Tận dụng đồ tái chế làm dụng cụ nhà bếp: 6 mẹo tiện lợi, an toàn

Mỗi tuần, căn bếp nhà mình thải ra khá nhiều hũ thủy tinh, chai lọ, hộp giấy và lon thiếc. Thay vì bỏ đi ngay, bạn có thể tận dụng đồ tái chế làm dụng cụ nhà bếp vừa tiện, vừa tiết kiệm và giảm rác thải. Tuy nhiên, không phải vật dụng nào cũng an toàn khi tiếp xúc với thực phẩm, nên cần biết chọn đúng và vệ sinh đúng cách.

Dưới đây là 6 mẹo đơn giản chúng mình hay áp dụng, kèm cách làm sạch và những điều không nên làm để giữ an toàn cho cả nhà.

Nguyên tắc an toàn trước khi tái sử dụng

Trước khi bắt đầu, bạn nên nhớ vài nguyên tắc quan trọng:

• Ưu tiên thủy tinh và kim loại không gỉ: đây là chất liệu bền, dễ làm sạch, ít thôi nhiễm khi đựng thực phẩm.
• Hạn chế dùng chai nhựa dùng một lần để đựng thực phẩm lâu dài: chai nước suối, chai nước ngọt được thiết kế để dùng một lần. Không dùng chúng đựng đồ nóng, dầu ăn nóng, rượu ngâm hay giấm lâu ngày.
• Không dùng vật chứa từng đựng hóa chất: chai nước rửa chén, chai dầu máy, can sơn tuyệt đối không dùng cho thực phẩm, kể cả khi đã rửa sạch.
• Loại bỏ đồ bị nứt, gỉ, phai màu: hũ thủy tinh mẻ miệng, lon gỉ sét hay nhựa bị ố, biến dạng cần bỏ đi.

Mẹo 1: Hũ thủy tinh thành hũ gia vị, hũ muối dưa

Hũ mứt, hũ mật ong, hũ dưa chuột bao tử sau khi dùng hết là "kho báu" của căn bếp. Hũ thủy tinh có nắp kín rất hợp để đựng đường, muối, hạt tiêu, đậu, ngũ cốc hay các loại hạt.

Cách làm sạch hũ

1. Ngâm hũ trong nước ấm pha nước rửa chén khoảng 15 phút để nhãn dán bong ra. Phần keo còn sót có thể lau bằng một chút dầu ăn rồi rửa lại.
2. Khử mùi hũ và nắp bằng cách ngâm nước pha giấm hoặc baking soda, sau đó rửa lại bằng nước sạch.
3. Để tiệt trùng trước khi muối dưa, cho hũ vào nồi nước nguội, đun sôi khoảng 10 phút, vớt ra úp ngược cho khô hoàn toàn. Không cho hũ lạnh vào nước đang sôi vì dễ nứt vỡ.

Hũ đã tiệt trùng rất phù hợp để làm các món ngâm như củ kiệu ngâm nước mắm hay đựng nước chấm chua ngọt pha sẵn cất tủ lạnh. Nắp kim loại bị gỉ ở mặt trong thì nên thay nắp mới.

Sắp xếp và ghi nhãn

Dán nhãn ghi tên và ngày đóng hũ lên mỗi hũ, nhất là với đồ khô như đậu, hạt, bột. Bạn sẽ dễ biết món nào cần dùng trước, tránh để quá lâu bị ẩm mốc hay mọt. Xếp hũ cao ở phía sau, hũ thấp ở phía trước để nhìn thấy hết. Với gia vị hay dùng, đặt gần bếp nhưng tránh sát nguồn nhiệt để gia vị không bị mất mùi.

Mẹo 2: Chai thủy tinh làm cây cán bột

Khi cần cán bột làm bánh mà không có cây cán, một chai thủy tinh thân trơn, không có hoa văn nổi là lựa chọn tạm thời rất tốt. Chai thủy tinh nặng vừa tay, bề mặt nhẵn nên cán bột khá đều.

• Bóc sạch nhãn, rửa kỹ và lau khô chai.
• Rắc một lớp bột áo mỏng lên chai và mặt bàn để bột không dính.
• Với bột cần giữ lạnh như bột vỏ bánh có bơ, bạn có thể cho nước lạnh vào chai và đậy nắp, chai sẽ giữ nhiệt độ thấp giúp bơ không chảy.

Lưu ý kiểm tra chai không bị mẻ, nứt trước khi dùng và không ấn quá mạnh để tránh vỡ chai.

Mẹo 3: Chai nhựa sạch để tách lòng đỏ trứng

Đây là mẹo nhỏ rất được yêu thích khi làm bánh. Đập trứng ra đĩa phẳng, bóp nhẹ thân chai nhựa sạch, đặt miệng chai sát lòng đỏ rồi thả tay ra, lòng đỏ sẽ được hút gọn vào chai. Cách này nhanh và ít làm vỡ lòng đỏ.

Chỉ dùng chai nhựa đã rửa sạch, khô ráo và dùng ngay trong lúc nấu, không để trứng sống trong chai lâu. Sau khi dùng, rửa chai bằng nước ấm và nước rửa chén. Mẹo này rất tiện khi bạn làm các món cần nhiều lòng đỏ như bánh flan bí đỏ.

