

• 800 g nghêu
• 30 g bơ lạt, 1 muỗng canh dầu ăn
• 1 củ tỏi băm, 1 quả ớt, vài cọng hành lá hoặc rau mùi tây
• 1 muỗng cà phê nước tương, ½ muỗng cà phê đường, ít tiêu

Cách làm

1. Luộc sơ nghêu với ít nước đến khi vừa hé miệng, vớt ra. Giữ lại khoảng 50 ml nước luộc đã lắng cát.
2. Cho bơ và dầu ăn vào chảo, phi tỏi lửa vừa đến khi thơm, ngả vàng nhạt.
3. Cho nghêu vào, thêm nước luộc, nước tương, đường, ớt. Đảo nhanh lửa lớn khoảng 1–2 phút.
4. Rắc hành lá, tiêu và tắt bếp.

Món 3: Nghêu nướng mỡ hành

Món nhậu, món tiệc nướng quen thuộc. Nghêu ngọt, mỡ hành béo thơm, thêm chút đậu phộng rang giòn.

Cách làm gọn

1. Chọn nghêu to, luộc sơ vừa mở miệng, bỏ một nửa vỏ.
2. Làm mỡ hành: đun nóng 3 muỗng canh dầu ăn, rưới lên 3 nhánh hành lá thái nhỏ, thêm chút muối, đường.
3. Xếp nghêu lên vỉ hoặc khay, phết mỡ hành, nướng than hoặc lò khoảng 180°C trong 5–7 phút.
4. Rắc đậu phộng rang giã dập trước khi ăn.

Xem công thức chi tiết của nghêu nướng mỡ hành để có tỉ lệ mỡ hành chuẩn.

Món 4: Canh chua nghêu

Canh chua nghêu thanh mát, nấu chỉ khoảng 15 phút, rất hợp bữa cơm ngày nóng.

Nguyên liệu

• 700 g nghêu
• 2 quả cà chua, ¼ quả dứa, 100 g măng chua hoặc 2 cây bạc hà (dọc mùng)
• Me chua hoặc nước cốt chanh để tạo vị chua
• Rau ngổ, ngò gai, thì là
• 1 muỗng canh nước mắm, 1 muỗng cà phê đường, ½ muỗng cà phê hạt nêm

Cách làm

1. Luộc nghêu với khoảng 1 lít nước đến khi nghêu mở miệng. Vớt nghêu, tách lấy thịt hoặc để nguyên vỏ. Lọc nước luộc qua rây để loại bỏ cát.
2. Phi hành, xào cà chua và dứa cho mềm. Cho nước luộc nghêu vào, đun sôi, thêm măng chua hoặc bạc hà.
3. Nêm nước me, nước mắm, đường, hạt nêm vừa ăn. Cho nghêu vào, đun sôi lại khoảng 1 phút rồi tắt bếp, thêm rau thơm.

Bạn có thể tham khảo canh chua nghêu nấu măng, hoặc đổi vị với canh nghêu kiểu Thái chua cay thơm mùi sả, lá chanh. Nếu thích vị ngọt thanh, canh bầu nấu nghêu cũng là gợi ý rất dễ nấu.

Món 5: Cháo nghêu

Cháo nghêu ngọt dịu, dễ ăn, hợp với bữa sáng hoặc khi trời se lạnh.

Cách làm gọn

1. Luộc 500 g nghêu, tách thịt, lọc kỹ nước luộc.
2. Vo 100 g gạo, rang sơ cho thơm, nấu với nước luộc nghêu và thêm nước để có khoảng 1,2 lít, nấu lửa nhỏ khoảng 30 phút đến khi gạo nở bung.
3. Phi hành tím, xào thịt nghêu với chút nước mắm, tiêu, cho vào nồi cháo. Nêm lại vừa ăn.
4. Múc ra bát, thêm gừng thái sợi, hành lá, tiêu.

Với trẻ nhỏ, bạn nên băm nhỏ thịt nghêu và nêm thật nhạt.

Món 6: Miến xào nghêu

Miến dai, thấm nước ngọt của nghêu, thêm rau củ cho món ăn đủ chất.

