Cách nấu canh cải xoong ngọt thanh: 4 công thức cho bữa cơm nhà

Một bát canh cải xoong nóng hổi, nước trong, rau xanh mướt là món dễ ăn nhất trong mâm cơm những ngày chuyển mùa. Nắm được cách nấu canh cải xoong đúng, bạn sẽ có nồi canh ngọt thanh, rau mềm vừa tới mà không bị đắng hay thâm màu. Món này nấu nhanh, nguyên liệu rẻ và hợp cả người lớn lẫn trẻ nhỏ.

Trong bài này, chúng mình chia sẻ cách chọn và sơ chế cải xoong, nguyên tắc nấu chung, rồi đi vào 4 công thức quen thuộc: nấu sườn, nấu thịt băm, nấu tôm tươi và nấu cá rô đồng. Cuối bài có phần lỗi thường gặp và câu hỏi hay được hỏi.

Cải xoong là rau gì và vì sao nên nấu canh?

Cải xoong là loại rau mọc ở nơi ẩm, thân rỗng, lá tròn nhỏ, có vị hơi hăng và đắng nhẹ đặc trưng. Khi nấu chín đúng độ, vị hăng dịu đi, còn lại vị ngọt mát rất dễ chịu. Rau này thường được ưa chuộng vào mùa thu đông, khi thân non và lá dày.

Cải xoong chứa nhiều nước, chất xơ và một số vitamin, khoáng chất. Bát canh cải xoong vì vậy nhẹ bụng, phù hợp để cân bằng những món kho, rán đậm vị. Nếu bạn đang tìm món canh ít béo cho thực đơn hằng ngày, có thể tham khảo thêm nhóm món ít calo trên ResFood.

Cách chọn và sơ chế cải xoong không bị đắng

Chọn cải xoong ngon

• Chọn bó có thân mập, màu xanh đậm, lá tươi, không úa vàng hay dập nát.
• Ưu tiên phần ngọn non, thân bẻ thấy giòn. Thân quá già sẽ xơ và đắng hơn.
• Tránh bó rau có mùi lạ, lá bóng bất thường hoặc nhiều rễ dài bám bùn.

Sơ chế đúng cách

1. Nhặt bỏ lá úa, cắt bỏ rễ và phần gốc già. Ngắt rau thành đoạn dài khoảng 5–7 cm.
2. Cải xoong mọc ở vùng nước nên dễ bám bùn, ốc nhỏ và ký sinh trùng. Bạn rửa dưới vòi nước chảy nhiều lần, sau đó ngâm nước muối loãng khoảng 10 phút.
3. Rửa lại bằng nước sạch, vớt ra rổ cho ráo. Luôn nấu chín kỹ, không ăn sống cải xoong không rõ nguồn gốc.

Mẹo nhỏ: Đừng thái rau quá nhỏ. Cắt khúc vừa ăn giúp rau giữ được độ giòn và ít ra nước đắng hơn.

Nguyên tắc chung khi nấu canh cải xoong

• Nước dùng phải sôi già mới thả rau. Cho rau vào nước chưa sôi dễ làm rau thâm và có vị ngái.
• Không đậy nắp khi nấu rau. Mở nắp giúp hơi hăng bay đi và rau giữ màu xanh.
• Nấu vừa chín tới. Thường chỉ 2–3 phút sau khi nước sôi lại là đủ. Nấu quá lâu rau sẽ nhũn và đắng.
• Nêm trước khi cho rau. Nêm nếm nước dùng cho vừa rồi mới thả rau, tránh khuấy đảo nhiều lần.

Công thức 1: Canh cải xoong nấu sườn non

Đây là phiên bản quen thuộc nhất, nước dùng ngọt từ xương, rau xanh mát. Bạn có thể xem thêm công thức chi tiết canh cải xoong nấu sườn để làm theo từng bước có hình minh hoạ.