Mẹo 4: Hộp giấy, vỏ trứng thành khay ươm rau mầm

Hộp sữa giấy, khay đựng trứng bằng giấy hay vỏ trứng có thể biến thành khay ươm rau mầm và rau thơm ngay trên bệ cửa sổ bếp.

1. Rửa sạch hộp sữa, cắt bỏ một mặt bên, đục vài lỗ nhỏ ở đáy để thoát nước.
2. Lót một lớp đất sạch hoặc giá thể xơ dừa dày khoảng 3 cm.
3. Ngâm hạt rau mầm (cải, củ cải, rau muống) trong nước ấm khoảng 6–8 giờ, rồi rải đều lên giá thể.
4. Phủ một lớp giấy ẩm, để chỗ tối 2 ngày, sau đó đưa ra nơi có ánh sáng nhẹ, phun sương mỗi ngày.
5. Sau khoảng 7–10 ngày, cắt rau mầm sát gốc để dùng.

Rau mầm tự trồng có thể dùng làm salad rau mầm hoặc rắc lên trứng chiên, bánh mì. Bạn nhớ chọn hạt giống dành cho rau mầm và rửa sạch trước khi ăn. Vỏ trứng sau khi rửa sạch, phơi khô cũng có thể đập vụn bón cho chậu rau thơm.

Mẹo 5: Lon thiếc thành ống cắm dụng cụ và khuôn cắt bánh

Lon sữa bột, lon bánh quy hay lon đồ hộp có thể trở thành ống cắm đũa, muôi, phới hoặc ống đựng dao kéo trên bàn bếp. Bạn chỉ cần rửa sạch, mài hoặc dùng băng keo vải bọc kỹ mép cắt sắc, rồi dán giấy hoặc sơn bên ngoài để trang trí.

Lon có đường kính nhỏ đã cắt bỏ hai đầu và mài nhẵn mép có thể dùng làm khuôn cắt bánh quy, khuôn tạo hình cơm hay trứng ốp la tròn. Tuy nhiên, chỉ dùng lon không gỉ, không móp méo, và chỉ để cắt nhanh, không dùng lon để nướng hay nấu thức ăn ở nhiệt độ cao. Nếu cắt bột làm bánh, bạn có thể tham khảo thêm các công thức trong danh mục bánh và ăn vặt.

Mẹo 6: Khăn và áo thun cũ thành khăn lau, lót nồi

Áo thun cotton cũ, khăn tắm sờn mép có thể cắt thành khăn lau bếp, giẻ lau dầu mỡ hoặc may thành tấm lót nồi, nhấc nồi. Vải cotton thấm hút tốt, giặt được nhiều lần.

• Phân loại khăn lau theo mục đích: khăn lau tay, khăn lau bàn bếp, giẻ lau sàn, tránh dùng lẫn.
• Giặt khăn bằng nước nóng và phơi nắng thường xuyên để hạn chế vi khuẩn.
• Khi may lót nồi, xếp ít nhất 3–4 lớp vải dày để cách nhiệt tốt, tránh bỏng tay.
• Không dùng vải sợi tổng hợp làm lót nồi vì dễ chảy khi gặp nhiệt cao.

Những đồ không nên tái sử dụng trong bếp

• Hộp xốp đựng đồ ăn mang về: không dùng để hâm nóng hay đựng thức ăn nóng nhiều lần.
• Hộp nhựa mỏng dùng một lần: dễ biến dạng khi gặp nhiệt, không nên cho vào lò vi sóng.
• Túi nilon đã đựng thịt cá sống: không dùng lại để đựng rau sống hay đồ ăn chín.
• Chai, can từng đựng hóa chất: tuyệt đối không dùng cho thực phẩm.
• Giấy bạc, giấy nến đã dùng nhiều lần, bị rách, cháy: nên bỏ đi.

Với hũ đựng đồ ngâm, dầu ăn hay nước chấm, hãy ưu tiên thủy tinh. Bạn có thể tham khảo thêm nhiều công thức pha nước chấm, làm đồ chua để đựng trong hũ tái chế tại danh mục nước chấm và đồ chua.

Câu hỏi thường gặp

Hũ thủy tinh có cho vào lò vi sóng được không?

Hũ thủy tinh thông thường có thể hâm ngắn ở mức vừa nếu bỏ nắp kim loại, nhưng không phải loại nào cũng chịu nhiệt tốt. Để an toàn, bạn nên chuyển thức ăn ra bát sứ hoặc thủy tinh chịu nhiệt trước khi hâm.

Làm sao khử mùi hành tỏi trong hũ thủy tinh?

Ngâm hũ trong nước ấm pha baking soda khoảng 30 phút hoặc cho vào ít bã cà phê, đậy nắp qua đêm. Sau đó rửa lại và phơi nắng. Nắp có gioăng cao su ám mùi nặng thì nên thay mới.

Chai nhựa có dùng đựng nước mắm, dầu ăn được không?

Không nên đựng lâu ngày, nhất là dầu ăn hay giấm, vì chai dùng một lần không thiết kế cho mục đích này. Bạn nên chuyển sang chai thủy tinh có nắp kín.

Chỉ với vài thao tác nhỏ, hũ lọ, chai, lon và khăn cũ đã có thể trở thành dụng cụ hữu ích, giúp căn bếp gọn gàng và xanh hơn. Hãy áp dụng đúng cách, giữ vệ sinh và tiếp tục khám phá các mẹo bếp, công thức ngon trên ResFood nhé.