Cách làm gọn

1. Luộc 500 g nghêu, tách thịt. Ngâm 150 g miến cho mềm, để ráo.
2. Chuẩn bị cà rốt thái sợi, 100 g giá đỗ, hành tây, hẹ cắt khúc.
3. Phi tỏi, xào cà rốt, hành tây. Cho miến, 3 muỗng canh nước luộc nghêu, 1 muỗng canh nước tương, 1 muỗng cà phê dầu hào, đảo đều.
4. Thêm thịt nghêu, giá, hẹ, đảo nhanh 1 phút rồi tắt bếp.

Thịt nghêu tách vỏ cũng có thể xào cùng rau như món hoa kim châm xào nghêu, vừa ngon vừa đẹp mắt.

Mẹo nấu nghêu ngon, không dai

• Nấu lửa lớn, thời gian ngắn: nghêu chỉ cần vài phút là chín. Khi miệng nghêu mở là vớt ra, nấu lâu thịt sẽ teo và dai.
• Lọc nước luộc: nước luộc nghêu rất ngọt, nên lọc qua rây hoặc vải mỏng để dùng nấu canh, cháo.
• Bỏ con không mở miệng: sau khi nấu, những con không mở miệng nên loại bỏ.
• Nêm nhẹ tay: nghêu đã có vị mặn tự nhiên của biển, hãy nếm trước rồi mới nêm thêm.
• Dùng gừng, sả, lá chanh: các loại gia vị thơm này giúp át mùi tanh nhẹ và làm món nghêu dậy mùi hơn, đặc biệt với món hấp và món canh.

Nghêu có gì tốt cho bữa ăn

Thịt nghêu giàu đạm, ít chất béo. Khoảng 100 g thịt nghêu chỉ cung cấp khoảng 70–80 kcal, đồng thời có sắt, kẽm và vitamin B12. Vì vậy, nghêu là lựa chọn hợp lý cho bữa ăn nhẹ nhàng mà vẫn đủ chất. Tuy nhiên, nghêu cũng chứa một lượng natri tự nhiên, người cần ăn nhạt nên hạn chế nêm thêm muối và nước mắm.

Gợi ý thực đơn với nghêu

• Bữa cơm thường ngày: canh chua nghêu, cá kho, rau muống luộc.
• Bữa sáng ấm bụng: cháo nghêu gừng, quẩy giòn.
• Cuối tuần tụ tập: nghêu hấp sả, nghêu nướng mỡ hành, nghêu xào bơ tỏi ăn với bánh mì.
• Bữa trưa nhanh gọn: miến xào nghêu kèm một bát canh rau.

Lưu ý an toàn khi ăn nghêu

• Chỉ mua nghêu ở nơi có nguồn gốc rõ ràng, còn sống, không có mùi lạ.
• Nấu chín kỹ, không ăn nghêu sống hoặc tái.
• Nghêu sống nên nấu trong ngày. Nếu cần để qua đêm, để nghêu trong rổ phủ khăn ẩm, đặt ở ngăn mát, không ngâm trong nước kín.
• Người có cơ địa dị ứng hải sản có vỏ cần tránh hoặc hỏi ý kiến bác sĩ.

Câu hỏi thường gặp

Nghêu và ngao có khác nhau không?

Nghêu là cách gọi phổ biến ở miền Nam, ngao là cách gọi ở miền Bắc. Về cơ bản đây là cùng nhóm hải sản hai mảnh vỏ, cách chế biến giống nhau.

Làm sao để nghêu nhả hết cát?

Ngâm nghêu trong nước muối loãng có vài lát ớt, để nơi tối khoảng 2–3 giờ và thay nước 1–2 lần. Khi nấu canh, nên lọc nước luộc trước khi dùng.

Nghêu luộc xong có cấp đông được không?

Được. Tách thịt nghêu đã chín, để nguội, chia vào hộp kín, cấp đông và dùng trong khoảng 1 tháng. Thịt nghêu đông lạnh hợp để xào, nấu cháo.

1 kg nghêu được bao nhiêu thịt?

Tùy cỡ nghêu, 1 kg nghêu thường cho khoảng 150–250 g thịt sau khi tách vỏ.

Từ một kg nghêu, bạn có thể làm ra nhiều món ngon khác nhau cho cả tuần. Hãy chọn món hợp khẩu vị gia đình và khám phá thêm các công thức hải sản khác trên ResFood.