Vệ sinh dụng cụ nhà bếp khó làm sạch: 7 mẹo đơn giản, hiệu quả

Căn bếp sạch là nền tảng của bữa ăn an toàn. Thế nhưng có những món đồ dùng mỗi ngày lại rất khó làm sạch: khe thớt, đáy chảo cháy, lưỡi dao máy xay, lỗ nhỏ của dụng cụ bào. Bài viết tổng hợp 7 mẹo vệ sinh dụng cụ nhà bếp khó làm sạch bằng những nguyên liệu quen thuộc như baking soda, giấm, chanh, muối và nước rửa chén.

Trước khi bắt đầu, bạn nên đeo găng tay khi dùng chất tẩy rửa, đọc hướng dẫn của nhà sản xuất cho từng dụng cụ và tuyệt đối không trộn giấm hoặc chất có tính axit với thuốc tẩy chứa clo vì có thể sinh khí độc.

1. Thớt gỗ và thớt nhựa ám mùi, có vết đen

Thớt là nơi tiếp xúc nhiều nhất với thịt cá sống, dễ bám mùi tanh và vi khuẩn trong các vết dao. Sau khi làm các món cá như chả cá thác lác chiên, thớt thường rất tanh.

Cách làm sạch

1. Rửa thớt ngay sau khi dùng bằng nước ấm và nước rửa chén, chà theo chiều thớ gỗ.
2. Rắc một lớp muối hạt lên mặt thớt, dùng nửa quả chanh chà đều, để 5 phút rồi rửa sạch. Muối giúp cọ sạch, chanh khử mùi.
3. Với vết đen, trộn baking soda với ít nước thành hỗn hợp sệt, chà lên vết, để 10 phút rồi rửa.
4. Dựng thớt đứng ở nơi thoáng khí cho khô hoàn toàn, có thể phơi nắng nhẹ.

Lưu ý: nên dùng thớt riêng cho đồ sống và đồ chín. Thớt có rãnh sâu, nứt hoặc mốc đen lan rộng nên thay mới. Định kỳ thoa một lớp dầu ăn mỏng cho thớt gỗ để hạn chế nứt.

2. Chảo, nồi bị cháy khét đáy

Một nồi cá kho để lửa hơi to, ví dụ món cá nục kho me, rất dễ để lại lớp cháy đen bám chặt đáy nồi.

Cách làm sạch nồi inox, chảo thép

1. Đổ nước ngập lớp cháy, thêm 2 muỗng canh baking soda và 1/2 chén giấm. Hỗn hợp sẽ sủi bọt.
2. Đun sôi khoảng 10 phút, tắt bếp, để nguội.
3. Dùng thìa gỗ hoặc miếng cọ cứng vừa phải để cạo lớp cháy, sau đó rửa lại bằng nước rửa chén.
4. Với vết cháy cứng đầu, rắc baking soda khô lên đáy nồi đã làm ẩm, để qua đêm rồi chà.

Với chảo chống dính

Không dùng miếng cọ kim loại. Ngâm nước ấm pha nước rửa chén khoảng 30 phút, sau đó lau bằng miếng bọt biển mềm. Nếu vẫn còn vết bám, đun nước với 1 muỗng canh baking soda trong 5 phút rồi lau nhẹ. Chảo chống dính bị bong tróc lớp phủ nhiều nên thay mới. Để chảo bền, bạn nên chiên ở lửa vừa, như khi làm trứng chiên nước mắm, thay vì đốt chảo khô ở lửa lớn.

3. Máy xay sinh tố và máy xay thịt

Lưỡi dao sắc và khe gioăng là nơi thức ăn dễ bám lại, nhất là sau khi xay súp đặc như súp kem bí đỏ hoặc xay thịt sống.

Cách làm sạch

1. Ngay sau khi dùng, đổ nửa cối nước ấm, vài giọt nước rửa chén, lắp vào máy và xay khoảng 30 giây. Đổ ra, tráng lại bằng nước sạch.
2. Với mùi tỏi, hành, cho thêm vài lát chanh hoặc 1 muỗng canh giấm vào nước rồi xay.
3. Tháo cụm lưỡi dao và gioăng nếu được thiết kế tháo rời, dùng bàn chải nhỏ cọ kỹ. Cẩn thận vì lưỡi dao rất sắc.
4. Phần đế động cơ chỉ lau bằng khăn ẩm, không nhúng nước.

Với máy xay thịt, nên rửa ngay sau khi dùng, vì mỡ và thịt khô lại rất khó làm sạch và dễ sinh mùi.

4. Dụng cụ bào, nạo, ép tỏi

Các lỗ nhỏ của cây bào phô mai, bào gừng, dụng cụ ép tỏi thường giữ lại vụn thực phẩm.

• Rửa ngay khi vụn còn ướt. Nếu đã khô, ngâm nước ấm có nước rửa chén khoảng 10 phút.
• Dùng bàn chải đánh răng cũ cọ theo chiều ngược với chiều bào để đẩy vụn ra ngoài.
• Với phô mai bám chặt, chà một miếng khoai tây sống lên mặt bào trước khi rửa giúp gỡ vụn dễ hơn.
• Ép tỏi: dùng tăm đẩy phần tỏi còn kẹt trong lỗ, sau đó ngâm giấm loãng để khử mùi.

5. Nồi chiên không dầu

Mỡ từ các món như cánh gà nướng mật ong chảy xuống khay dưới, nếu không vệ sinh sẽ ám mùi khét và có thể bốc khói ở lần nấu sau.

