Gà tiềm nấm đông cô: 5 cách nấu thơm ngon, bổ dưỡng dễ làm

Gà tiềm nấm đông cô là món hầm quen thuộc trong những ngày trời se lạnh hoặc khi gia đình cần một bữa ăn ấm bụng, dễ tiêu. Nước tiềm trong, ngọt tự nhiên từ xương gà, thơm mùi nấm đông cô đặc trưng. Thịt gà mềm mà vẫn giữ được thớ, không bị bở.

Bài viết này tổng hợp 5 cách nấu gà tiềm nấm đông cô, từ phiên bản truyền thống đến biến tấu với thuốc bắc, hạt sen, táo đỏ và nước dừa. Bạn có thể chọn cách phù hợp với khẩu vị và nguyên liệu sẵn có.

Tiềm là gì và vì sao nước tiềm trong, ngọt?

Tiềm là cách nấu cách thuỷ hoặc hầm lửa thật nhỏ trong thời gian dài. Nguyên liệu được đặt trong thố hoặc nồi đậy kín, nước gần như không sôi sùng sục. Nhờ vậy, chất ngọt trong thịt và xương tiết ra từ từ, nước dùng trong và ít váng.

Nấm đông cô, hay nấm hương, có vị umami tự nhiên. Khi tiềm cùng gà, nấm vừa hút nước ngọt của gà, vừa tạo thêm mùi thơm cho nước dùng. Đây là lý do món này gần như không cần nhiều gia vị mà vẫn đậm đà.

Chọn gà và nấm đông cô ngon

Chọn gà

• Gà ta khoảng 1–1,2 kg: thịt chắc, nước ngọt, da mỏng vàng nhạt. Hợp nhất để tiềm.
• Gà ác khoảng 300–400 g: thịt đen, xương đen, thường dùng tiềm thuốc bắc để bồi bổ.
• Gà mái tơ: thịt mềm hơn, phù hợp khi muốn rút ngắn thời gian.

Gà tươi có da căng, không nhớt, ấn vào thịt có độ đàn hồi, không có mùi lạ.

Chọn nấm đông cô

Nấm khô có mũ dày, mặt trên nâu sẫm, có vân nứt như hoa, mặt dưới màu vàng ngà, mùi thơm dịu. Tránh nấm có đốm mốc, mùi hắc hoặc quá vụn. Ngâm nấm trong nước ấm khoảng 30 phút, cắt bỏ chân, rửa sạch. Nước ngâm nấm lần hai có thể lọc lại để nấu cùng cho thơm.

Cách 1: Gà tiềm nấm đông cô truyền thống

Nguyên liệu cho 4 người

• 1 con gà ta khoảng 1,2 kg
• 15 tai nấm đông cô khô
• 3 lát gừng, 2 củ hành tím nướng
• 1,5 lít nước
• Gia vị: 1 muỗng cà phê muối, 1 muỗng cà phê hạt nêm, 1 muỗng canh nước mắm, 1 muỗng cà phê đường phèn, tiêu

Cách làm

1. Gà làm sạch, xát muối và gừng để khử mùi, rửa lại. Chặt miếng vừa ăn hoặc để nguyên con.
2. Chần gà qua nước sôi 2 phút, vớt ra rửa nước lạnh để nước tiềm trong.
3. Xếp gà và nấm vào thố hoặc nồi, thêm gừng, hành nướng và nước. Nêm muối, hạt nêm, đường phèn.
4. Hấp cách thuỷ khoảng 1 tiếng 30 phút, hoặc hầm lửa nhỏ nhất khoảng 1 tiếng. Khi gà mềm, nêm thêm nước mắm và tiêu.

Nếu muốn món đậm vị hơn để ăn với cơm, bạn có thể thử gà kho nấm đông cô, dùng cùng cặp nguyên liệu nhưng nêm mặn ngọt.

Cách 2: Gà ác tiềm thuốc bắc và nấm đông cô

Đây là món bồi bổ quen thuộc của nhiều gia đình. Vị thuốc bắc thơm nhẹ, hơi ngọt, kết hợp nấm làm nước dùng dịu hơn.

Nguyên liệu

• 2 con gà ác, khoảng 700 g
• 8 tai nấm đông cô
• 1 gói thuốc bắc tiềm gà mua sẵn (thường có táo đỏ, kỷ tử, đẳng sâm, hoài sơn)
• Gia vị: muối, hạt nêm, chút rượu trắng để khử mùi

Cách làm

1. Gà ác làm sạch, xát rượu trắng và muối, rửa lại, để nguyên con.
2. Thuốc bắc rửa nhanh qua nước. Nhồi một phần vào bụng gà, phần còn lại rải xung quanh.
3. Cho gà, nấm vào thố, đổ nước ngập, nêm 1/2 muỗng cà phê muối và 1/2 muỗng cà phê hạt nêm.
4. Hấp cách thuỷ khoảng 2 tiếng đến khi gà mềm.

Xem thêm cách làm chi tiết món gà ác tiềm trên ResFood. Với người lớn tuổi, bạn cũng có thể đổi sang bồ câu tiềm sâm để thay đổi khẩu vị.

Cách 3: Gà tiềm hạt sen và nấm đông cô

Hạt sen bùi, mềm, khi tiềm cùng gà và nấm cho nước dùng ngọt thanh, dễ ăn, hợp với cả trẻ nhỏ.

