Món ngon từ gừng: 10 món ấm bụng cho bữa cơm ngày đông

Mỗi khi gió lạnh tràn về, căn bếp của nhiều gia đình lại thơm nức mùi gừng. Vị cay ấm, mùi thơm nồng của gừng giúp món ăn bớt tanh, đậm đà hơn và mang lại cảm giác ấm áp. Bài viết này tổng hợp 10 món ngon từ gừng dễ nấu, gồm món mặn đưa cơm, món canh, món ngọt và thức uống cho bữa cơm ngày đông.

Mỗi món có phần nguyên liệu chính và các bước gọn để bạn dễ áp dụng. Định lượng dành cho khoảng 3–4 người ăn, bạn có thể tăng giảm theo nhu cầu.

Mẹo dùng gừng cho món ăn thêm ngon

• Gừng già cho món kho, hầm: mùi thơm đậm, cay nồng, chịu được nhiệt lâu.
• Gừng non cho món xào, gỏi, ngâm: ít xơ, vị cay nhẹ, giòn.
• Cạo vỏ bằng thìa: nhanh, ít hao, dễ cạo ở các kẽ củ.
• Đừng dùng quá tay: gừng nhiều sẽ át vị nguyên liệu chính và gây cay gắt. Người có vấn đề dạ dày nên dùng lượng vừa phải.

Nhóm món mặn đưa cơm

1. Gà kho gừng

Nguyên liệu: 600 g gà ta chặt miếng, 50 g gừng thái sợi, 3 củ hành tím, 2 muỗng canh nước mắm, 1 muỗng canh đường, 1 muỗng canh nước màu, tiêu.

1. Ướp gà với nước mắm, đường, hành tím băm, nửa phần gừng trong 20 phút.
2. Phi thơm phần gừng còn lại, cho gà vào đảo săn.
3. Thêm nước màu và khoảng 100 ml nước, kho lửa nhỏ 20–25 phút đến khi nước sánh lại, rắc tiêu.

Xem công thức chi tiết tại gà kho gừng trên ResFood.

2. Cá kho gừng

Nguyên liệu: 500 g cá basa hoặc cá trắm cắt khúc, 40 g gừng, 2 muỗng canh nước mắm, 1 muỗng canh đường, 1 muỗng cà phê nước màu, ớt.

1. Cá làm sạch, ướp với nước mắm, đường, gừng đập dập trong 15 phút.
2. Xếp gừng thái lát dưới đáy nồi, đặt cá lên, rưới nước ướp và nước màu.
3. Thêm nước xâm xấp mặt cá, kho lửa nhỏ khoảng 30 phút. Không đảo nhiều để cá không nát.

Nếu thích cá kho kiểu miền Bắc, bạn tham khảo thêm cá trắm kho riềng với cách kho tương tự.

3. Thịt bò xào gừng hành tây

Nguyên liệu: 300 g thịt bò thăn, 30 g gừng non thái chỉ, 1 củ hành tây, 1 muỗng canh dầu hào, 1 muỗng cà phê nước tương, tỏi, hành lá.

1. Thái bò mỏng ngang thớ, ướp dầu hào, nước tương, tỏi băm, 1 muỗng cà phê dầu ăn trong 10 phút.
2. Xào hành tây lửa lớn 1 phút, trút ra.
3. Phi gừng, cho bò vào xào nhanh lửa lớn 1–2 phút, trút hành tây vào đảo đều, rắc hành lá.

Cách xào bò mềm giống món thịt bò xào hành tây, chỉ thêm gừng để ấm và thơm hơn.

4. Mực hấp gừng hành

Nguyên liệu: 500 g mực ống, 30 g gừng, 3 cây hành lá, sả.

1. Mực làm sạch, để nguyên con hoặc khứa nhẹ thân.
2. Lót sả đập dập và gừng thái lát dưới xửng.
3. Hấp mực khoảng 5–7 phút, rắc hành lá và gừng thái chỉ, hấp thêm 1 phút.

Ăn kèm muối tiêu chanh hoặc tham khảo mực ống hấp hành gừng để có nước chấm chuẩn vị.

5. Vịt luộc chấm mắm gừng

Nguyên liệu: 1/2 con vịt (khoảng 1 kg), 1 củ gừng lớn, tỏi, ớt, chanh, nước mắm, đường.

1. Vịt làm sạch, xát muối và gừng để khử mùi. Luộc với vài lát gừng khoảng 35–40 phút.
2. Giã nhuyễn 20 g gừng, tỏi, ớt, đường. Thêm 3 muỗng canh nước mắm, 1 muỗng canh nước cốt chanh, 2 muỗng canh nước lọc.
3. Vịt chín vớt ra, ngâm nước lạnh 1 phút cho da săn, chặt miếng.

Công thức nước mắm gừng chấm vịt trên ResFood giúp bạn pha đúng tỷ lệ.

Nhóm món canh và cháo

6. Canh gà hầm gừng hạt sen

Nguyên liệu: 500 g gà, 100 g hạt sen tươi, 20 g gừng, 5 quả táo đỏ, hành lá.

1. Gà chặt miếng, chần nước sôi với gừng.
2. Hầm gà cùng gừng nướng, táo đỏ trong 1,2 lít nước khoảng 30 phút.
3. Cho hạt sen vào hầm thêm 20 phút đến khi bở, nêm vừa ăn.

Món này gần với canh gà hầm hạt sen, ngọt thanh, hợp người lớn tuổi.

7. Cháo gừng thịt băm

Nguyên liệu: 80 g gạo, 150 g thịt nạc băm, 15 g gừng thái chỉ, hành lá, tía tô.

