Gà chiên xá xị: cách ướp lạ miệng, da giòn óng, thịt mềm thơm

Lần đầu nghe tới gà chiên xá xị, nhiều người sẽ nhíu mày: nước ngọt mà đem ướp gà sao? Thế nhưng chỉ cần nếm một miếng, bạn sẽ hiểu vì sao món này được nhiều gia đình truyền tay nhau. Xá xị có vị ngọt dịu và mùi thơm đặc trưng của rễ cây, khi rim lại tạo thành lớp sốt bóng sánh, thơm như caramen nhưng không gắt.

Bài viết dưới đây hướng dẫn cách chọn gà, ướp, chiên hai lần và rim sốt sao cho da gà vẫn giòn, thịt mềm và thấm vị. Cuối bài có phần lỗi thường gặp và câu hỏi hay gặp để bạn tự tin vào bếp.

Vì sao xá xị hợp với thịt gà?

Xá xị là loại nước giải khát có ga, vị ngọt, mùi thơm của rễ cây sa-xi kết hợp vani nhẹ. Khi dùng trong món mặn, nó mang lại ba lợi ích:

• Làm mềm thịt: tính axit nhẹ và bọt khí giúp thớ thịt gà mềm hơn khi ướp đủ thời gian.
• Tạo màu đẹp: đường trong xá xị khi đun cạn sẽ chuyển sang màu nâu cánh gián, bám đều lên miếng gà.
• Mùi thơm lạ: hương thảo mộc của xá xị át mùi gà, kết hợp với tỏi, gừng, nước mắm cho vị hài hoà kiểu Á.

Cách làm này tương tự nhiều món gà rim cola ở các nước châu Á, nhưng mùi xá xị tạo cảm giác "rất Việt", hợp ăn với cơm trắng.

Nguyên liệu cho 4 người ăn

• 800 g cánh gà hoặc đùi gà góc tư (có thể dùng má đùi chặt miếng vừa)
• 1 lon xá xị (khoảng 330 ml)
• 5 tép tỏi, 3 củ hành tím, 1 nhánh gừng nhỏ (khoảng 15 g)
• 2 muỗng canh nước mắm
• 1 muỗng canh nước tương
• 1 muỗng cà phê hạt nêm, 1/2 muỗng cà phê tiêu xay
• 1 muỗng cà phê dầu hào
• 4 muỗng canh bột chiên giòn hoặc bột bắp
• 1 quả ớt, ít hành lá, mè rang để trang trí
• Dầu ăn để chiên (khoảng 500 ml)
• Muối, rượu trắng hoặc gừng để khử mùi gà

Sơ chế gà sạch, hết mùi hôi

1. Rửa gà dưới vòi nước, cạo sạch lông tơ còn sót. Với cánh gà, bạn có thể cắt bỏ đầu cánh nhọn và chặt đôi khớp giữa cho dễ ăn.
2. Xát gà với 1 muỗng cà phê muối và vài lát gừng đập dập (hoặc 1 muỗng canh rượu trắng), bóp nhẹ 1–2 phút rồi rửa lại thật sạch.
3. Chần gà qua nước sôi 1 phút nếu muốn thịt trắng và bớt mỡ. Bước này không bắt buộc nhưng giúp nước sốt trong và đẹp hơn.
4. Để gà thật ráo hoặc thấm khô bằng khăn giấy. Gà còn ướt sẽ bắn dầu và khó giòn.
5. Dùng nĩa xăm nhẹ vài lỗ trên phần thịt dày để gia vị ngấm sâu.

Ướp gà với xá xị đúng cách

Tỏi, hành tím, gừng băm nhỏ, chia làm hai phần: một phần để ướp, một phần để phi thơm khi rim sốt.

1. Cho gà vào tô, thêm một nửa phần tỏi, hành, gừng băm, 1 muỗng canh nước mắm, nước tương, hạt nêm, tiêu và dầu hào.
2. Rót khoảng 150 ml xá xị vào, trộn đều sao cho miếng gà ngập một nửa.
3. Bọc màng thực phẩm, để ngăn mát tủ lạnh ít nhất 1 giờ, tốt nhất 3–4 giờ. Không nên ướp quá qua đêm vì thịt sẽ bị bở.

Mẹo: Giữ lại phần xá xị còn lại trong lon, đậy kín để dùng khi rim sốt. Xá xị mất ga không ảnh hưởng nhiều đến vị, nhưng nên dùng trong ngày.

Chiên gà hai lần cho da giòn

Đây là bí quyết quan trọng nhất. Gà ướp đường dễ cháy mặt ngoài trong khi bên trong chưa chín, vì vậy cần chiên hai lần ở hai mức nhiệt khác nhau.

Lần 1: chiên chín

1. Gạt bớt phần gia vị bám trên gà, giữ lại nước ướp. Áo đều gà với bột chiên giòn hoặc bột bắp, rũ bột thừa.
2. Đun dầu đến khoảng 160–165°C (thả que đũa thấy sủi bọt li ti đều).
3. Thả gà vào chiên từng mẻ nhỏ, không xếp chồng. Cánh gà chiên khoảng 8–10 phút, đùi góc tư khoảng 12–15 phút, lật đều tay.
4. Vớt gà ra rổ có lót giấy, để nghỉ 5 phút.

