Cách chọn măng cụt ngon: 6 mẹo nhìn núm, bóp vỏ, đếm múi

Măng cụt với lớp vỏ tím sẫm, múi trắng ngần, vị ngọt thanh pha chút chua nhẹ là loại trái cây được rất nhiều người yêu thích. Thế nhưng không ít lần bạn mua về, bổ ra thì quả sượng cứng, múi trong có mủ vàng đắng. Nắm được cách chọn măng cụt ngon, bạn sẽ không còn mất tiền oan mỗi mùa măng cụt.

Bài viết dưới đây chia sẻ 6 mẹo chọn măng cụt dễ áp dụng, kèm cách bóc gọn gàng, cách bảo quản và vài lưu ý khi ăn.

Mùa măng cụt và nguồn gốc phổ biến

Ở Việt Nam, măng cụt được trồng nhiều ở các tỉnh Nam Bộ như Bến Tre, Vĩnh Long, Bình Dương, Đồng Nai và một số vùng khác. Mùa măng cụt chính thường rơi vào khoảng tháng 5 đến tháng 8 hằng năm, tùy vùng và thời tiết. Đây là lúc quả ngon, nhiều và giá hợp lý nhất.

Ngoài mùa, măng cụt có thể được nhập khẩu hoặc là hàng trái vụ, giá cao hơn và chất lượng không đồng đều. Vì vậy, nếu có thể, bạn nên mua măng cụt vào chính vụ.

Mẹo 1: Nhìn núm và cuống quả

Núm (phần đài lá xanh trên đầu quả) là chỉ dấu quan trọng về độ tươi. Quả măng cụt mới hái có núm xanh tươi, các cánh đài còn cứng, ôm sát quả. Cuống còn xanh, không khô héo.

Nếu núm khô, chuyển nâu, quăn lại, quả đã được hái khá lâu. Quả để lâu dễ bị cứng vỏ, múi bên trong có thể kém tươi.

Mẹo 2: Bóp nhẹ để thử độ mềm của vỏ

Đây là mẹo quan trọng nhất. Bạn dùng ngón tay bóp nhẹ vào quả:

• Quả ngon: vỏ có độ mềm, hơi lún khi ấn, có độ đàn hồi nhẹ. Bóc ra múi trắng, mọng nước.
• Quả sượng hoặc để lâu: vỏ cứng như gỗ, ấn không lún. Đây thường là quả bị sượng do va đập, tổn thương lạnh, hoặc quả đã để quá lâu khiến vỏ khô cứng.
• Quả quá chín, sắp hỏng: vỏ quá mềm, lún sâu, có chỗ nhũn.

Lưu ý: hãy bóp nhẹ nhàng. Bóp mạnh tay không chỉ làm hỏng quả mà còn khiến người bán khó chịu.

Mẹo 3: Chọn màu vỏ phù hợp

Màu vỏ cho biết độ chín của quả:

• Tím sẫm, tím đỏ đều: quả chín tới, ngọt, ăn ngay được.
• Vỏ còn ửng hồng, xanh đỏ loang: quả chưa chín hẳn, cần để thêm 1–2 ngày ở nhiệt độ phòng.
• Vỏ đen sậm, khô, có vết nứt: quả để lâu, có thể đã hỏng bên trong.

Vỏ măng cụt có thể có lớp phấn hoặc vài đốm nâu nhỏ, đây là điều bình thường. Tuy nhiên, tránh những quả có vết nứt, chảy nhựa vàng ra ngoài vỏ, vì mủ thường đã thấm vào múi.

Mẹo 4: Đếm cánh hoa dưới đáy quả

Lật ngược quả măng cụt, bạn sẽ thấy dưới đáy có một hình bông hoa nhỏ với nhiều cánh. Số cánh hoa này tương ứng với số múi bên trong. Quả có 6–8 cánh sẽ có 6–8 múi.

Đây là mẹo thú vị nhưng không trực tiếp cho biết quả ngon hay dở. Tuy nhiên, quả nhiều múi thường có múi nhỏ, ít hạt to, ăn sẽ thích hơn. Hoa dưới đáy rõ nét, không bị dập cũng cho thấy quả được thu hoạch và vận chuyển cẩn thận.

Mẹo 5: Chọn kích thước và cân nặng vừa phải

Quả măng cụt cỡ vừa, khoảng 8–12 quả/kg, thường có vị ngọt đậm, múi đều. Quả quá to đôi khi nhiều hạt, quả quá nhỏ thì ít thịt. Cầm quả thấy nặng tay so với kích thước là quả mọng nước. Quả nhẹ bẫng có thể đã bị khô múi.

Mẹo 6: Tránh quả có mủ vàng

Mủ vàng là nhựa trong vỏ măng cụt, có vị đắng chát. Mủ thường chảy vào múi khi quả gặp mưa nhiều, bị va đập hoặc nứt vỏ. Dấu hiệu nhận biết từ bên ngoài:

• Có giọt nhựa vàng khô bám trên vỏ, đặc biệt ở phần núm hoặc chỗ nứt.
• Vỏ có vết nứt, vết thâm lõm.

Măng cụt vào cuối vụ, mùa mưa nhiều thường có tỉ lệ mủ cao hơn. Bạn nên mua ở nơi cho phép bóc thử hoặc đổi trả.

