Tận dụng chai nhựa cũ trong bếp: 8 mẹo hay và lưu ý an toàn

Mỗi gia đình thải ra rất nhiều chai nhựa từ nước suối, nước ngọt, dầu ăn hay nước tương. Thay vì bỏ đi ngay, bạn có thể tận dụng chai nhựa cũ thành những dụng cụ nhỏ giúp việc nấu nướng nhanh và gọn hơn. Tuy nhiên, chai nhựa không phải lúc nào cũng an toàn để dùng lại với thực phẩm, nhất là khi gặp nhiệt độ cao.

Bài viết này chia sẻ 8 mẹo bếp hữu ích từ chai nhựa và những nguyên tắc an toàn bạn cần nắm để vừa tiện lợi, vừa bảo vệ sức khoẻ gia đình.

Hiểu đúng về chai nhựa trước khi tái sử dụng

Ký hiệu nhựa dưới đáy chai

Dưới đáy chai thường có hình tam giác với một con số từ 1 đến 7. Đây là mã phân loại nhựa:

• Số 1 (PET): phổ biến ở chai nước suối, nước ngọt. Thiết kế chủ yếu để dùng một lần, không chịu nhiệt cao.
• Số 2 (HDPE): thường gặp ở can, chai sữa, chai dầu loại dày. Khá bền và ổn định.
• Số 5 (PP): hộp đựng thực phẩm, nắp chai; chịu nhiệt tốt hơn các loại khác.
• Số 3, 6, 7: nên hạn chế dùng lại để đựng thực phẩm, nhất là thực phẩm nóng hoặc nhiều dầu mỡ.

Vì sao cần cẩn thận?

Chai nhựa dùng một lần có thành mỏng, dễ trầy xước. Các vết xước là nơi vi khuẩn dễ bám và khó rửa sạch. Khi gặp nhiệt độ cao, ánh nắng trực tiếp hoặc thực phẩm nhiều dầu, axit, nhựa có thể xuống cấp nhanh hơn. Vì vậy, nguyên tắc chung là dùng chai nhựa cũ cho các việc tiếp xúc ngắn, ở nhiệt độ thường, không dùng để nấu, hâm nóng hay đựng đồ nóng.

8 mẹo tận dụng chai nhựa cũ trong bếp

1. Tách lòng đỏ trứng trong vài giây

Đập trứng ra đĩa phẳng, bóp nhẹ thân chai nhựa sạch, đặt miệng chai sát lòng đỏ rồi thả tay. Lực hút sẽ kéo lòng đỏ vào chai gọn gàng, lòng trắng ở lại trên đĩa. Mẹo này cực kỳ tiện khi làm bánh hay làm bánh flan bí đỏ cần nhiều lòng đỏ. Nhớ dùng chai nhỏ, đã rửa sạch, lau khô và chỉ dùng ngay tại thời điểm tách trứng.

2. Đổ bột bánh xèo, bánh crepe gọn gàng

Cho bột đã pha vào chai sạch có miệng vừa, lắc đều trước mỗi lần đổ. Bạn có thể kiểm soát lượng bột và đổ thành vòng mỏng đều, ít rơi vãi. Mẹo này đặc biệt hữu ích khi làm bánh xèo miền Tây. Bột chỉ đựng trong chai trong thời gian làm bánh, không cất lâu ngày.

3. Trồng rau mầm, rau thơm trên bệ cửa sổ

Cắt đôi chai nhựa lớn theo chiều ngang, đục vài lỗ nhỏ ở đáy, cho đất hoặc giá thể vào để gieo rau mầm, hành lá, húng quế. Với chai đặt nằm ngang, bạn khoét một ô hình chữ nhật trên thân để làm chậu dài. Rau mầm tự trồng rất hợp để làm salad rau mầm hay rắc lên bát canh.

4. Làm phễu rót dầu, nước mắm

Cắt lấy phần đầu chai (gần nắp) khoảng 10 cm là bạn có ngay chiếc phễu để rót dầu ăn, nước mắm, gạo hay đậu vào lọ. Rửa sạch, phơi khô sau mỗi lần dùng.

5. Túi đá giữ lạnh cho hộp cơm, thùng đá dã ngoại

Đổ nước vào chai khoảng 3/4, đậy chặt nắp và cấp đông. Chai đá này dùng để giữ lạnh hộp cơm trưa, thùng đá đi picnic, hoặc đặt trong túi giữ nhiệt khi mua thịt cá ở chợ xa. Khi tan, nước bên trong vẫn sạch vì chai kín.

6. Bình tưới nhỏ cho chậu rau

Dùng đinh nóng hoặc kim to đục 5–7 lỗ nhỏ trên nắp chai, đổ nước vào là có bình tưới phun nhẹ cho chậu rau thơm, rau mầm ngoài ban công mà không làm dập lá non.

7. Chai bóp đựng sốt khi trang trí món

Những chai nhựa mềm loại nhỏ (từng đựng tương cà, sốt) sau khi rửa sạch có thể dùng để chấm sốt, kẻ hoạ tiết sốt mayonnaise, sô-cô-la lên bánh hoặc đĩa ăn. Chỉ đựng sốt nguội và dùng trong ngày, sau đó rửa ngay.

