10 món gỏi ngon dễ làm: chua cay giòn mát cho bữa cơm nhà

Những ngày nóng hay sau các bữa tiệc nhiều dầu mỡ, một đĩa gỏi chua cay, giòn mát luôn khiến cả nhà ăn ngon miệng hơn. Các món gỏi ngon của Việt Nam rất đa dạng: từ rau củ, trái cây đến thịt gà, bò, tôm, mực. Điểm chung là vị chua ngọt hài hòa, nhiều rau thơm và đậu phộng rang bùi bùi.

Bài viết này gợi ý 10 món gỏi dễ làm, nguyên liệu dễ mua. Trước tiên, bạn hãy nắm công thức nước trộn gỏi cơ bản để dùng cho hầu hết các món.

Công thức nước trộn gỏi cơ bản

Pha cho khoảng một đĩa gỏi 3–4 người:

• Nước mắm ngon: 3 muỗng canh.
• Đường: 3 muỗng canh.
• Nước cốt chanh hoặc giấm: 3 muỗng canh.
• Nước lọc: 2 muỗng canh.
• Tỏi băm: 1 muỗng canh; ớt băm: 1 muỗng cà phê.

Khuấy tan đường với nước và nước mắm trước, sau đó mới cho chanh, tỏi, ớt. Nếm lại, điều chỉnh theo khẩu vị. Tỷ lệ 1:1:1 giữa mắm, đường, chanh là điểm khởi đầu dễ nhớ.

Nguyên tắc trộn gỏi giòn ngon

• Rau củ sau khi thái nên ngâm nước đá 10–15 phút rồi vắt thật ráo.
• Chỉ trộn nước gỏi ngay trước khi ăn để rau không bị xìu, ra nước.
• Đậu phộng, hành phi, rau thơm cho sau cùng để giữ độ giòn và mùi thơm.

Chuẩn bị đồ ăn kèm làm sẵn

Ba thứ giúp đĩa gỏi ngon hơn hẳn là đậu phộng rang, hành phi và rau thơm. Bạn có thể chuẩn bị sẵn để dùng cho nhiều bữa:

• Đậu phộng rang: rang 200 g đậu phộng trên chảo khô lửa nhỏ khoảng 12–15 phút đến khi vỏ lụa nứt, thơm. Để nguội, xoa bỏ vỏ, giã dập. Bảo quản hũ kín dùng được khoảng 1 tuần.
• Hành phi: thái mỏng 200 g hành tím, thấm khô, chiên ngập dầu lửa vừa đến khi vàng nhạt thì vớt ngay, hành sẽ tiếp tục sẫm màu khi nguội. Để ráo trên giấy thấm dầu.
• Rau thơm: rau răm, húng lủi, ngò gai, kinh giới rửa sạch, để ráo, bọc khăn giấy cho vào hộp kín ngăn mát.

Ngoài ra, bánh phồng tôm chiên hoặc bánh đa nướng là "người bạn" quen thuộc của các món gỏi. Bạn có thể xúc gỏi bằng bánh để có thêm độ giòn rụm.

1. Gỏi bò kiểu Thái

Nguyên liệu chính: 300 g thăn bò, 1 củ hành tây, 1 quả dưa leo, cà chua bi, sả, ngò gai, húng quế, nước mắm, chanh, đường, ớt.

Cách làm: Áp chảo thăn bò lửa lớn mỗi mặt khoảng 2 phút, để nghỉ 5 phút rồi thái mỏng. Thái mỏng hành tây, sả, dưa leo. Trộn bò với rau củ và nước trộn có thêm sả băm, ớt hiểm. Món này chua cay đậm đà, bạn xem chi tiết tại công thức gỏi bò kiểu Thái.

2. Gỏi bưởi tôm thịt

Nguyên liệu chính: nửa quả bưởi da xanh, 200 g tôm, 150 g thịt ba chỉ, rau răm, hành phi, đậu phộng.

Cách làm: Bưởi bóc tép, tách tơi. Tôm luộc bóc vỏ chẻ đôi, thịt luộc thái mỏng. Trộn nhẹ tay bưởi với tôm thịt và nước trộn ít đường hơn vì bưởi đã ngọt. Rắc rau răm, hành phi, đậu phộng. Tham khảo thêm cách làm gỏi bưởi để có vị chua ngọt cân bằng.

3. Gỏi gà xé phay

Nguyên liệu chính: nửa con gà ta (khoảng 700 g), 1 củ hành tây, rau răm, muối ớt xanh, chanh.

Cách làm: Luộc gà với gừng, hành khoảng 20–25 phút, ngâm nước đá cho da giòn. Xé thịt thành sợi. Hành tây thái mỏng ngâm nước đá. Trộn gà, hành tây, rau răm với muối tiêu chanh hoặc muối ớt. Bạn có thể xem công thức gỏi gà xé phay muối ớt.

4. Gỏi ngó sen tôm thịt

Nguyên liệu chính: 300 g ngó sen, 200 g tôm, 150 g thịt ba chỉ, cà rốt, rau thơm, đậu phộng.

Cách làm: Ngó sen tước xơ, chẻ đôi, cắt khúc 5 cm, ngâm nước pha chút giấm cho trắng. Tôm, thịt luộc chín, thái mỏng. Cà rốt bào sợi. Trộn tất cả với nước trộn gỏi, để 5 phút cho thấm rồi rắc đậu phộng. Ngó sen giòn sần sật rất hợp đãi khách.

5. Gỏi đu đủ

Nguyên liệu chính: 400 g đu đủ xanh, cà rốt, cà chua bi, đậu đũa, tôm khô, đậu phộng, tỏi, ớt.