Nguyên liệu (cho 4 người)

• 300 g sườn non, chặt miếng vừa ăn
• 400 g cải xoong đã sơ chế
• 2 củ hành tím, 1 nhánh gừng nhỏ
• 1,5 lít nước
• 1 muỗng cà phê muối, 1 muỗng canh hạt nêm, 1 muỗng cà phê nước mắm, chút tiêu

Cách làm

1. Chần sườn qua nước sôi có vài lát gừng khoảng 2–3 phút để khử mùi, rửa lại nước sạch.
2. Cho sườn vào nồi cùng 1,5 lít nước và hành tím nướng đập dập. Đun sôi, hạ lửa nhỏ, hớt bọt thường xuyên. Ninh khoảng 30–40 phút đến khi sườn mềm.
3. Nêm muối, hạt nêm vừa ăn. Vặn lửa lớn cho nước sôi bùng.
4. Thả cải xoong vào, để nguyên không đậy nắp, nấu thêm 2–3 phút. Thêm nước mắm, rắc tiêu rồi tắt bếp.

Nếu thích biến tấu vị chua dịu, bạn có thể thử canh sấu nấu sườn vào mùa hè, cũng dùng nền nước dùng xương tương tự.

Công thức 2: Canh cải xoong nấu thịt băm

Phiên bản này nhanh nhất, chỉ khoảng 15 phút là có nồi canh, rất hợp những hôm bận rộn.

Nguyên liệu

• 150 g thịt nạc vai băm
• 350 g cải xoong
• 1 củ hành tím băm, 1 muỗng canh dầu ăn
• 1,2 lít nước
• 1/2 muỗng cà phê hạt nêm để ướp, 1 muỗng cà phê hạt nêm để nêm canh, 1 muỗng cà phê nước mắm, tiêu

Cách làm

1. Ướp thịt băm với 1/2 muỗng cà phê hạt nêm, chút tiêu và nửa phần hành tím, để 10 phút.
2. Phi thơm hành còn lại với dầu ăn, cho thịt vào xào săn, dùng đũa đánh tơi.
3. Đổ nước vào, đun sôi, hớt bọt. Nêm hạt nêm cho vừa.
4. Khi nước sôi mạnh, cho cải xoong vào, nấu 2 phút. Thêm nước mắm, tắt bếp.

Muốn thịt mềm và nước trong hơn, bạn có thể vo thịt thành viên nhỏ rồi thả vào nước sôi thay vì xào.

Công thức 3: Canh cải xoong nấu tôm tươi

Tôm cho nước canh ngọt tự nhiên, màu đỏ cam đẹp mắt kết hợp với rau xanh. Cách làm này khá giống canh cải thìa nấu tôm, bạn có thể áp dụng chung kỹ thuật.

Nguyên liệu

• 200 g tôm tươi (tôm đất hoặc tôm thẻ)
• 350 g cải xoong
• 1 củ hành tím, 1 muỗng canh dầu ăn
• 1,2 lít nước
• 1 muỗng cà phê hạt nêm, 1 muỗng cà phê nước mắm, tiêu

Cách làm

1. Tôm bóc vỏ, rút chỉ lưng. Có thể băm nhỏ hoặc để nguyên con tùy thích. Giữ lại đầu tôm.
2. Ướp tôm với chút hạt nêm và tiêu trong 10 phút.
3. Phi hành, cho đầu tôm vào đảo đến khi ra màu đỏ, sau đó cho thịt tôm vào xào nhanh khoảng 1 phút.
4. Đổ nước, đun sôi, vớt bỏ bọt và đầu tôm nếu muốn nước trong. Nêm gia vị.
5. Cho cải xoong vào, nấu 2 phút rồi tắt bếp.

Nếu thích món canh rau mát khác với tôm, canh rau má tôm nõn cũng là lựa chọn rất hợp ngày nóng.

Công thức 4: Canh cải xoong nấu cá rô đồng

Cá rô đồng thịt ngọt, thơm, nấu với cải xoong cho bát canh đậm đà kiểu miền Bắc. Món này cần kỹ hơn một chút ở khâu lọc xương.