Lần 2: chiên giòn

1. Tăng nhiệt dầu lên khoảng 180°C.
2. Chiên lại gà 1–2 phút đến khi da vàng ruộm, nổi bọt giòn. Vớt ra để ráo dầu.

Nếu dùng nồi chiên không dầu, bạn quét mỏng dầu lên gà, chiên 180°C trong khoảng 18–20 phút, lật mặt giữa chừng. Da gà sẽ ít giòn hơn chiên ngập dầu nhưng nhẹ bụng hơn.

Rim sốt xá xị sánh bóng

1. Chắt hết dầu, chỉ để lại khoảng 1 muỗng canh trong chảo. Phi thơm phần tỏi, hành, gừng còn lại.
2. Đổ nước ướp gà và phần xá xị còn lại vào chảo, thêm 1 muỗng canh nước mắm. Đun lửa vừa đến khi sốt sôi và giảm còn khoảng một nửa.
3. Nếm lại: nếu ngọt quá, thêm vài giọt nước cốt chanh hoặc chút nước tương; nếu nhạt, thêm nước mắm.
4. Khi sốt sánh lại, có bọt lớn chậm, cho gà vào đảo nhanh tay 1–2 phút để sốt bám đều. Tắt bếp ngay để da gà không bị mềm.
5. Rắc hành lá, ớt thái lát và mè rang, dọn ra đĩa.

Gà chiên xá xị ăn kèm gì?

Món này hợp nhất với cơm trắng nóng, dưa leo, cà chua thái lát và rau sống. Để bữa ăn cân bằng, bạn có thể thêm một món canh thanh như canh bí đỏ gà viên hoặc canh rau ngót.

Nếu tổ chức tiệc nhỏ, bạn có thể bày gà chiên xá xị cùng cánh gà nướng mật ong và cánh gà ngâm sữa chiên giòn để khách so sánh ba phong cách. Một chén nước chấm chua ngọt sẽ giúp giảm ngấy khi ăn nhiều đồ chiên.

Lỗi thường gặp và cách khắc phục

Gà bị cháy đen bên ngoài, sống bên trong

Nguyên nhân là dầu quá nóng ngay lần đầu và gà có nhiều đường từ xá xị. Hãy chiên lần 1 ở nhiệt độ vừa, cắt miếng gà không quá to. Với đùi gà lớn, khứa vài đường sâu đến xương.

Sốt bị đắng

Sốt đun quá cạn và lửa lớn khiến đường cháy. Khi sốt bắt đầu sánh, giảm lửa nhỏ và theo dõi liên tục. Nếu sốt đã hơi đắng, thêm chút nước lọc và một ít mật ong để cứu.

Da gà mềm, không giòn

Có thể bạn rim gà quá lâu hoặc cho quá nhiều sốt. Chỉ đảo nhanh trong 1–2 phút, lượng sốt vừa đủ áo quanh miếng gà. Ăn ngay khi còn nóng.

Gà nhạt, không thấm

Thời gian ướp quá ngắn hoặc không xăm thịt. Hãy ướp ít nhất 1 giờ và xăm lỗ ở phần thịt dày.

Biến tấu với cùng công thức

• Sườn non rim xá xị: thay gà bằng sườn non chặt miếng, chiên vàng rồi rim như trên. Bạn có thể tham khảo thêm cách làm sườn xào chua ngọt để điều chỉnh độ chua.
• Gà xá xị nướng lò: ướp như trên, nướng 200°C khoảng 25 phút, cuối cùng quét sốt rim cô đặc lên mặt và nướng thêm 5 phút.
• Thêm vị cay: cho 1 muỗng cà phê sa tế hoặc ớt bột vào sốt khi rim.

Muốn thêm ý tưởng chế biến, bạn có thể ghé danh mục món thịt gà trên ResFood.

Câu hỏi thường gặp

Có thể thay xá xị bằng loại nước ngọt khác không?

Có thể dùng nước ngọt vị cola hoặc nước cam có ga, nhưng mùi vị sẽ khác. Xá xị cho mùi thảo mộc đặc trưng, cola cho vị caramen đậm hơn. Nên giảm bớt đường nếu nước ngọt thay thế quá ngọt.

Gà chiên xá xị để được bao lâu?

Gà đã nấu chín nên ăn trong ngày. Phần dư để nguội, cho vào hộp kín, bảo quản ngăn mát tối đa 2 ngày. Khi ăn, hâm lại bằng nồi chiên không dầu hoặc lò nướng 180°C khoảng 5–7 phút để da giòn trở lại.

Nên dùng cánh gà hay đùi gà?

Cánh gà nhỏ, nhiều da nên nhanh chín và giòn, rất hợp làm món nhắm hoặc ăn vặt. Đùi gà nhiều thịt, mọng nước, hợp ăn với cơm. Nếu dùng ức gà, hãy cắt miếng vừa ăn và rút ngắn thời gian chiên để thịt không bị khô. Trẻ nhỏ thường thích má đùi rút xương vì dễ ăn.

Món này có nhiều đường không?

Một lon xá xị chứa khá nhiều đường, nhưng phần lớn chia đều cho cả đĩa gà 4 người. Người cần hạn chế đường có thể dùng một nửa lượng xá xị, bổ sung bằng nước lọc và gừng để giữ mùi thơm.

Gà chiên xá xị là minh chứng cho việc những kết hợp tưởng "lạ đời" lại mang đến hương vị bất ngờ. Hãy thử vào cuối tuần này để đổi gió cho mâm cơm gia đình, và đừng quên khám phá thêm nhiều món gà ngon khác trên ResFood.