Biến món cũ thành món mới: 6 cách làm mới đồ ăn còn dư

Sau bữa tiệc hay một nồi kho nấu hơi nhiều, căn bếp nào cũng có đồ ăn còn dư. Hâm lại nguyên trạng thì cả nhà dễ ngán, bỏ đi thì phí. Giải pháp là biến món cũ thành món mới: thay đổi cách chế biến, thêm vài nguyên liệu tươi để tạo ra món ăn khác hẳn về hương vị và hình thức.

Bài viết gợi ý 6 cách làm mới đồ ăn còn dư quen thuộc, kèm nguyên tắc bảo quản an toàn để bạn yên tâm tận dụng.

Nguyên tắc an toàn trước khi "tái chế" món ăn

Không phải món nào cũng nên để dành. Trước khi biến tấu, bạn cần nắm vài nguyên tắc:

• Cất tủ lạnh sớm: Đồ ăn chín nên được cho vào hộp kín và cất tủ lạnh trong vòng 2 giờ sau khi nấu. Không để qua đêm ngoài nhiệt độ phòng.
• Dùng trong 1–2 ngày: Phần lớn món chín bảo quản ngăn mát nên dùng hết trong khoảng 1–2 ngày. Món kho đậm có thể lâu hơn một chút, khoảng 3 ngày.
• Chỉ hâm một lần: Lấy lượng vừa đủ để chế biến, không hâm cả nồi nhiều lần.
• Đun nóng kỹ: Khi chế biến lại, món ăn phải được làm nóng thật kỹ, canh và nước sốt cần sôi.
• Bỏ đi khi có dấu hiệu lạ: Mùi chua, nhớt, nổi bọt hay đổi màu là dấu hiệu thức ăn đã hỏng, không nên tiếc.
• Rau lá xanh nấu chín: Nên ăn hết trong bữa, hạn chế để dành vì rau nhanh mất ngon và dễ biến chất.

1. Cơm nguội thành cơm chiên trứng rau củ

Cơm nguội để ngăn mát qua đêm là nguyên liệu lý tưởng cho cơm chiên vì hạt cơm khô, tơi, không bị bết.

Nguyên liệu (2 người)

• 2 bát cơm nguội (khoảng 400 g)
• 2 quả trứng, 100 g rau củ hỗn hợp (cà rốt, đậu Hà Lan, bắp ngọt)
• 50 g lạp xưởng hoặc thịt còn dư thái hạt lựu
• 1 muỗng canh nước tương, 1/2 muỗng cà phê hạt nêm, tỏi, hành lá

Cách làm

1. Bóp tơi cơm nguội. Trứng đánh tan.
2. Phi tỏi, xào rau củ và thịt cho chín.
3. Cho cơm vào đảo lửa lớn khoảng 3–4 phút tới khi hạt cơm săn, nóng đều.
4. Gạt cơm sang một bên, đổ trứng vào đảo nhanh rồi trộn đều với cơm. Nêm nước tương, hạt nêm, rắc hành lá.

Muốn đổi vị, bạn tham khảo cơm chiên dứa hoặc cơm chiên tôm lá é thơm nức.

2. Gà luộc thành gỏi gà xé phay

Gà luộc dư sau bữa giỗ, bữa tiệc là nguyên liệu tuyệt vời để làm gỏi. Thịt gà nguội xé sợi dễ hơn gà nóng.

Cách làm

1. Xé khoảng 300 g thịt gà thành sợi.
2. Thái mỏng 1/2 củ hành tây, ngâm nước đá cho bớt hăng. Thái 1/4 bắp cải và một nắm rau răm.
3. Pha nước trộn: 2 muỗng canh nước cốt chanh, 2 muỗng canh đường, 1,5 muỗng canh nước mắm, tỏi ớt băm.
4. Trộn gà với rau và nước trộn, rắc đậu phộng rang, hành phi.

Xem thêm công thức gỏi gà xé phay muối ớt. Nếu còn xương gà, bạn hầm lấy nước dùng để nấu cháo gà xé phay cho bữa sáng hôm sau.

Lưu ý: Gà luộc đã để tủ lạnh cần dùng trong 1–2 ngày. Nếu không chắc chắn, bạn nên áp chảo hoặc hấp nóng lại thịt gà trước khi trộn gỏi.

3. Thịt kho thành bánh mì kẹp hoặc xôi thịt kho

Thịt kho để qua ngày thường thấm vị hơn. Thay vì ăn với cơm lần nữa, bạn có thể:

• Bánh mì thịt kho: Thái mỏng thịt kho, hâm nóng cùng nước kho. Kẹp vào ổ bánh mì với dưa leo, đồ chua, rau mùi, rưới chút nước kho. Bữa sáng nhanh gọn trong 10 phút.
• Xôi thịt kho trứng: Cắt nhỏ thịt và trứng kho, ăn với xôi trắng, rắc hành phi, chan chút nước kho sệt.
• Cơm trộn thịt kho: Xé nhỏ thịt, trộn với cơm nóng, dưa cải chua thái nhỏ và trứng ốp la.

4. Rau củ luộc thành trứng chiên rau củ

Rau củ luộc dư như cà rốt, bông cải, đậu que, su su có thể thái hạt lựu và chiên cùng trứng. Đánh 3 quả trứng với chút nước mắm, tiêu, thêm khoảng 100 g rau củ cắt nhỏ, đổ vào chảo nóng, chiên lửa nhỏ tới khi mặt dưới vàng, lật mặt. Công thức tham khảo: trứng chiên rau củ.