1. Rút điện, để nồi nguội hoàn toàn.
2. Tháo giỏ và khay, ngâm nước ấm pha nước rửa chén khoảng 15–20 phút.
3. Rửa bằng miếng bọt biển mềm, không dùng cọ kim loại để tránh trầy lớp chống dính.
4. Lau buồng nấu và thanh nhiệt (khi đã nguội) bằng khăn ẩm. Với dầu mỡ bám ở thanh nhiệt, dùng bàn chải mềm chấm hỗn hợp baking soda và nước để chải nhẹ, sau đó lau lại bằng khăn sạch.
5. Lau khô và để thông thoáng trước khi lắp lại.

6. Lò vi sóng bám dầu mỡ, ám mùi

1. Cho vào một tô chịu nhiệt khoảng 250 ml nước, vài lát chanh hoặc 2 muỗng canh giấm.
2. Quay ở công suất cao khoảng 3–5 phút đến khi hơi nước bám đầy thành lò.
3. Để cửa đóng thêm 5 phút, sau đó mở ra và lau sạch bằng khăn mềm. Vết bẩn đã được hơi nước làm mềm nên dễ lau.
4. Đĩa xoay tháo ra rửa như bát đĩa thông thường.

Cẩn thận khi lấy tô nước ra vì rất nóng. Dùng nắp đậy chuyên dụng khi hâm thức ăn để lò ít bị bắn bẩn.

7. Ấm đun nước và bình giữ nhiệt đóng cặn

Nước có nhiều khoáng chất sẽ để lại lớp cặn trắng ở đáy ấm, làm ấm đun lâu sôi và nước có vị lạ.

1. Đổ vào ấm hỗn hợp nửa nước, nửa giấm trắng, hoặc nước pha 1–2 muỗng canh bột chanh axit citric thực phẩm.
2. Đun sôi rồi để ngâm khoảng 30–60 phút.
3. Đổ đi, dùng bàn chải mềm cọ nhẹ, sau đó đun sôi nước sạch 1–2 lần và đổ bỏ để hết mùi giấm.

Bình giữ nhiệt bám cặn trà, cà phê: cho 1 muỗng canh baking soda và nước ấm, đậy nắp lắc đều, ngâm 30 phút rồi rửa sạch. Nắp và gioăng cao su cần tháo ra rửa riêng để tránh mốc.

Bộ "trợ thủ" làm sạch nên có trong bếp

Bạn không cần mua quá nhiều loại chất tẩy rửa chuyên dụng. Phần lớn công việc vệ sinh dụng cụ bếp có thể xử lý bằng vài thứ sau:

• Baking soda: có tính kiềm nhẹ và hạt mịn, giúp chà vết bám, khử mùi, làm mềm vết cháy.
• Giấm trắng: hoà tan cặn khoáng, khử mùi tanh, làm sáng bề mặt inox.
• Chanh, muối hạt: chà thớt, khử mùi tỏi hành trên tay và dụng cụ.
• Nước rửa chén: loại bỏ dầu mỡ, dùng cho hầu hết bề mặt.
• Bàn chải nhỏ, bàn chải đánh răng cũ, tăm tre: làm sạch khe, lỗ nhỏ, gioăng cao su.
• Miếng bọt biển mềm và khăn sợi nhỏ: lau bề mặt chống dính, mặt kính, thiết bị điện.

Hãy cất các chất tẩy rửa ở nơi riêng, xa thực phẩm và ngoài tầm với của trẻ nhỏ. Không đựng chất tẩy rửa trong chai nước uống cũ để tránh nhầm lẫn.

Thói quen giúp bếp luôn sạch

• Rửa dụng cụ ngay sau khi dùng, khi vết bẩn còn ướt.
• Để dụng cụ khô hoàn toàn trước khi cất, tránh ẩm mốc.
• Thay miếng rửa chén và khăn lau bếp định kỳ, khoảng 1–2 tuần một lần hoặc sớm hơn nếu có mùi.
• Lên lịch vệ sinh sâu mỗi tháng một lần cho máy xay, lò vi sóng, nồi chiên, ấm đun.
• Phân loại khăn: khăn lau tay, khăn lau bát, khăn lau mặt bếp riêng biệt.

Câu hỏi thường gặp

Có nên dùng thuốc tẩy để vệ sinh thớt?

Có thể dùng dung dịch tẩy pha thật loãng theo hướng dẫn trên nhãn, sau đó rửa thật kỹ bằng nước sạch. Với thớt gỗ, muối, chanh và baking soda thường đã đủ cho vệ sinh hằng ngày.

Giấm có làm hỏng dụng cụ không?

Giấm có tính axit, có thể làm mờ bề mặt đá tự nhiên, nhôm và một số kim loại nếu ngâm lâu. Hãy kiểm tra hướng dẫn của nhà sản xuất và chỉ ngâm trong thời gian ngắn.

Bao lâu nên thay miếng rửa chén?

Khoảng 1–2 tuần, hoặc sớm hơn khi miếng rửa có mùi hôi, bị rách. Miếng rửa ẩm là nơi vi khuẩn dễ sinh sôi.

Có thể cho tất cả dụng cụ vào máy rửa bát?

Không. Thớt gỗ, dao sắc, chảo gang, một số chảo chống dính và đồ có chi tiết điện không nên cho vào máy rửa bát.

Chỉ với vài nguyên liệu sẵn có và thói quen rửa ngay sau khi dùng, bạn sẽ giữ được dụng cụ bếp sạch sẽ, bền đẹp và an toàn hơn cho sức khoẻ gia đình. Khi căn bếp đã gọn gàng, hãy tìm cảm hứng nấu món ngon tiếp theo trên ResFood nhé.