Ẩm thực Giáng sinh phương Tây: các món truyền thống trên bàn tiệc
Bàn tiệc Noel phương Tây có gì? Khám phá các món truyền thống ở Anh, Mỹ, Pháp, Đức, Ý và cách biến tấu bằng nguyên liệu dễ mua cho bữa tiệc Giáng sinh tại nhà.
Với người phương Tây, Giáng sinh là dịp đoàn tụ quan trọng nhất trong năm, tương tự Tết của người Việt. Và trung tâm của ngày lễ chính là bữa tiệc gia đình. Ẩm thực Giáng sinh phương Tây mang đậm tính truyền thống, với những món ăn được truyền qua nhiều thế hệ, gắn với ký ức tuổi thơ của nhiều người.
Bài viết này giới thiệu các món ăn tiêu biểu trên bàn tiệc Noel ở một số quốc gia, ý nghĩa của chúng và gợi ý cách biến tấu bằng nguyên liệu quen thuộc để bạn tổ chức một bữa tiệc Giáng sinh ấm cúng ngay tại nhà.
Đặc trưng của bữa tiệc Giáng sinh phương Tây
Dù mỗi nước có món riêng, bữa tiệc Noel phương Tây thường có vài điểm chung:
- Món nướng nguyên con là trung tâm: gà tây, ngỗng, vịt hoặc đùi heo được nướng nguyên con, đặt giữa bàn và cắt chia cho mọi người.
- Nhiều món ăn kèm: khoai tây nướng, rau củ nướng, nước sốt thịt, sốt nam việt quất.
- Gia vị ấm: quế, đinh hương, hồi, gừng, nhục đậu khấu xuất hiện trong cả món mặn lẫn bánh và đồ uống.
- Bánh ngọt đặc trưng: mỗi nước có một loại bánh riêng cho mùa lễ.
- Ăn chậm, ăn lâu: bữa tiệc kéo dài nhiều giờ, xen kẽ trò chuyện và trao quà.
Món ăn Giáng sinh ở từng quốc gia
Mỹ và Anh: gà tây nướng
Gà tây nướng là biểu tượng của bữa tiệc Noel ở Anh và Mỹ. Con gà tây được ướp bơ, thảo mộc như hương thảo, xạ hương, sau đó nướng chậm nhiều giờ. Bên trong bụng thường nhồi hỗn hợp bánh mì, hành, cần tây và thảo mộc gọi là "stuffing".
Ăn kèm là khoai tây nghiền hoặc khoai tây nướng giòn, cải Brussels, cà rốt nướng mật ong, nước sốt "gravy" làm từ nước thịt chảy ra khi nướng và sốt nam việt quất chua ngọt. Người Anh còn có món "pigs in blankets": xúc xích nhỏ cuốn thịt xông khói nướng giòn.
Pháp: bữa tiệc Réveillon
Người Pháp tổ chức bữa tiệc lớn vào đêm 24 tháng 12, gọi là Réveillon. Bữa ăn thường mở đầu bằng hàu sống, tôm, ốc nướng bơ tỏi, gan ngỗng. Món chính có thể là gà nướng hạt dẻ, vịt hoặc thịt nai. Kết thúc bữa tiệc là bánh khúc cây "bûche de Noël", một chiếc bánh cuộn phủ socola tạo vân như khúc gỗ, gợi nhắc tục đốt khúc gỗ trong lò sưởi mùa đông.
Đức: ngỗng nướng và bánh Stollen
Ở Đức, ngỗng nướng nhồi táo và hạt dẻ, ăn kèm bắp cải tím om chua ngọt và bánh bột khoai tây luộc là thực đơn quen thuộc. Bánh Stollen, loại bánh mì ngọt có trái cây khô, hạnh nhân và phủ đầy đường bột, được làm từ nhiều tuần trước lễ. Đức cũng là quê hương của bánh gừng Lebkuchen và rượu vang nóng pha quế.
Ý: tiệc bảy món cá
Nhiều gia đình gốc Ý, đặc biệt là cộng đồng người Ý ở Mỹ, có truyền thống "bữa tiệc bảy loại cá" vào đêm Giáng sinh, với cá tuyết muối, mực chiên, nghêu, tôm, cá cơm. Món tráng miệng nổi tiếng là bánh Panettone, bánh mì ngọt cao, xốp nhẹ với nho khô và vỏ cam.
Nga và Đông Âu: bữa tối 12 món
Ở một số nước Đông Âu, đêm Giáng sinh có bữa tối với 12 món, tượng trưng cho 12 tông đồ, thường là món chay hoặc món cá. Súp củ dền đỏ, bánh bao nhân khoai tây, salad củ quả và cá trích là những món thường gặp. Nếu thích hương vị vùng này, bạn có thể thử món súp rau củ kiểu Nga đậm đà, ấm bụng.
Bánh ngọt và đồ uống mùa Noel
- Bánh gừng (gingerbread): bánh quy gừng cắt hình người, ngôi sao, cây thông, trang trí bằng kem đường trắng. Nhiều gia đình còn dựng cả ngôi nhà bánh gừng.
- Bánh pudding Giáng sinh: món truyền thống của Anh, làm từ trái cây khô, mỡ, bột và gia vị, hấp nhiều giờ và ủ hàng tuần.
- Bánh khúc cây: bánh bông lan cuộn kem, phủ socola tạo vân gỗ.
- Bánh mince pie: bánh tart nhỏ nhân trái cây khô và gia vị.