Chai bóp nhỏ cũng rất tiện khi bạn muốn rưới sốt dầu giấm, sốt mè đều tay lên đĩa rau trộn mà không bị dồn một chỗ. Nếu cần ý tưởng, bạn có thể tham khảo các món trong danh mục gỏi – salad. Mỗi loại sốt nên dùng một chai riêng và ghi tên bên ngoài để không nhầm lẫn, nhất là khi trong nhà có người dị ứng mè, đậu phộng.

8. Dụng cụ sắp xếp ngăn kéo, tủ bếp

Phần thân chai cắt ngắn có thể làm ống đựng túi nilon, cuộn túi rác, đũa muỗng dùng một lần hoặc gói gia vị nhỏ. Bạn cũng có thể cắt chai làm khay chia ngăn kéo để đựng que xiên, dây buộc, kẹp túi. Những việc này không tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm nên rất an toàn.

Những việc KHÔNG nên làm với chai nhựa cũ

• Không đựng nước sôi, canh nóng, dầu nóng: chai PET dễ biến dạng và xuống cấp.
• Không cho vào lò vi sóng hoặc dùng để hâm nóng bất kỳ thực phẩm nào.
• Không để chai đựng nước trong xe ô tô dưới nắng rồi dùng lại nhiều lần.
• Không dùng chai đã từng đựng hoá chất (nước tẩy rửa, dầu máy, thuốc trừ sâu) để đựng thực phẩm, kể cả khi đã rửa kỹ.
• Không đựng nước mắm, giấm, rượu, dầu ăn lâu ngày trong chai nước suối mỏng. Những thực phẩm này nên đựng trong chai thuỷ tinh hoặc chai chuyên dụng.
• Không dùng lại chai đã trầy xước, đục mờ, nứt hoặc có mùi lạ khó rửa sạch.
• Không đổ đầy chai nước rồi cấp đông, vì nước nở ra có thể làm nứt chai.

Cách vệ sinh chai nhựa trước khi dùng lại

1. Tráng chai bằng nước ấm (không dùng nước sôi) ngay sau khi dùng hết.
2. Cho vào chai một ít nước rửa chén pha loãng, thêm một nắm gạo hoặc vài viên đá nhỏ, đậy nắp và lắc mạnh 1–2 phút để chà sạch thành chai.
3. Xả nhiều lần với nước sạch đến khi hết bọt.
4. Khử mùi bằng nước pha giấm hoặc baking soda nếu chai có mùi.
5. Úp ngược chai trên giá cho khô hoàn toàn, mở nắp riêng để tránh ẩm mốc ở ren nắp.

Với chai dùng tiếp xúc với thực phẩm, bạn nên dùng trong thời gian ngắn và thay mới thường xuyên. Khi chai đã cũ, hãy phân loại để tái chế đúng nơi quy định thay vì vứt bừa bãi.

Bếp xanh: giảm nhựa từ những thói quen nhỏ

Tái sử dụng chai nhựa là bước tốt, nhưng giảm lượng nhựa dùng một lần còn quan trọng hơn. Bạn có thể bắt đầu bằng cách mang túi vải, hộp đựng khi đi chợ, dùng bình nước cá nhân bằng thuỷ tinh hoặc inox, mua nước chấm, dầu ăn loại chai lớn để giảm số chai nhỏ. Rau thơm tự trồng từ chai nhựa cũ cũng giúp bạn bớt mua những túi rau bọc nilon. Khi có rau sạch tại nhà, những món canh như canh rau tập tàng nấu thịt băm cũng thêm phần yên tâm.

Câu hỏi thường gặp

Có nên dùng lại chai nước suối để uống nhiều lần?

Chai nước suối được thiết kế để dùng một lần. Nếu dùng lại, chỉ nên đựng nước lọc ở nhiệt độ thường trong thời gian ngắn, rửa sạch và để khô sau mỗi lần dùng. Khi chai bị trầy, móp, đục mờ, hãy thay mới. Dùng bình nước chuyên dụng sẽ an toàn và bền hơn.

Chai nhựa đựng đậu, gạo, đồ khô có được không?

Bạn có thể đựng đồ khô như đậu, gạo, ngũ cốc trong chai nhựa sạch, khô ráo trong thời gian ngắn, để nơi thoáng mát, tránh nắng. Với dự trữ lâu dài, hũ thuỷ tinh hoặc hộp đựng thực phẩm chuyên dụng sẽ phù hợp hơn.

Chai nhựa cấp đông làm túi đá có an toàn không?

Chai đậy kín và chỉ dùng làm vật giữ lạnh bên ngoài thực phẩm thì khá an toàn. Không nên uống nước từ chai đã cấp đông và rã đông nhiều lần trong thời gian dài.

Làm sao để biết chai nhựa còn dùng được?

Chai còn trong, không trầy xước sâu, không nứt, không có mùi lạ sau khi rửa thì còn dùng được cho các mục đích như mẹo bếp, làm phễu, trồng rau. Nếu có dấu hiệu xuống cấp, hãy bỏ vào thùng tái chế.

Những chiếc chai nhựa tưởng chừng bỏ đi lại có thể trở thành trợ thủ nhỏ trong gian bếp nếu bạn dùng đúng cách và đúng mục đích. Hãy thử vài mẹo trên và luôn đặt an toàn thực phẩm lên hàng đầu. Ghé ResFood để tìm thêm nhiều mẹo bếp hữu ích khác nhé.