Ăn cà chua đúng cách: sống hay chín, ăn bao nhiêu là đủ?

Cà chua có mặt trong bát canh chua, đĩa trứng xào, nồi sốt cá, đĩa salad và cả ly sinh tố. Đây là loại quả quen thuộc, giá mềm mà lại giàu dưỡng chất. Thế nhưng ăn cà chua đúng cách như thế nào để tận dụng tốt nhất giá trị của nó? Nên ăn sống hay nấu chín, ăn lúc nào và ai cần hạn chế?

Bài viết này giúp bạn trả lời những câu hỏi đó, kèm mẹo chọn cà chua ngon và gợi ý món ăn đơn giản cho bữa cơm gia đình.

Trong quả cà chua có gì?

Cà chua chứa nhiều nước, ít năng lượng, khoảng 18–20 kcal mỗi 100 g. Bên cạnh đó là:

• Lycopene: sắc tố tạo màu đỏ, là một chất chống oxy hoá được quan tâm nhiều trong dinh dưỡng.
• Vitamin C: có nhiều trong cà chua tươi.
• Beta-caroten, vitamin K, kali, folate: góp phần vào chế độ ăn cân bằng.
• Chất xơ: chủ yếu nằm ở vỏ và phần hạt.

Những chất này góp phần vào một chế độ ăn lành mạnh khi cà chua được ăn thường xuyên cùng nhiều loại rau củ khác. Cà chua không phải thuốc chữa bệnh, nhưng là thực phẩm đáng có trong thực đơn hằng ngày.

Nên ăn cà chua sống hay nấu chín?

Câu trả lời là cả hai đều tốt, mỗi cách có ưu điểm riêng.

Ăn sống giữ được nhiều vitamin C

Vitamin C dễ bị hao hụt khi đun nóng lâu. Vì vậy, cà chua sống trong salad, ăn kèm bánh mì hay cắt lát chấm muối giúp bạn nhận được nhiều vitamin C hơn. Hãy rửa thật sạch, ngâm qua nước muối loãng và rửa lại dưới vòi nước trước khi ăn sống.

Nấu chín với chút dầu giúp hấp thu lycopene tốt hơn

Lycopene tan trong chất béo. Khi cà chua được xào, nấu với một ít dầu ăn hoặc dầu ô liu, thành tế bào bị phá vỡ, lycopene được giải phóng và cơ thể hấp thu dễ dàng hơn. Đây là lý do món cà chua xào trứng, sốt cà chua hay canh cà chua có xào sơ cà chua với dầu không chỉ ngon mà còn hợp lý về dinh dưỡng.

Kết hợp linh hoạt

Cách tốt nhất là xen kẽ: hôm nay salad cà chua, mai là canh cà chua, ngày kia là cá sốt cà. Như vậy bạn vừa đổi vị vừa nhận được lợi ích của cả hai cách ăn.

Ăn cà chua đúng cách: 6 lưu ý quan trọng

1. Không ăn cà chua còn xanh

Cà chua xanh, chưa chín chứa nhiều solanine hơn, một chất có thể gây khó chịu đường tiêu hoá nếu ăn nhiều. Hãy chọn quả chín đỏ hoặc để quả hơi ương chín tự nhiên ở nhiệt độ phòng vài ngày trước khi dùng. Các món dùng cà chua xanh muối chua cần được làm đúng cách và ăn lượng vừa phải.

2. Hạn chế ăn nhiều lúc bụng đói

Cà chua có vị chua do chứa axit tự nhiên. Một số người có dạ dày nhạy cảm sẽ thấy cồn cào, ợ chua nếu ăn cà chua sống khi đói. Nên ăn cà chua trong hoặc sau bữa ăn.

3. Ăn lượng vừa phải

Người lớn khỏe mạnh có thể ăn khoảng 1–2 quả cà chua cỡ vừa mỗi ngày, dưới nhiều dạng món ăn. Ăn quá nhiều một lúc có thể gây đầy bụng, ợ chua ở người nhạy cảm.

4. Không nấu cà chua quá lâu với lửa lớn

Muốn sốt cà chua đậm, bạn có thể nấu liu riu, nhưng tránh để cháy khét. Với canh, chỉ cần xào sơ cà chua với dầu rồi cho nước vào, nấu vừa tới.

5. Dùng nồi chảo phù hợp

Cà chua có tính axit, nấu lâu trong nồi nhôm trần hoặc gang chưa tráng men có thể làm món có vị kim loại và nồi bị xỉn màu. Nên dùng nồi inox, nồi tráng men hoặc chảo chống dính.

6. Bỏ quả dập, mốc, lên men

Cà chua mềm nhũn, chảy nước, có mùi chua lên men hoặc đốm mốc cần bỏ cả quả, không cắt bỏ phần hỏng rồi dùng tiếp.

Ai nên hạn chế ăn cà chua?