- Đồ uống: rượu vang nóng pha quế và cam, sữa trứng eggnog, socola nóng cho trẻ em.
Biến tấu tiệc Noel phương Tây cho gia đình Việt
Gà tây khá khó mua và quá to so với bữa tiệc 4–6 người của gia đình Việt. Bạn hoàn toàn có thể giữ tinh thần bữa tiệc phương Tây bằng nguyên liệu quen thuộc hơn.
Thay gà tây bằng gà ta hoặc vịt
Một con gà khoảng 1,5 kg ướp bơ, tỏi, hương thảo, muối tiêu, nướng ở khoảng 190–200°C trong 60–75 phút là đủ cho 4–6 người. Bạn cũng có thể tham khảo món gà nướng ngũ vị để có hương vị lai Á – Âu thú vị. Nếu thích món vịt, vịt sốt cam chính là phiên bản gần với món vịt cam của Pháp, rất hợp không khí lễ hội.
Lưu ý an toàn: Gia cầm phải được nướng chín hoàn toàn. Bạn xiên que vào phần đùi dày nhất, nếu nước chảy ra trong, không còn màu hồng là thịt đã chín.
Món khai vị nhẹ nhàng
Thay cho súp kem phức tạp, bạn có thể nấu súp kem khoai tây rau chân vịt với màu xanh trắng rất hợp tông Noel. Một đĩa salad khoai tây cũng là món ăn kèm quen thuộc trên bàn tiệc nhiều nước châu Âu.
Thịt nguội và món cuộn
Một đĩa thịt nguội, phô mai, bánh mì nướng và trái cây là món dễ chuẩn bị trước. Bạn có thể làm thêm giò lụa cuộn thịt xông khói cắt khoanh, vừa lạ miệng vừa đẹp mắt.
Tráng miệng đơn giản
Nếu không tự tin làm bánh khúc cây, bạn có thể mua bánh bông lan cuộn sẵn, phủ socola chảy rồi dùng nĩa kéo vân như vỏ cây. Rây chút đường bột lên trên làm tuyết, cắm thêm vài nhánh lá hương thảo là đã có một chiếc bánh khúc cây xinh xắn.
Gợi ý thực đơn tiệc Giáng sinh cho 6 người
- Khai vị: súp kem rau củ, bánh mì bơ tỏi.
- Món chính: gà nướng thảo mộc hoặc vịt sốt cam.
- Ăn kèm: khoai tây nướng, cà rốt và bông cải nướng mật ong, salad xanh.
- Món nhẹ: đĩa thịt nguội, phô mai, trái cây.
- Tráng miệng: bánh khúc cây hoặc bánh quy gừng.
- Đồ uống: nước ép táo quế nóng, socola nóng cho trẻ em.
Nếu không có thời gian chuẩn bị, bạn có thể đặt bàn tại các nhà hàng Á – Âu có thực đơn Giáng sinh riêng, nhớ đặt trước vì mùa lễ thường rất đông.
Lịch chuẩn bị để không bị quá tải
Bữa tiệc nhiều món dễ khiến người nấu mệt mỏi. Bạn có thể chia việc theo thời gian như sau:
- Trước 2–3 ngày: lên thực đơn, mua đồ khô, gia vị, bơ, phô mai, socola. Nướng sẵn bánh quy gừng, bảo quản trong hộp kín.
- Trước 1 ngày: mua gà hoặc vịt, sơ chế sạch và ướp qua đêm trong ngăn mát. Nấu sẵn phần nước dùng cho súp, gọt và cắt rau củ, cho vào hộp kín.
- Sáng ngày tiệc: làm bánh tráng miệng, bày đĩa thịt nguội và phô mai, bọc màng thực phẩm cất tủ lạnh.
- Trước giờ ăn khoảng 2 giờ: cho gà vào lò, nướng rau củ ở tầng dưới, hoàn thiện súp.
- Trước giờ ăn 15 phút: cho gà nghỉ, làm nước sốt, trộn salad.
Với cách chia việc này, bạn vẫn có thời gian thay đồ và tận hưởng bữa tiệc cùng mọi người thay vì đứng bếp đến phút chót.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao người phương Tây ăn gà tây vào dịp Giáng sinh?
Gà tây có kích thước lớn, đủ cho cả đại gia đình và từng được xem là món ăn sang trọng. Theo thời gian, nó trở thành món truyền thống của bữa tiệc Noel ở Anh và Mỹ.
Nướng gà nguyên con bao lâu thì chín?
Một con gà khoảng 1,5 kg thường cần khoảng 60–75 phút ở 190–200°C, tuỳ lò. Bạn nên kiểm tra phần đùi, nước chảy ra trong là gà đã chín. Để gà nghỉ 10–15 phút trước khi cắt để thịt giữ nước.
Bữa tiệc Noel có nhất thiết phải là món Tây?
Không cần. Điều quan trọng nhất là không khí sum vầy. Nhiều gia đình kết hợp một vài món Tây với món Việt quen thuộc, vừa có không khí lễ hội vừa hợp khẩu vị cả nhà.
Ẩm thực Giáng sinh phương Tây phong phú và giàu ý nghĩa, nhưng không quá khó để mang về căn bếp nhà bạn. Chỉ cần một món nướng thơm lừng, vài món ăn kèm và một chiếc bánh xinh xắn là đã đủ cho một đêm Noel ấm áp. Chúc bạn và gia đình mùa lễ thật vui.