Nguyên liệu

• 1/2 con gà ta khoảng 600 g
• 150 g hạt sen tươi hoặc 100 g hạt sen khô
• 8 tai nấm đông cô, 1 củ cà rốt
• Gia vị: muối, hạt nêm, đường phèn, tiêu

Cách làm

1. Hạt sen khô ngâm nước 2 tiếng, bỏ tâm sen để không bị đắng. Hạt sen tươi chỉ cần rửa và bỏ tâm.
2. Gà chặt miếng, chần sơ. Cà rốt cắt khúc.
3. Cho gà, hạt sen, nấm vào nồi với 1,2 lít nước. Hầm lửa nhỏ khoảng 45 phút, sau đó cho cà rốt vào hầm thêm 15 phút.
4. Nêm vừa ăn, rắc tiêu và hành ngò.

Món này khá giống canh gà hầm hạt sen, bạn có thể tham khảo để có thêm mẹo hầm hạt sen mềm mà không nát.

Cách 4: Gà tiềm táo đỏ, kỷ tử và nấm đông cô

Táo đỏ và kỷ tử cho vị ngọt dịu, màu sắc đẹp. Cách này đơn giản, không cần cả gói thuốc bắc nên mùi nhẹ, hợp với người không quen vị thuốc.

Nguyên liệu

• 4 cái đùi gà góc tư, khoảng 800 g
• 10 quả táo đỏ khô, 1 muỗng canh kỷ tử
• 8 tai nấm đông cô, 3 lát gừng
• Gia vị: muối, hạt nêm, chút dầu mè

Cách làm

1. Đùi gà chặt khúc, chần qua nước sôi có gừng.
2. Táo đỏ khứa nhẹ vài đường để ra vị ngọt. Kỷ tử rửa nhanh.
3. Cho gà, nấm, táo đỏ vào thố, đổ nước ngập, hấp cách thuỷ khoảng 1 tiếng 15 phút.
4. Trước khi tắt bếp 10 phút cho kỷ tử vào để hạt không bị nhũn. Nêm lại, nhỏ vài giọt dầu mè.

Cách 5: Gà tiềm nước dừa và nấm đông cô

Nước dừa tươi tạo vị ngọt mát tự nhiên, nước tiềm trong và thơm. Đây là cách làm được nhiều gia đình miền Nam yêu thích.

Nguyên liệu

• 1/2 con gà ta khoảng 600 g
• 2 quả dừa xiêm, lấy khoảng 800 ml nước
• 8 tai nấm đông cô, vài lát gừng
• Gia vị: muối, hạt nêm, tiêu

Cách làm

1. Gà làm sạch, chặt miếng, chần sơ.
2. Cho gà, nấm, gừng vào nồi. Đổ nước dừa và thêm khoảng 200 ml nước lọc.
3. Hầm lửa nhỏ khoảng 50 phút đến 1 tiếng. Nêm nhạt tay vì nước dừa đã ngọt sẵn.
4. Muốn đẹp mắt, bạn có thể đổ vào trái dừa đã khoét nắp và hấp thêm 15 phút trước khi dọn.

Mẹo và lỗi thường gặp khi tiềm gà

• Nước tiềm đục: do không chần gà hoặc đun sôi mạnh. Luôn chần sơ và giữ lửa liu riu.
• Thịt gà bở: tiềm quá lâu hoặc dùng gà công nghiệp. Gà công nghiệp chỉ cần khoảng 45 phút.
• Nấm bị đắng, hắc: nấm cũ hoặc chưa ngâm kỹ. Thay nước ngâm một lần và rửa sạch.
• Món quá ngọt: cho nhiều táo đỏ hoặc đường phèn. Hãy nêm từ từ và nếm lại cuối cùng.

Về dinh dưỡng, một bát gà tiềm khoảng 350 g cung cấp ước tính khoảng 250–320 kcal, giàu đạm, dễ tiêu. Món phù hợp cho người cần ăn nhẹ nhưng đủ chất. Bạn có thể xem thêm các món tương tự trong mục món bồi bổ.

Ăn kèm và bảo quản gà tiềm

Gà tiềm ngon nhất khi ăn nóng. Bạn có thể ăn trực tiếp như một món canh, dùng kèm cơm trắng, bánh mì hoặc mì sợi trụng. Nhiều gia đình chan nước tiềm vào bún gạo hay mì trứng để có bữa sáng ấm bụng. Chén nước chấm đơn giản gồm muối tiêu chanh hoặc nước tương ớt là đủ để chấm thịt gà.

Nếu còn thừa, để nguội rồi cho vào hộp kín, bảo quản ngăn mát tối đa 2 ngày. Khi hâm, đun sôi lại toàn bộ rồi mới múc ra ăn. Bạn nên vớt hạt sen, táo đỏ ra riêng nếu để qua đêm để chúng không bị nhũn và làm đục nước dùng.

Câu hỏi thường gặp

Gà tiềm nấm đông cô nấu bằng nồi áp suất được không?

Được. Bạn hầm khoảng 20–25 phút với gà ta. Tuy nhiên, nước dùng thường không trong bằng cách tiềm cách thuỷ, và thịt dễ bở hơn nếu để quá giờ.

Người bệnh hoặc phụ nữ mang thai ăn gà tiềm thuốc bắc được không?

Gà tiềm nấm thông thường là món lành, dễ ăn. Riêng các bài tiềm có thuốc bắc, người đang điều trị bệnh hoặc phụ nữ mang thai nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi dùng thường xuyên.

Có nên dùng nấm đông cô tươi thay nấm khô?

Nấm tươi mềm, ngọt nhẹ nhưng mùi thơm không đậm bằng nấm khô. Nếu dùng nấm tươi, cho vào sau khoảng 20 phút cuối để nấm không bị nhũn.

Kết luận

Gà tiềm nấm đông cô không cần nhiều kỹ thuật, chỉ cần nguyên liệu tươi, chần sơ đúng cách và giữ lửa nhỏ đủ lâu. Hãy chọn một trong 5 cách trên cho bữa tối cuối tuần, và khám phá thêm nhiều công thức trong danh mục món thịt gà trên ResFood.