• Người bị trào ngược dạ dày thực quản: vị chua có thể làm triệu chứng nặng hơn. Nên ăn cà chua nấu chín, lượng ít và theo dõi phản ứng của cơ thể.
• Người có tiền sử sỏi thận hoặc đang theo chế độ ăn kiểm soát kali: nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng về lượng phù hợp.
• Người bị gout: cà chua không phải thực phẩm giàu purin, nhưng một số người cho biết ăn nhiều thấy khó chịu. Hãy theo dõi cơ thể và tham khảo ý kiến bác sĩ.
• Người dị ứng với cà chua: có thể bị ngứa miệng, nổi mẩn. Trường hợp này cần tránh hoàn toàn.

Cách chọn và bảo quản cà chua ngon

Chọn cà chua

• Quả đỏ đều, căng bóng, cầm chắc tay và nặng so với kích thước.
• Cuống còn xanh tươi, ngửi có mùi thơm nhẹ đặc trưng.
• Tránh quả có vết nứt, thâm, mềm một bên hoặc đỏ đều bất thường mà cuống đã héo.
• Nấu canh, sốt nên chọn cà chua chín mọng, nhiều nước. Làm salad nên chọn quả chín vừa, thịt chắc.

Bảo quản

Cà chua chín nên để ở nhiệt độ phòng, nơi thoáng mát, cuống úp xuống, dùng trong 2–3 ngày. Tủ lạnh có thể làm cà chua mất mùi thơm và thịt quả bở hơn, chỉ nên cho vào ngăn mát khi quả đã quá chín mà chưa dùng kịp. Cà chua đã cắt cần bọc kín, để ngăn mát và dùng trong ngày.

Gợi ý món ngon từ cà chua cho cả nhà

Canh trứng cà chua

Món canh nhanh, rẻ mà ngon miệng. Xào 3 quả cà chua cắt múi cau với 1 muỗng canh dầu và chút hành phi cho mềm, thêm 800 ml nước, khi sôi đổ từ từ 2 quả trứng đánh tan vào, khuấy nhẹ tạo vân. Nêm muối, nước mắm, rắc hành lá. Bạn có thể nấu thêm thịt băm theo công thức canh trứng thịt cà chua.

Món sốt cà chua

Sốt cà chua là "bạn đồng hành" của nhiều món mặn. Phi tỏi, cho 4 quả cà chua băm vào xào nhỏ lửa khoảng 8–10 phút đến khi nhuyễn, nêm muối, đường, nước mắm. Bạn có thể dùng sốt này cho tôm sốt cà chua tỏi, đậu hũ nhồi thịt sốt cà chua hay món chay cà tím sốt cà chua.

Salad cà chua dầu ô liu

Thái lát 2 quả cà chua, thêm dưa leo, hành tây ngâm, rau mầm. Trộn với 1 muỗng canh dầu ô liu, chút muối, tiêu, mật ong và nước cốt chanh. Dầu ô liu trong sốt cũng giúp cơ thể hấp thu lycopene tốt hơn. Tham khảo cách làm salad rau mầm để có thêm ý tưởng.

Nước ép cà chua

Xay 2 quả cà chua chín với chút muối, vài giọt chanh và nước lọc, lọc bỏ bã nếu thích. Nên uống sau bữa ăn, không thêm quá nhiều đường.

Câu hỏi thường gặp

Ăn cà chua có giúp đẹp da không?

Cà chua chứa vitamin C và lycopene, đều là dưỡng chất có ích cho cơ thể nói chung. Tuy vậy, làn da khỏe phụ thuộc vào cả chế độ ăn cân bằng, ngủ đủ, uống đủ nước và chống nắng. Không nên kỳ vọng một loại thực phẩm có thể thay đổi làn da nhanh chóng.

Có nên bỏ vỏ và hạt cà chua?

Không bắt buộc. Vỏ và hạt chứa chất xơ. Bạn chỉ cần bỏ vỏ khi làm sốt mịn hoặc nấu cho trẻ nhỏ, người cao tuổi khó nhai. Cách bóc vỏ nhanh là khía chữ thập ở đáy quả, chần nước sôi khoảng 30 giây rồi thả vào nước lạnh.

Trẻ nhỏ ăn cà chua được không?

Trẻ từ khoảng 8–10 tháng tuổi có thể bắt đầu ăn cà chua nấu chín, bỏ vỏ, lượng ít trong cháo hoặc súp. Theo dõi xem trẻ có bị hăm, nổi mẩn quanh miệng không. Nếu có dấu hiệu dị ứng, hãy ngưng và hỏi ý kiến bác sĩ nhi khoa.

Cà chua bi và cà chua thường khác nhau thế nào?

Cà chua bi nhỏ, vỏ mỏng, vị thường ngọt đậm hơn, rất hợp ăn sống, làm salad hoặc nướng nguyên quả. Cà chua thường to, nhiều nước, phù hợp nấu canh và làm sốt. Về dinh dưỡng, hai loại khá tương đồng, bạn có thể chọn theo món ăn và khẩu vị gia đình.

Cà chua là thực phẩm dễ mua, dễ nấu và rất đáng có mặt thường xuyên trong bữa cơm gia đình. Hãy ăn đa dạng cả sống lẫn chín, chọn quả chín đỏ và ăn lượng vừa phải. Bạn có thể tham khảo thêm các món phù hợp trong chuyên mục món ăn theo nhu cầu dinh dưỡng trên ResFood.