Nguyên liệu

• 3–4 con cá rô đồng (khoảng 400 g)
• 350 g cải xoong
• 2 củ hành tím, 1 nhánh gừng, 1 quả cà chua nhỏ (tùy chọn)
• 1,2 lít nước
• 1 muỗng cà phê muối, 1 muỗng cà phê hạt nêm, 1 muỗng cà phê nước mắm

Cách làm

1. Làm sạch cá, bỏ vây, mang và ruột. Xát muối, rửa lại, chà gừng để khử tanh.
2. Luộc cá với nước có vài lát gừng khoảng 10 phút. Vớt cá ra, gỡ lấy thịt. Phần xương giã nhỏ, lọc lấy nước, đổ chung vào nước luộc.
3. Phi thơm hành, cho thịt cá vào xào sơ với chút nước mắm cho săn.
4. Đun sôi nồi nước dùng, nêm muối và hạt nêm. Cho cải xoong vào, nấu 2 phút, sau đó thêm thịt cá, đun sôi lại rồi tắt bếp.

Thích các món canh cá thanh mát? Bạn có thể thử thêm canh cá lóc nấu rau ngót, cách nấu cũng đơn giản tương tự.

Lỗi thường gặp khi nấu canh cải xoong

• Rau bị thâm đen: do thả rau khi nước chưa sôi hoặc đậy nắp. Hãy giữ lửa lớn và mở nắp.
• Canh có vị đắng: rau quá già, nấu quá lâu hoặc để canh nguội rồi hâm lại nhiều lần. Chỉ nấu lượng vừa đủ ăn trong bữa.
• Nước canh đục: không chần sườn trước, không hớt bọt hoặc đun lửa quá to khi ninh xương.
• Rau còn sạn, bùn: do rửa chưa kỹ. Cải xoong cần rửa dưới vòi nước chảy và ngâm muối loãng.
• Canh nhạt hoặc mặn: nêm khi rau chưa vào sẽ dễ kiểm soát hơn, vì rau sẽ ra nước làm vị thay đổi nhẹ.

Mẹo giúp canh cải xoong ngon hơn

• Nướng sơ hành tím trước khi cho vào nồi nước dùng xương giúp nước thơm và ngọt hơn.
• Thêm vài lát gừng mỏng khi nấu canh cá để át mùi tanh và làm ấm bụng.
• Rau nên nấu ngay sau khi sơ chế, tránh để lâu làm rau héo và mất độ giòn.

Gợi ý ăn kèm và bảo quản

Canh cải xoong hợp với các món mặn như thịt kho, cá kho, trứng rán hoặc đậu phụ sốt cà chua. Một bữa cơm gồm canh rau, một món đạm và một món rau xào là đủ cân bằng cho gia đình.

Canh rau xanh ngon nhất khi ăn ngay. Nếu còn thừa, bạn để nguội, đậy kín và bảo quản ngăn mát, dùng trong ngày. Khi hâm, chỉ đun vừa sôi rồi tắt bếp. Tuy vậy, rau hâm lại thường sẽ mềm và kém xanh, nên tốt nhất là nấu nồi nước dùng sẵn, đến bữa mới thả rau.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao canh cải xoong bị đắng?

Nguyên nhân phổ biến là dùng rau già, thả rau vào nồi khi nước chưa sôi hoặc nấu quá lâu. Bạn nên chọn ngọn non, nấu ở lửa lớn, mở nắp và chỉ để rau trong nồi khoảng 2–3 phút.

Có nên đậy nắp khi nấu canh cải xoong không?

Không nên. Mở nắp giúp hơi hăng thoát ra ngoài và rau giữ màu xanh tươi. Đậy nắp dễ khiến rau bị úa vàng, thâm màu.

Phụ nữ mang thai có ăn canh cải xoong được không?

Thông thường cải xoong nấu chín kỹ là món rau quen thuộc trong bữa ăn. Tuy nhiên mỗi người có tình trạng sức khỏe khác nhau, mẹ bầu nên ăn lượng vừa phải và hỏi thêm ý kiến bác sĩ nếu có băn khoăn.

Cải xoong có ăn sống được không?

Ở một số nước, cải xoong trồng trong điều kiện kiểm soát được dùng làm salad. Với rau mua ở chợ không rõ nguồn nước trồng, bạn nên nấu chín kỹ để đảm bảo an toàn.

Chỉ với vài nguyên tắc đơn giản như nước sôi già, mở nắp và nấu vừa tới, bạn đã có nồi canh cải xoong xanh ngon, ngọt thanh cho cả nhà. Hãy thử lần lượt 4 công thức trên và khám phá thêm nhiều món canh khác trên ResFood để thực đơn mỗi ngày luôn phong phú.