Vỏ trứng đừng vội bỏ: 10 mẹo hay trong bếp và cách dùng an toàn

Mỗi ngày, căn bếp nhà mình có thể thải ra vài chiếc vỏ trứng sau khi chiên, hấp hay làm bánh. Phần lớn chúng ta bỏ chúng vào thùng rác mà không suy nghĩ. Thật ra, có khá nhiều mẹo hay từ vỏ trứng giúp việc bếp núc nhẹ nhàng hơn. Vỏ trứng cứng, hơi nhám, thành phần chủ yếu là canxi cacbonat, nên vừa có thể làm "chất mài" tự nhiên vừa là nguồn dưỡng chất cho cây trồng.

Bài viết tổng hợp 10 cách tận dụng vỏ trứng trong bếp và quanh nhà, đồng thời chỉ ra những lưu ý quan trọng để dùng vỏ trứng an toàn, tránh nguy cơ vi khuẩn.

Trước tiên: làm sạch vỏ trứng đúng cách

Vỏ trứng sống có thể mang vi khuẩn Salmonella ở mặt ngoài. Vì vậy, dù dùng vào mục đích nào, bạn cũng nên xử lý vỏ trứng trước:

1. Rửa vỏ trứng dưới vòi nước, bóc bỏ lớp màng mỏng bên trong nếu muốn dùng làm bột.
2. Luộc vỏ trứng trong nước sôi khoảng 10 phút, hoặc nướng ở 150°C trong 10–15 phút cho khô và tiệt trùng.
3. Để nguội, cất trong hộp kín, nơi khô ráo.

Sau khi chạm vào vỏ trứng sống, bạn cần rửa tay bằng xà phòng trước khi chạm vào thực phẩm khác.

Mẹo dùng vỏ trứng trong nấu ăn

1. Làm trong nước dùng

Đây là mẹo cổ điển của đầu bếp: khi nước dùng bị đục, bạn đánh nhẹ 1 lòng trắng trứng cùng vỏ của nó đã bóp vụn, cho vào nồi nước dùng ấm, khuấy nhẹ rồi đun lửa nhỏ khoảng 10–15 phút. Lòng trắng đông lại sẽ kéo theo cặn bẩn nổi lên, vỏ trứng giúp tạo "lưới" giữ cặn. Bạn chỉ cần hớt bỏ và lọc lại qua khăn xô. Nước dùng sẽ trong hơn rõ rệt.

2. Gắp mảnh vỏ trứng rơi vào bát

Khi đập trứng, mảnh vỏ nhỏ rơi vào bát rất khó gắp bằng thìa hay đũa. Mẹo là dùng chính một nửa vỏ trứng để xúc, cạnh sắc của vỏ sẽ cắt qua lòng trắng và lấy mảnh vỏ ra dễ dàng.

3. Khuôn nhỏ cho món ăn sáng tạo

Vỏ trứng còn nguyên một nửa, rửa sạch và luộc qua có thể dùng làm khuôn đựng món tráng miệng nhỏ như thạch, pudding hoặc làm "trứng" trang trí dịp lễ. Đây là cách trình bày vui mắt cho trẻ nhỏ.

4. Bột vỏ trứng bổ sung canxi

Vỏ trứng đã luộc, sấy khô, xay thật mịn thành bột có thể dùng một lượng rất nhỏ (khoảng 1/4 muỗng cà phê) trộn vào sinh tố, cháo hay bột bánh. Tuy nhiên, bạn nên coi đây là mẹo tận dụng chứ không phải thay thế thực phẩm giàu canxi như sữa, tôm tép, rau xanh. Bột phải xay thật mịn để tránh hạt sắc gây trầy niêm mạc. Người có bệnh thận, sỏi thận hoặc đang dùng thuốc bổ sung canxi cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.

Mẹo dùng vỏ trứng để làm sạch

5. Cọ rửa nồi chảo bám cặn

Vỏ trứng bóp vụn cùng chút nước rửa bát tạo thành chất mài nhẹ, giúp cọ sạch vết cháy dính đáy nồi inox, nồi gang. Bạn cho vỏ vụn vào nồi, thêm chút nước ấm và nước rửa, dùng miếng bọt biển chà mạnh rồi rửa lại. Không dùng cách này cho chảo chống dính vì có thể làm xước lớp phủ.

6. Làm sạch bình, lọ cổ hẹp

Bình nước, lọ thủy tinh có cổ hẹp rất khó cọ bên trong. Bạn cho vỏ trứng vụn, một ít nước và nước rửa vào, đậy nắp lắc mạnh khoảng 1 phút. Các mảnh vỏ sẽ chà sạch cặn bám trên thành bình.

7. Giữ lưới lọc bồn rửa sạch

Một số người cho vỏ trứng vào lưới lọc bồn rửa để chà sạch lớp cặn bám. Tuy nhiên, tuyệt đối không xả vỏ trứng xuống cống hoặc máy xử lý rác, vì mảnh vỏ dễ kết thành khối gây tắc nghẽn. Chỉ để vỏ trong lưới lọc, sau đó bỏ vào rác.

Mẹo dùng vỏ trứng cho vườn rau nhỏ

8. Phân bón tự nhiên

Nhiều gia đình có vườn rau trên ban công. Vỏ trứng giã nhỏ trộn vào đất giúp bổ sung canxi dần dần cho cây như cà chua, ớt, bí. Vì vỏ trứng phân huỷ khá chậm, bạn nên nghiền càng mịn càng tốt.

