Cách chọn rau củ quả tươi ngon: mẹo nhận biết từng nhóm

Biết cách chọn rau củ quả tươi ngon là kỹ năng nhỏ nhưng quyết định phần lớn chất lượng bữa cơm. Rau tươi thì luộc xanh, xào giòn, canh ngọt nước. Củ quả chọn đúng thì bùi, ngọt, ít xơ già. Ngược lại, chọn nhầm rau úa hay củ đã mọc mầm vừa kém ngon vừa có thể không an toàn.

Bài viết tổng hợp mẹo chọn theo từng nhóm: rau lá, rau ăn thân và hoa, củ, quả, trái cây, cùng những dấu hiệu bạn nên tránh và cách sơ chế, bảo quản sau khi mua.

Nguyên tắc chung khi đi chợ mua rau củ

• Ưu tiên rau đúng mùa: rau trái mùa thường phải chăm sóc nhiều hơn, giá cao mà vị lại nhạt. Mùa đông có su hào, cải bắp, súp lơ; mùa hè có rau muống, mồng tơi, bầu bí.
• Mua ở nơi quen, có nguồn gốc rõ ràng: sạp quen biết nhập hàng từ đâu, khi có vấn đề dễ phản hồi.
• Nhìn tổng thể rồi mới cầm lên: rau tươi có màu tự nhiên, lá đứng, cuống chắc. Rau đã để lâu sẽ héo rủ, cuống thâm.
• Cảnh giác với rau quá đẹp: rau to bất thường, xanh mướt đều, không một vết sâu, hoặc củ quả bóng loáng lâu ngày không hỏng nên cân nhắc.
• Mua vừa đủ dùng 2–3 ngày: rau lá mất độ tươi rất nhanh, mua nhiều để lâu sẽ phí và kém chất.

Chọn rau ăn lá

Rau muống, rau ngót, mồng tơi, rau dền

Chọn bó có lá xanh tự nhiên, không vàng úa, không dập nát. Ngắt thử phần cuống, nếu giòn, gãy dứt khoát là rau non. Rau muống nên chọn cọng nhỏ vừa, đều, lá thon. Rau ngót có lá xanh đậm, nhỏ, cành mềm. Mồng tơi chọn lá dày, bóng, ngọn non. Rau dền chọn cây không quá cao, thân mềm.

Cải xanh, cải ngọt, cải thìa

Chọn cây vừa phải, lá không có lỗ thủng lớn, bẹ trắng hoặc xanh nhạt, chắc. Tránh những bó lá đã vàng mép hoặc có mùi hắc lạ. Cải thìa nên chọn cây nhỏ vì ngọt và mềm hơn, hợp nấu như món canh cải thìa nấu tôm.

Rau thơm và xà lách

Rau thơm như húng, tía tô, kinh giới phải có mùi thơm rõ khi vò nhẹ. Xà lách chọn búp có lá giòn, không úng nước, gốc không thâm đen.

Chọn rau ăn thân, hoa và bắp cải

Bông cải xanh, súp lơ trắng

Chọn bông chắc, nụ hoa nhỏ, khít, chưa nở. Bông cải xanh có màu xanh đậm đều, không có đốm vàng. Súp lơ trắng có màu trắng ngà, không thâm. Cầm thấy nặng tay là bông tươi, nhiều nước.

Bắp cải và cải thảo

Bắp cải ngon có lá cuốn chặt, cầm nặng tay, lá ngoài vẫn còn xanh. Cải thảo chọn cây có bẹ trắng, lá cuộn chặt, không có đốm đen trên bẹ.

Đậu que, đậu bắp, đậu Hà Lan

Đậu que chọn quả thon, bẻ thấy giòn, hạt bên trong nhỏ. Đậu bắp chọn quả nhỏ, dài khoảng một gang tay trở xuống, ấn đầu nhọn thấy gãy là non. Đậu Hà Lan chọn vỏ căng, xanh đều. Bạn có thể dùng đậu que non cho món thịt bò xào đậu đũa hay xào thịt heo.

Chọn củ: khoai, cà rốt, củ cải, su hào

Khoai tây

Chọn củ vỏ mịn, chắc tay, không mọc mầm và không có vết xanh trên vỏ. Khoai tây mọc mầm hoặc vỏ chuyển xanh có thể chứa chất solanin, gây khó chịu tiêu hoá. Nếu chỉ có một mầm nhỏ, bạn khoét bỏ thật sâu phần mầm; nếu mầm nhiều hoặc vỏ xanh rộng thì nên bỏ cả củ.

Khoai lang, khoai môn, khoai sọ

Khoai lang chọn củ thon, vỏ nhẵn, không có lỗ sâu hay vết thâm. Khoai môn, khoai sọ chọn củ nặng tay, vỏ khô, cắt đầu thấy ruột trắng mịn hoặc có vân tím. Khoai sọ ngon dùng cho món khoai sọ kho tiêu bùi dẻo.

Cà rốt và củ cải

Cà rốt chọn củ vừa phải, màu cam đậm, thẳng, phần gốc không quá to. Củ cải trắng chọn củ chắc, vỏ mịn, nặng tay; củ nhẹ thường bị xốp, ăn bấc.

Su hào

Chọn củ vừa, vỏ mỏng, phần lá còn tươi. Củ quá to thường già, nhiều xơ. Dùng móng tay bấm nhẹ vào vỏ, nếu thấy mềm là su hào non.

Lưu ý riêng với củ sắn (khoai mì)

Củ sắn tươi chứa chất có thể sinh độc tố. Khi chế biến, bạn cần bóc bỏ hoàn toàn lớp vỏ ngoài và lớp vỏ lụa hồng, cắt khúc, ngâm nước vài giờ (thay nước vài lần), rồi luộc mở vung và đổ bỏ nước luộc đầu. Không ăn sắn sống hoặc sắn có vị đắng.

