Tôm rang củ nén lá húng chanh: cách làm thơm lừng đưa cơm

Nếu bạn đã quen tôm rang hành tỏi, hãy thử đổi sang tôm rang củ nén lá húng chanh. Củ nén là gia vị đặc trưng của miền Trung, nhỏ như hạt tiêu tỏi nhưng mùi thơm nồng và đậm hơn nhiều. Khi phi vàng, nén toả hương rất quyến rũ. Thêm vài lá húng chanh (tần dày lá) thái nhỏ, món tôm rang trở nên thơm the, lạ miệng mà vẫn rất đưa cơm.

Công thức dưới đây dành cho khoảng 3–4 người ăn, thời gian chuẩn bị và nấu khoảng 35 phút.

Nguyên liệu cho món tôm rang củ nén

• 500 g tôm đất, tôm thẻ hoặc tôm sú cỡ vừa (khoảng 40–50 con/kg)
• 50 g củ nén
• 10–15 lá húng chanh (tần dày lá)
• 2 quả ớt hiểm hoặc ớt sừng
• 1,5 muỗng canh nước mắm ngon
• 1 muỗng canh đường
• 1/2 muỗng cà phê hạt nêm
• 1/2 muỗng cà phê tiêu xay
• 2 muỗng canh dầu ăn
• 1 muỗng cà phê dầu điều (tuỳ chọn, giúp lên màu đẹp)

Cách chọn tôm tươi

Tôm tươi có vỏ trong, bóng, thân cong và săn chắc, đầu dính chặt với thân. Tránh tôm có đầu bị đen, vỏ nhớt hoặc thân mềm nhũn. Tôm đất vỏ mỏng, rang ăn được cả vỏ nên rất hợp với món này. Nếu dùng tôm sú, bạn chọn con vừa, khoảng 30–40 con/kg. Để tham khảo kỹ hơn về cách chọn, bạn có thể xem trang tôm sú tươi sống trên ResFood.

Củ nén và lá húng chanh

Củ nén có củ nhỏ, vỏ ngoài màu tím nhạt, mùi hăng giống hành tỏi nhưng nồng hơn. Khi mua, chọn củ chắc, khô, không mọc mầm. Lá húng chanh lá dày, mọng nước, có mùi thơm the như sả chanh. Nếu không có húng chanh, bạn có thể thay bằng lá chanh thái chỉ, tuy hương vị sẽ khác một chút.

Sơ chế nguyên liệu

1. Tôm: Cắt bỏ râu, chân và phần đầu nhọn có túi cát, giữ lại phần gạch. Rút chỉ đen ở lưng bằng tăm. Rửa sạch, để thật ráo nước.
2. Củ nén: Bóc vỏ, cắt bỏ rễ. Ngâm củ nén vào nước ấm khoảng 5 phút sẽ bóc vỏ dễ hơn. Đập dập rồi băm nhỏ một nửa, nửa còn lại để nguyên hoặc đập dập.
3. Lá húng chanh: Rửa sạch, để ráo, thái nhỏ hoặc thái sợi.
4. Ớt: Bỏ hạt nếu không thích cay, thái lát mỏng.

Mẹo: Củ nén tiết nhựa làm ngứa tay. Bạn nên đeo găng hoặc thoa chút dầu ăn lên tay trước khi bóc.

Ướp tôm cho thấm vị

Cho tôm vào tô, thêm 1/2 muỗng canh nước mắm, 1/2 muỗng cà phê hạt nêm, tiêu và khoảng 1/3 lượng nén băm. Trộn đều, để khoảng 15 phút. Không ướp quá lâu vì nước mắm sẽ rút nước làm thịt tôm khô.

Trong lúc ướp, bạn pha phần nước sốt: 1 muỗng canh nước mắm, 1 muỗng canh đường, 2 muỗng canh nước lọc, khuấy tan.

Cách làm tôm rang củ nén lá húng chanh

Bước 1: Phi củ nén

Bắc chảo lên bếp, cho 2 muỗng canh dầu. Khi dầu nóng vừa, cho phần nén còn lại vào phi lửa nhỏ tới khi vàng nhạt và thơm. Vớt bớt một nửa nén phi ra chén để rắc lên cuối cùng. Nén cháy rất nhanh và sẽ bị đắng, vì vậy bạn canh lửa thật kỹ.

Bước 2: Rang tôm

Tăng lửa vừa lớn, cho tôm vào chảo, dàn đều thành một lớp. Để yên khoảng 1 phút cho mặt dưới đổi màu rồi mới đảo. Rang khoảng 3–4 phút tới khi tôm đỏ đều và săn lại.

Bước 3: Rim với nước sốt

Đổ chén nước sốt vào, thêm dầu điều nếu dùng. Hạ lửa vừa, đảo đều để tôm ngấm sốt. Rang tới khi nước sốt sệt lại, bám bóng lên vỏ tôm, khoảng 4–5 phút. Nếm và nêm lại cho vừa khẩu vị.

Bước 4: Thêm lá húng chanh

Cho ớt và lá húng chanh vào, đảo nhanh khoảng 30 giây rồi tắt bếp. Lá húng chanh chỉ cần vừa héo để giữ mùi thơm, nếu rang lâu sẽ nát và thâm. Múc tôm ra đĩa, rắc phần nén phi đã để riêng và chút tiêu.

Thành phẩm và cách thưởng thức

Tôm rang củ nén đạt chuẩn có màu đỏ cam bóng đẹp, vỏ hơi giòn, thịt săn chắc, vị mặn ngọt hài hoà. Mùi nén phi thơm nồng hoà với vị the mát của lá húng chanh tạo cảm giác rất lạ miệng.