Ngoài ra, bạn có thể xay rau củ luộc với nước dùng và chút sữa tươi để thành súp kem rau củ mịn màng cho trẻ nhỏ.

5. Bánh mì cũ thành bánh mì nướng bơ tỏi

Bánh mì để qua đêm bị khô, mất giòn. Bạn có thể làm mới bằng cách:

1. Thái bánh mì lát dày khoảng 1,5 cm.
2. Trộn 30 g bơ đun chảy với 3 tép tỏi băm, 1 muỗng canh mùi tây hoặc hành lá thái nhỏ, chút muối và đường.
3. Phết hỗn hợp lên mặt bánh, nướng ở 180°C khoảng 8–10 phút tới khi vàng giòn.

Bánh mì cũ còn có thể xay thành vụn bánh để làm lớp áo cho món chiên xù hoặc làm bánh mì nướng sữa trứng.

6. Cá chiên, cá kho dư thành cá kho quẹt hay chà bông cá

Cá chiên còn dư thường bị mềm và tanh khi hâm lại. Hãy thử:

• Cá sốt cà chua: Phi hành tỏi, xào 2 quả cà chua băm, nêm vừa ăn, cho cá chiên vào rim khoảng 5–7 phút cho thấm sốt. Món mới hoàn toàn chỉ trong 15 phút.
• Cá kho quẹt: Gỡ thịt cá kho, bỏ xương, rim lại với chút nước kho, tiêu, ớt thành món chấm rau luộc.
• Chà bông cá: Thịt cá chín gỡ bỏ xương, rang khô trên chảo lửa nhỏ với chút nước mắm, đường, đảo liên tục tới khi tơi sợi.

Mẹo để món "mới" thật sự mới

• Thay đổi kết cấu: Món mềm thì làm giòn (chiên, nướng), món khô thì thêm nước sốt.
• Thêm nguyên liệu tươi: Rau thơm, hành lá, rau sống, chanh, ớt tươi giúp món cũ có sức sống mới.
• Đổi hình thức ăn: Từ ăn với cơm sang ăn với bánh mì, bún, xôi, cuốn bánh tráng.
• Đổi gia vị chủ đạo: Thêm cà ri, sa tế, me, chanh dây để đổi vị hoàn toàn.

Ví dụ: một con gà cho ba bữa khác nhau

Để thấy rõ cách "món cũ thành món mới", bạn có thể thử kế hoạch nấu với một con gà ta khoảng 1,5 kg:

Bữa 1: Gà luộc lá chanh

Luộc gà với gừng, hành tím nướng, muối. Gà chín, ngâm nhanh vào nước lạnh cho da vàng giòn. Chặt khoảng một nửa con để ăn kèm muối tiêu chanh và rau răm. Phần nước luộc gà lọc trong, để nguội và cất tủ lạnh.

Bữa 2: Gỏi gà bắp cải

Xé phần lườn và đùi còn lại thành sợi, trộn gỏi với bắp cải, hành tây, rau răm như hướng dẫn ở phần trên. Món gỏi chua ngọt thanh mát, khác hẳn vị gà luộc hôm trước.

Bữa 3: Cháo gà hoặc miến gà

Dùng nước luộc gà và phần xương còn lại để nấu cháo hoặc làm nước dùng cho miến. Đun sôi nước dùng thật kỹ trước khi nấu. Thêm chút thịt gà xé, hành lá, tiêu là có bữa sáng ấm bụng.

Chỉ một lần đi chợ, bạn có ba bữa ăn với ba hương vị khác nhau mà không ai thấy ngán.

Lên kế hoạch để bớt đồ ăn dư

Tận dụng là tốt, nhưng tốt hơn cả là nấu vừa đủ. Bạn có thể:

• Lên thực đơn tuần và đi chợ theo danh sách.
• Chủ động nấu dư có kế hoạch, ví dụ luộc một con gà cho hai bữa: bữa đầu ăn gà luộc, bữa sau làm gỏi và cháo.
• Chia đồ ăn dư vào hộp nhỏ, ghi ngày nấu lên nắp để dễ theo dõi.

Câu hỏi thường gặp

Cơm nguội để bao lâu thì không nên ăn?

Cơm nấu xong nên được làm nguội nhanh và cất tủ lạnh trong vòng khoảng 1–2 giờ, sau đó dùng trong khoảng 1 ngày. Cơm để lâu ở nhiệt độ phòng có thể không còn an toàn dù vẫn chưa có mùi lạ.

Có nên hâm lại món ăn nhiều lần không?

Không nên. Mỗi lần hâm rồi để nguội lại khiến món ăn mất ngon và tăng nguy cơ vi khuẩn phát triển. Bạn chỉ nên lấy lượng vừa đủ ăn để hâm một lần.

Món nào không nên để dành?

Rau lá xanh đã nấu chín, món gỏi trộn sẵn, món có trứng lòng đào hay hải sản tái nên ăn hết trong bữa. Những món này nhanh hỏng và kém ngon khi để lâu.

Đồ ăn dư có cấp đông được không?

Một số món như thịt kho, cá kho, nước dùng, súp có thể cấp đông trong hộp kín và dùng trong khoảng 1 tháng. Khi dùng, rã đông trong ngăn mát rồi đun sôi kỹ.

Biến món cũ thành món mới vừa giúp tiết kiệm, vừa mang đến bất ngờ thú vị cho bữa cơm nhà. Hãy thử những gợi ý trên và tìm thêm cảm hứng trong mục cơm, bún, mì, cháo trên ResFood.