Những sai lầm khiến bạn mất tiền oan khi mua măng cụt

1. Chỉ chọn quả to, đẹp: quả to chưa chắc ngọt, có khi nhiều hạt và dễ sượng hơn.
2. Mua cả thùng mà không thử: nên bóc thử 1–2 quả trước khi mua số lượng lớn, đặc biệt vào cuối vụ.
3. Mua măng cụt giá rẻ bất thường: có thể là hàng dạt, hàng tồn lâu ngày, tỷ lệ sượng và mủ cao.
4. Bỏ qua phần núm: núm khô héo là dấu hiệu quả đã hái lâu.
5. Để măng cụt trong túi nilon kín: hơi nước đọng lại khiến vỏ dễ mốc, quả nhanh hỏng.

Nếu mua online, bạn nên chọn cửa hàng có chính sách đổi trả với quả hỏng, sượng, và kiểm tra hàng ngay khi nhận. Mua vừa đủ ăn trong vài ngày sẽ tốt hơn mua quá nhiều một lần.

Cách bóc măng cụt gọn gàng, không dính mủ

Nhựa vỏ măng cụt có màu tím, dính vào quần áo rất khó giặt. Bạn có thể bóc theo cách sau:

1. Đặt quả trên đĩa, núm hướng lên.
2. Dùng dao khía một đường vòng quanh giữa thân quả, chỉ cắt qua phần vỏ, không cắt sâu vào múi.
3. Xoay nhẹ hai nửa vỏ theo hai hướng ngược nhau, nhấc nửa trên ra.
4. Dùng nĩa hoặc thìa lấy múi trắng ra.

Nếu không có dao, bạn đặt quả giữa hai lòng bàn tay, ép nhẹ cho vỏ nứt rồi tách ra. Cách này nhanh nhưng dễ dính nhựa tím hơn.

Cách bảo quản măng cụt

• Ăn trong 1–3 ngày: để nơi thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp.
• Muốn để lâu hơn: cho vào túi giấy hoặc hộp có lỗ thoáng, cất ngăn mát, dùng trong khoảng 1 tuần. Lưu ý măng cụt để lạnh lâu, vỏ dễ cứng lại, nên lấy ra trước khi ăn khoảng 30 phút.
• Múi đã bóc: cho vào hộp kín, cất ngăn mát, ăn trong ngày. Bạn cũng có thể cấp đông múi măng cụt để làm sinh tố, kem.

Món ngon chế biến từ măng cụt

Ngoài ăn tươi, măng cụt còn được dùng trong nhiều món độc đáo:

Gỏi măng cụt

Đây là đặc sản miền Tây, dùng múi măng cụt non hoặc măng cụt chín vừa, trộn với tôm luộc, thịt ba chỉ luộc, hành tây, rau răm và nước trộn chua ngọt. Cách trộn khá giống gỏi bưởi: 2 muỗng canh nước mắm, 1,5 muỗng canh đường, 1 muỗng canh nước cốt chanh, tỏi ớt băm. Trộn nhẹ tay, ăn ngay. Món này rất hợp với tôm tươi, giống như gỏi nha đam tôm tươi thanh mát.

Salad trái cây măng cụt

Kết hợp múi măng cụt bỏ hạt với táo, nho, dưa hấu, rưới sữa chua không đường. Bạn có thể tham khảo cách làm salad táo rồi thêm măng cụt cho vị chua ngọt mới lạ.

Sinh tố và kem măng cụt

Xay 150g múi măng cụt đông lạnh với 100ml sữa tươi, 1 muỗng canh sữa đặc, vài viên đá. Thức uống mát lạnh cho ngày hè.

Lưu ý khi ăn măng cụt

Măng cụt chứa đường tự nhiên, 100g múi cung cấp khoảng 70–75 kcal. Bạn nên ăn với lượng vừa phải, khoảng 3–5 quả mỗi lần. Người có bệnh tiểu đường nên kiểm soát lượng ăn và tham khảo ý kiến bác sĩ. Theo dân gian, măng cụt có tính mát, thường được ăn kèm sầu riêng để cân bằng. Không nên nuốt hạt măng cụt, đặc biệt với trẻ nhỏ vì dễ hóc.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao măng cụt bị sượng?

Măng cụt sượng thường do va đập trong quá trình thu hái, vận chuyển, hoặc do bảo quản lạnh không đúng cách. Quả sượng có vỏ cứng, ấn không lún, múi bên trong cứng và trong.

Măng cụt có mủ vàng có ăn được không?

Mủ vàng không độc nhưng có vị đắng chát, làm múi mất ngon. Bạn có thể bỏ những múi có mủ và ăn phần còn lại nếu không bị ảnh hưởng.

Làm sao để vỏ măng cụt cứng mềm lại?

Nếu vỏ cứng do để tủ lạnh, bạn để quả ở nhiệt độ phòng vài tiếng, vỏ sẽ mềm hơn. Nếu quả bị sượng do va đập thì vỏ không mềm lại được.

Nhựa măng cụt dính vào quần áo, tẩy thế nào?

Bạn xử lý càng sớm càng tốt. Chà vết bẩn với nước cốt chanh hoặc giấm, để vài phút rồi giặt lại với xà phòng. Vết nhựa đã khô lâu sẽ rất khó tẩy hết, vì vậy nên bóc măng cụt trên đĩa và tránh để nhựa văng vào áo.

Chỉ cần nhìn núm xanh, bóp thấy vỏ mềm, màu tím đều và không có nhựa vàng, bạn đã chọn được những quả măng cụt ngọt ngon cho cả nhà. Khám phá thêm các món trộn thanh mát trong chuyên mục gỏi – salad trên ResFood nhé.