Chọn rau ăn quả

Cà chua

Chọn quả đỏ tự nhiên, còn cuống xanh tươi, cầm chắc tay. Cà chua đỏ đều bất thường nhưng cuống héo, vỏ cứng có thể đã được thúc chín. Cà chua để nấu sốt nên chọn quả chín mọng.

Bầu, bí, mướp

Bầu bí non có lớp lông tơ mịn, vỏ xanh, bấm móng tay vào dễ dàng. Bí đỏ thì ngược lại, nên chọn quả già, cuống khô, vỏ cứng, nặng tay để ăn bùi ngọt. Mướp chọn quả thẳng, dài vừa, cầm thấy chắc.

Cà tím, ớt chuông, dưa leo

Cà tím chọn quả bóng, tai còn xanh, ấn nhẹ thấy đàn hồi. Ớt chuông vỏ căng bóng, cuống xanh. Dưa leo chọn quả thẳng, gai còn nhọn, không vàng ở đầu.

Chọn nấm và giá đỗ

Nấm tươi

Nấm rơm ngon là nấm còn búp, mũ chưa xoè, thân chắc, màu nâu xám tự nhiên. Nấm kim châm chọn gói trắng ngà, sợi khô, không nhớt, không có mùi chua. Nấm đông cô tươi chọn mũ dày, mặt dưới trắng, không chảy nước. Tuyệt đối không hái hoặc mua nấm dại không rõ loại vì có thể gây ngộ độc.

Giá đỗ

Giá đỗ tự nhiên có thân nhỏ vừa, rễ dài, màu trắng ngà và hơi giòn. Giá mập ú, trắng bóng, không có rễ hoặc có mùi hăng lạ nên tránh. Giá nên dùng trong ngày vì rất nhanh úng.

Chọn trái cây ngon

• Cam, quýt, bưởi: chọn quả nặng tay, vỏ mỏng, túi tinh dầu nổi rõ. Bưởi để vài ngày sau khi hái thường ngọt hơn.
• Chuối: chọn nải có vỏ vàng đều, vài chấm nâu nhỏ là chín ngọt. Tránh chuối vỏ vàng mà cuống vẫn xanh cứng.
• Xoài: chín cây thường thơm ở cuống, ấn nhẹ thấy mềm đều.
• Táo, lê: vỏ căng, cứng, không có vết thâm hay chỗ mềm nhũn.
• Dưa hấu: vỏ xanh đậm, gõ nghe tiếng bộp trầm, phần tiếp xúc mặt đất có màu vàng kem.
• Ổi: chọn quả vỏ sần nhẹ, xanh nhạt hơi ngả vàng, thơm khi đưa lên mũi.

Sơ chế và bảo quản sau khi mua

Rửa đúng cách

Nhặt bỏ lá úa, gốc già trước. Rửa rau dưới vòi nước chảy, ngâm trong nước sạch khoảng 5–10 phút rồi rửa lại 2–3 lần. Ngâm nước muối loãng có thể giúp làm sạch đất cát và côn trùng nhỏ, nhưng không thay được việc rửa kỹ. Củ quả có vỏ nên dùng bàn chải mềm chà sạch.

Bảo quản theo nhóm

• Rau lá: để ráo, bọc giấy khô rồi cho vào túi hoặc hộp, để ngăn mát, dùng trong 2–3 ngày.
• Củ như khoai tây, khoai lang, hành tỏi: để nơi khô thoáng, tránh ánh nắng, không cần tủ lạnh.
• Cà chua chưa chín để ngoài, chín rồi mới cho vào ngăn mát.
• Không rửa rau trước khi cất tủ lạnh vì dễ úng, chỉ rửa khi chuẩn bị nấu.

Khi đã có rau củ tươi, bạn có thể thử món canh ngũ sắc chay nhiều màu, hay rau củ ngũ sắc xào hạt điều cho bữa tối nhanh gọn. Nhiều công thức khác có trong chuyên mục món chay.

Câu hỏi thường gặp

Rau có vết sâu ăn có phải là rau sạch?

Vết sâu cho thấy rau ít bị phun thuốc trong giai đoạn đó, nhưng không đảm bảo hoàn toàn. Bạn vẫn nên mua ở nơi tin cậy và rửa kỹ trước khi nấu.

Ngâm rau bằng nước muối bao lâu là đủ?

Khoảng 5–10 phút với nước muối loãng là đủ. Ngâm quá lâu khiến rau bị héo và có thể mất bớt vitamin. Sau khi ngâm, rửa lại bằng nước sạch.

Khoai tây mọc mầm có ăn được không?

Nếu mầm rất nhỏ, bạn khoét bỏ sâu quanh mầm và gọt hết vỏ. Củ có nhiều mầm, mầm dài hoặc vỏ xanh nhiều thì nên bỏ để an toàn.

Có nên mua rau đã cắt sẵn ở siêu thị?

Rau cắt sẵn tiện lợi nhưng nhanh mất tươi. Bạn nên xem hạn dùng, chọn gói còn lạnh, không đọng nước và nấu trong ngày.

Lời kết

Chọn rau củ quả tươi ngon chỉ cần nhớ vài điểm: nhìn màu, kiểm tra cuống, cầm thử độ nặng và ưu tiên rau đúng mùa. Kết hợp sơ chế, bảo quản đúng, bữa cơm nhà bạn sẽ luôn tươi ngon và an toàn. Đừng quên ghé ResFood để tìm thêm công thức rau củ mỗi ngày.