1. Gạo vo sạch, rang sơ cho thơm, nấu với 1,2 lít nước khoảng 30 phút.
2. Thịt băm ướp chút nước mắm, viên nhỏ hoặc đánh tơi cho vào cháo.
3. Nấu thêm 5 phút, cho gừng, nêm nhạt. Múc ra bát, rắc hành lá, tía tô thái nhỏ.

Bát cháo nóng thơm gừng rất hợp cho người mới cảm lạnh hoặc mệt mỏi.

Nhóm món ngọt và thức uống

8. Chè trôi nước nước gừng

Nguyên liệu: 300 g bột nếp, 150 g đậu xanh không vỏ, 200 g đường thốt nốt hoặc đường cát, 40 g gừng, mè rang, nước cốt dừa.

1. Đậu xanh ngâm 2 tiếng, hấp chín, tán nhuyễn với chút muối và đường, vo viên nhỏ.
2. Nhào bột nếp với nước ấm đến khi mịn, bọc nhân đậu, vo tròn.
3. Luộc viên bánh đến khi nổi lên, thả vào nước lạnh.
4. Nấu 700 ml nước với đường và gừng thái sợi, cho bánh vào đun 3 phút. Múc ra, rưới nước cốt dừa, rắc mè.

9. Trà gừng mật ong sả

Nguyên liệu: 20 g gừng, 2 cây sả, 2 muỗng canh mật ong, vài lát chanh.

1. Gừng thái lát, sả đập dập cắt khúc.
2. Đun với 600 ml nước khoảng 7 phút.
3. Để ấm, thêm mật ong, lát chanh. Uống nóng vào buổi tối rất dễ chịu.

Không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi.

10. Mứt gừng dẻo

Nguyên liệu: 500 g gừng non, 300 g đường, 1 quả chanh.

1. Gừng gọt vỏ, thái lát mỏng khoảng 2 mm. Ngâm nước muối loãng pha chanh 2 tiếng, luộc sơ 2 lần, mỗi lần 3 phút để bớt cay.
2. Để ráo, trộn đường, để khoảng 6–8 tiếng cho đường tan và ngấm.
3. Sên lửa nhỏ, đảo đều đến khi nước cạn, đường kết tinh bám quanh lát gừng. Hong khô, cho vào hũ kín.

Mứt gừng nhiều đường, nên ăn vài lát mỗi lần, khoảng 30 g mứt cung cấp khoảng 90–100 kcal.

Gợi ý kết hợp thành thực đơn trong tuần

Để bữa cơm không bị "ngập" vị gừng, bạn chỉ nên chọn một món có gừng làm điểm nhấn mỗi bữa, các món còn lại giữ vị thanh. Dưới đây là vài gợi ý kết hợp:

• Bữa 1: gà kho gừng, canh cải ngọt nấu thịt băm, dưa leo chấm muối.
• Bữa 2: cá kho gừng, canh bí đao, rau muống luộc.
• Bữa 3: bò xào gừng hành tây, canh chua, đậu hũ sốt cà chua.
• Bữa 4: vịt luộc chấm mắm gừng, canh măng, cơm trắng hoặc bún.
• Cuối tuần: canh gà hầm hạt sen, mực hấp gừng hành, tráng miệng bằng chè trôi nước.

Lỗi thường gặp khi nấu món có gừng

• Cho gừng quá sớm vào món xào: gừng non thái chỉ dễ cháy, nên phi nhanh hoặc cho vào gần cuối.
• Dùng gừng chưa gọt vỏ cho món nước trong: vỏ gừng làm nước canh đục và hơi đắng. Với nước dùng, hãy nướng rồi cạo sạch vỏ.
• Chè gừng bị đắng: do đun gừng quá lâu. Chỉ nên đun 5–7 phút rồi tắt bếp.

Lưu ý khi ăn nhiều món có gừng

Gừng là gia vị lành tính khi dùng với lượng hợp lý trong bữa ăn. Tuy nhiên, người đau dạ dày, trào ngược nên hạn chế gừng sống và các món quá cay. Người đang dùng thuốc chống đông máu, phụ nữ mang thai nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng gừng với lượng lớn hoặc thường xuyên như dạng trà đậm. Không dùng gừng đã thối, dập nát.

Nếu muốn tìm thêm món bồi dưỡng cho ngày lạnh, bạn có thể ghé danh mục món bồi bổ trên ResFood.

Câu hỏi thường gặp

Ăn gừng buổi tối có sao không?

Với lượng nhỏ trong món ăn hoặc một cốc trà gừng nhẹ, đa số người không gặp vấn đề. Nếu bạn dễ khó ngủ hoặc bị ợ nóng, hãy dùng gừng vào bữa trưa thay vì buổi tối.

Làm sao để món kho gừng không bị cay gắt?

Dùng gừng già thái sợi, phi thơm với dầu trước khi cho thịt cá vào. Gừng được phi sẽ dịu bớt vị cay và dậy mùi thơm hơn.

Có thể dùng bột gừng thay gừng tươi không?

Được, khoảng 1/4 muỗng cà phê bột gừng thay cho 1 muỗng canh gừng tươi băm. Bột gừng hợp với món ướp, nướng, làm bánh, còn món hấp, gỏi nên dùng gừng tươi.

Mười món ngon từ gừng trên đủ để bạn đổi món suốt cả tuần trong những ngày đông. Hãy chọn vài món cho bữa cơm tối nay và ghé ResFood để khám phá thêm nhiều công thức ấm áp cho cả nhà nhé.