9. Chậu ươm hạt giống

Nửa vỏ trứng to, đục một lỗ nhỏ dưới đáy, cho đất vào để gieo hạt rau thơm như húng quế, ngò. Khi cây con cao khoảng 5–7 cm, bạn bóp nhẹ cho vỏ nứt rồi trồng cả vỏ xuống đất.

10. Hạn chế ốc sên

Rắc vỏ trứng giã thô quanh gốc cây có thể khiến ốc sên, sên trần ngại bò qua vì cạnh sắc. Hiệu quả không tuyệt đối, nhưng là cách đơn giản, không cần hoá chất.

Món ngon từ trứng để có vỏ tận dụng

Trứng là nguyên liệu dễ dùng nhất trong bếp. Bạn có thể làm những món như trứng chiên nước mắm thơm lừng cho bữa cơm vội, trứng hấp rau củ ngũ sắc mềm mịn cho trẻ nhỏ, hay đậu hũ hấp trứng thanh đạm. Ngày mát trời, một nồi canh riêu trứng đậu hũ non cũng là lựa chọn nhẹ nhàng. Xem thêm các món khác trong chuyên mục trứng, đậu hũ, súp.

Nhìn vỏ trứng để chọn trứng tươi

Vỏ trứng không chỉ để tận dụng mà còn giúp bạn nhận biết trứng tươi ngay từ khi đi chợ:

• Bề mặt vỏ: trứng tươi có vỏ hơi nhám, phủ một lớp như phấn mỏng. Trứng để lâu vỏ thường bóng láng.
• Vết nứt: loại bỏ trứng có vết nứt, dù nhỏ, vì vi khuẩn dễ xâm nhập vào bên trong.
• Soi đèn: trứng tươi có khoảng khí ở đầu to nhỏ, lòng đỏ nằm giữa, không có đốm lạ.
• Thả vào nước: trứng chìm nằm ngang là tươi; trứng dựng đứng là đã để vài ngày; trứng nổi thì không nên dùng.

Khi mang về, bạn để trứng trong hộp, đầu nhọn quay xuống, cất ở ngăn mát thay vì khay cửa tủ lạnh, nơi nhiệt độ dao động nhiều mỗi lần mở tủ. Trứng tươi bảo quản lạnh dùng tốt trong khoảng 3–4 tuần.

Cách làm bột vỏ trứng tại nhà

1. Thu gom vỏ trứng trong vài ngày, rửa sạch, cất ngăn mát để tránh mùi.
2. Luộc vỏ trong nước sôi 10 phút để diệt khuẩn.
3. Bóc bỏ lớp màng bên trong (giúp bột mịn hơn), để ráo.
4. Sấy hoặc nướng ở khoảng 150°C trong 10–15 phút đến khi vỏ khô giòn.
5. Xay bằng máy xay khô hoặc cối giã đến khi thành bột mịn như bột mì. Rây lại, phần thô xay tiếp.
6. Cất trong hũ thuỷ tinh kín, nơi khô ráo, dùng trong khoảng 1–2 tháng.

Bột thô dùng cho cây trồng hoặc cọ rửa; bột thật mịn mới dùng trong thực phẩm, và chỉ với lượng nhỏ.

Những lưu ý quan trọng

• Không dùng vỏ trứng sống chưa xử lý trong thực phẩm: nguy cơ nhiễm vi khuẩn.
• Không xả vỏ trứng xuống cống: dễ gây tắc đường ống.
• Không dùng cho bề mặt dễ trầy: chảo chống dính, mặt kính bếp từ, đồ nhựa trong.
• Người có bệnh lý: người bệnh thận, sỏi thận, rối loạn chuyển hoá canxi nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung bột vỏ trứng.
• Trẻ nhỏ: không tự ý trộn bột vỏ trứng vào đồ ăn của trẻ khi chưa có tư vấn của chuyên gia dinh dưỡng.

Câu hỏi thường gặp

Vỏ trứng có thực sự bổ sung canxi cho cơ thể không?

Vỏ trứng chủ yếu là canxi cacbonat nên về lý thuyết có thể cung cấp canxi. Tuy nhiên, lượng hấp thu thực tế và độ an toàn phụ thuộc cách xử lý. Cách tốt nhất vẫn là ăn đa dạng thực phẩm giàu canxi và hỏi ý kiến chuyên gia nếu cần bổ sung.

Vỏ trứng gà ta và vỏ trứng gà công nghiệp có khác nhau không?

Về công dụng làm sạch và bón cây thì gần như không khác. Vỏ trứng gà ta thường dày, cứng hơn nên khi xay bột cần xay kỹ hơn.

Có nên rửa trứng trước khi cất tủ lạnh?

Không nên rửa trứng trước khi bảo quản vì nước có thể làm trôi lớp màng bảo vệ tự nhiên trên vỏ. Chỉ rửa ngay trước khi đập trứng để nấu.

Vỏ trứng để lâu có bị bốc mùi không?

Vỏ trứng còn dính lòng trắng sẽ bốc mùi sau một hai ngày ở nhiệt độ phòng. Bạn nên rửa sạch, để ráo và cất ngăn mát trong lúc gom đủ số lượng, hoặc luộc và sấy khô ngay để bảo quản lâu hơn.

Những chiếc vỏ trứng nhỏ bé hoá ra lại có nhiều công dụng thú vị. Hãy thử vài mẹo trên để căn bếp nhà mình gọn gàng và ít rác thải hơn. Ghé ResFood để tìm thêm nhiều mẹo bếp và công thức món trứng hấp dẫn.