Cách làm: Đu đủ bào sợi, ngâm nước muối loãng 15 phút rồi xả sạch, vắt ráo. Giã nhẹ tỏi, ớt, cà chua bi, đậu đũa trong cối, cho đu đủ vào giã nhẹ cùng nước trộn cho thấm. Biến tấu đậm vị hơn là gỏi đu đủ kiểu Lào với chút mắm nêm.

6. Gỏi xoài xanh khô cá

Nguyên liệu chính: 2 quả xoài xanh, 100 g khô cá sặc hoặc khô cá lóc, rau răm, hành tím, đậu phộng.

Cách làm: Xoài gọt vỏ, bào sợi. Khô cá nướng hoặc chiên giòn, xé nhỏ. Hành tím thái mỏng phi vàng. Trộn xoài với nước trộn giảm chanh vì xoài đã chua, thêm khô cá, rau răm, hành phi. Món này đưa cơm và rất hợp làm món nhắm.

7. Gỏi măng tươi

Nguyên liệu chính: 400 g măng tươi, 150 g thịt heo luộc hoặc tôm, rau răm, đậu phộng.

Cách làm: Măng thái sợi, luộc kỹ 2–3 lần, mỗi lần khoảng 10 phút và thay nước để khử vị đắng và độc tố tự nhiên có trong măng. Vắt ráo, trộn với thịt, nước trộn và rau thơm. Không ăn măng tươi sống hoặc luộc chưa kỹ. Chi tiết xem tại gỏi măng tươi.

8. Gỏi củ hũ dừa

Nguyên liệu chính: 400 g củ hũ dừa, 200 g tôm, 150 g thịt ba chỉ, rau thơm, hành phi.

Cách làm: Củ hũ dừa thái sợi, ngâm nước có vài giọt chanh để không thâm. Tôm luộc, thịt luộc thái mỏng. Trộn với nước trộn gỏi, thêm rau răm, hành phi, đậu phộng. Vị giòn ngọt tự nhiên của củ hũ dừa rất đặc biệt, giống món gỏi cầu dừa miền Tây.

9. Gỏi nha đam tôm

Nguyên liệu chính: 300 g thịt nha đam, 200 g tôm, dưa leo, cà rốt, rau thơm.

Cách làm: Nha đam sơ chế kỹ để bỏ nhựa vàng đắng: gọt vỏ dày, cắt sợi, bóp muối, rửa nhiều lần và chần nhanh 20 giây rồi ngâm nước đá. Tôm hấp, bóc vỏ. Trộn nha đam, tôm, dưa leo, cà rốt với nước trộn. Món mát lạnh, ít dầu mỡ. Xem thêm công thức gỏi nha đam tôm tươi.

10. Gỏi bắp cải tôm thịt

Nguyên liệu chính: nửa bắp cải trắng, ít bắp cải tím, cà rốt, 200 g tôm, 150 g thịt, rau răm, đậu phộng.

Cách làm: Bắp cải thái thật mỏng, bóp nhẹ với chút muối 5 phút rồi xả lại nước sạch, vắt ráo. Trộn với cà rốt, tôm thịt luộc và nước trộn. Bắp cải tím giúp đĩa gỏi nhiều màu bắt mắt. Đây là món gỏi tiết kiệm, làm được quanh năm.

Mẹo bày gỏi đẹp và an toàn

• Rửa rau sống thật kỹ dưới vòi nước chảy, ngâm nước muối loãng hoặc nước rửa rau chuyên dụng.
• Thịt, tôm phải luộc chín kỹ. Không trộn chung dao thớt sống và chín.
• Gỏi trộn xong nên ăn trong khoảng 1–2 giờ, không để qua đêm.
• Bày gỏi thành ngọn nhỏ giữa đĩa, rắc đậu phộng và rau thơm ở trên, đặt bánh phồng tôm xung quanh.

Bạn có thể khám phá thêm nhiều công thức khác trong danh mục gỏi và salad trên ResFood.

Gợi ý kết hợp gỏi trong mâm cơm

Gỏi thường đóng vai trò món khai vị hoặc món "cân bằng" trong mâm cơm nhiều món mặn. Mâm cơm có món kho, món chiên nên đi kèm một món gỏi chua nhẹ như gỏi bưởi, gỏi ngó sen. Tiệc nướng, lẩu hợp với gỏi cay nồng như gỏi bò kiểu Thái hay gỏi đu đủ. Bữa cơm chay có thể chọn gỏi củ hũ dừa bỏ tôm thịt, thay bằng đậu hũ chiên và nước tương.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao để gỏi không bị ra nước?

Rau củ cần vắt thật ráo sau khi ngâm nước đá. Chỉ rưới nước trộn ngay trước khi ăn, và không nên trộn quá nhiều nước một lúc. Có thể để nước trộn riêng cho mỗi người tự thêm.

Có thể dùng giấm thay chanh không?

Có. Giấm gạo cho vị chua dịu và ổn định hơn, phù hợp khi bạn muốn trộn sẵn. Chanh cho mùi thơm tươi hơn. Bạn có thể kết hợp nửa chanh nửa giấm.

Ăn gỏi có giúp giảm cân không?

Gỏi nhiều rau, ít dầu nên thường có năng lượng thấp, khoảng 150–250 kcal mỗi phần tùy lượng thịt, đậu phộng và đường. Để nhẹ hơn, bạn giảm đường, giảm đậu phộng và tăng rau.

Với 10 món gỏi trên, bạn có thể thay đổi thực đơn liên tục mà không lo nhàm chán. Hãy chọn một món hợp với nguyên liệu sẵn có trong tủ lạnh và bắt tay vào làm ngay hôm nay. Chúc bạn và gia đình có những bữa ăn ngon miệng.