Món này ăn với cơm trắng nóng là ngon nhất. Bạn có thể dọn kèm một bát canh thanh như canh bí ngòi nấu cua đồng hoặc canh chua rau muống tôm để cân bằng vị đậm của món rang. Thêm một đĩa dưa leo, cà pháo muối là đủ bữa.

Mẹo để món tôm rang ngon hơn

• Để tôm thật ráo: Tôm còn nước sẽ bắn dầu và khó lên màu. Thấm tôm bằng khăn giấy trước khi ướp.
• Không rang quá lửa: Tôm rang quá lâu sẽ teo nhỏ và dai. Khi nước sốt đã sệt thì tắt bếp ngay.
• Tận dụng gạch tôm: Giữ phần gạch ở đầu tôm giúp màu sốt đỏ đẹp và béo hơn.
• Điều chỉnh độ ngọt: Người miền Trung thường ăn mặn và cay hơn. Nếu nhà có trẻ nhỏ, bạn giảm ớt và tăng nhẹ đường.
• Không có củ nén: Bạn có thể thay bằng tỏi và hành tím, nhưng món sẽ mất đi mùi đặc trưng.

Một số lỗi thường gặp

• Nén bị đắng: Do phi lửa lớn hoặc phi quá vàng. Chỉ phi tới màu vàng nhạt rồi vớt ra, vì nén sẽ tiếp tục sẫm màu nhờ nhiệt dư.
• Tôm bị nhạt bên trong: Do không ướp hoặc rang quá nhanh. Ướp 15 phút và rim với sốt đủ thời gian giúp tôm thấm.
• Sốt bị khét: Đường trong sốt dễ cháy. Khi cho sốt vào, giảm lửa và đảo liên tục.

Biến tấu từ công thức tôm rang củ nén

Khi đã quen tay, bạn có thể dùng cùng kỹ thuật phi nén và rim sốt cho nhiều nguyên liệu khác:

Tôm rang nén ba chỉ

Thêm khoảng 150 g thịt ba chỉ thái mỏng. Rang thịt cho ra bớt mỡ và hơi xém cạnh, sau đó mới cho tôm vào. Mỡ thịt giúp tôm bóng và béo hơn, rất hợp ăn với cơm trắng ngày mưa.

Tôm rang nén me

Thay 2 muỗng canh nước trong sốt bằng 2 muỗng canh nước cốt me dầm. Vị chua dịu của me cùng mùi nén tạo cảm giác vừa đậm đà vừa thanh, đặc biệt hợp với người thích vị chua ngọt.

Mực rang củ nén

Mực ống cắt khoanh, chần nhanh rồi rang theo đúng các bước trên. Chú ý mực chín rất nhanh, chỉ rang khoảng 2–3 phút để mực không bị dai.

Cách bảo quản củ nén phi

Bạn có thể phi sẵn một mẻ nén lớn, để nguội, cho vào hũ thuỷ tinh kín cùng phần dầu phi. Hũ nén phi dùng dần trong khoảng 1–2 tuần để rưới lên cháo, mì, rau luộc hay món xào, rất tiện cho những hôm bận rộn.

Giá trị dinh dưỡng và lưu ý

Tôm là nguồn đạm tốt, ít chất béo. Một phần ăn khoảng 125 g tôm rang cung cấp chừng 150–180 kcal tuỳ lượng dầu và đường. Củ nén thuộc họ hành tỏi, có mùi thơm mạnh, dùng làm gia vị giúp món ăn hấp dẫn hơn.

Người dị ứng hải sản không nên ăn món này. Người cần hạn chế muối nên giảm lượng nước mắm. Tôm rang ăn ngon nhất trong ngày. Nếu còn thừa, để nguội, cho vào hộp kín cất tủ lạnh và dùng trong vòng 1 ngày, hâm lại bằng chảo nóng.

Nếu yêu thích các món từ tôm, bạn có thể thử thêm tôm rim mặn ngọt hoặc khám phá danh mục món ngon từ tôm biển.

Câu hỏi thường gặp

Củ nén có thể mua ở đâu?

Củ nén thường bán ở chợ, cửa hàng đặc sản miền Trung hoặc các cửa hàng gia vị. Củ nén khô bảo quản được khá lâu ở nơi thoáng mát, tránh ẩm.

Có cần bóc vỏ tôm trước khi rang không?

Với tôm đất, tôm thẻ vỏ mỏng, bạn nên để nguyên vỏ để tôm giữ nước và vỏ rang giòn ăn được. Với tôm sú vỏ dày, bạn có thể bóc vỏ chừa đuôi, khi đó rút ngắn thời gian rang để tôm không bị khô.

Có thể thay lá húng chanh bằng loại lá nào?

Bạn có thể dùng lá chanh non thái chỉ hoặc lá tía tô. Mùi vị sẽ khác nhưng vẫn giúp món tôm thơm và bớt ngấy.

Làm sao để tôm rang có màu đỏ đẹp?

Giữ lại gạch tôm, rang tôm ở lửa đủ lớn cho vỏ đỏ đều trước khi cho sốt, và có thể thêm một ít dầu điều. Không đậy vung khi rang vì hơi nước sẽ làm màu nhợt.

Tôm rang củ nén lá húng chanh là cách đổi vị đơn giản mà hiệu quả cho bữa cơm nhà. Hãy thử làm ngay và đừng quên ghé ResFood để tìm thêm nhiều công thức hải sản hấp dẫn khác.