Thực phẩm đông lạnh dùng thế nào cho đúng? Chọn, rã đông, nấu ngon

Tôm đông lạnh, cá phi lê cấp đông, rau củ đông lạnh, chả giò, há cảo làm sẵn… ngày càng phổ biến trong tủ lạnh của các gia đình bận rộn. Thực phẩm đông lạnh giúp tiết kiệm thời gian đi chợ, giảm lãng phí và có sẵn nguyên liệu bất cứ lúc nào. Tuy nhiên, nếu chọn mua, bảo quản hay rã đông sai, món ăn dễ bị bở, nhạt, chảy nước, thậm chí mất an toàn.

Bài viết này hướng dẫn bạn dùng thực phẩm đông lạnh đúng cách: từ khâu chọn mua, mang về nhà, sắp xếp trong ngăn đá, rã đông từng loại cho tới mẹo chế biến để món ăn ngon gần như đồ tươi.

Thực phẩm đông lạnh có kém dinh dưỡng không?

Nhiều người nghĩ đồ đông lạnh "mất chất". Thực tế, rau củ, hải sản được cấp đông nhanh ngay sau thu hoạch hoặc đánh bắt có thể giữ dinh dưỡng khá tốt, đôi khi còn tốt hơn đồ "tươi" đã vận chuyển và bày bán nhiều ngày. Một số vitamin tan trong nước như vitamin C có thể giảm nhẹ trong quá trình chần trước khi cấp đông, nhưng đạm, chất xơ và khoáng chất gần như được giữ nguyên.

Điều cần lưu ý là đồ chế biến sẵn đông lạnh như xúc xích, chả, nugget thường nhiều muối và chất béo. Những món này tiện nhưng chỉ nên dùng thỉnh thoảng.

Cách chọn mua thực phẩm đông lạnh

• Kiểm tra nhãn: có tên sản phẩm, nơi sản xuất, ngày sản xuất, hạn dùng, hướng dẫn bảo quản rõ ràng.
• Bao bì nguyên vẹn: không rách, không phồng, không đọng nước bên ngoài.
• Không có đá đóng cục lớn: sản phẩm bên trong dính thành khối, có nhiều tinh thể đá là dấu hiệu từng bị rã đông rồi đông lại.
• Cầm thấy cứng: đồ đông lạnh phải cứng đều, không mềm ở bất kỳ góc nào.
• Tủ bày bán đủ lạnh: sản phẩm nằm dưới vạch giới hạn của tủ đông, tủ không đọng nước, không có mùi lạ.
• Hải sản mạ băng: lớp băng mỏng bảo vệ tôm, cá là bình thường, nhưng nếu lớp băng quá dày thì phần thịt thực tế ít hơn khối lượng ghi trên bao.

Mang về nhà và bảo quản đúng cách

Mua đồ đông lạnh sau cùng

Khi đi siêu thị, hãy chọn đồ đông lạnh vào cuối cùng và xếp chung trong túi giữ nhiệt hoặc túi giấy dày. Về nhà, cho ngay vào ngăn đá. Đồ đông lạnh chỉ nên ở ngoài nhiệt độ phòng tối đa khoảng 30–60 phút, ngày nắng nóng càng phải nhanh hơn.

Nhiệt độ ngăn đá

Ngăn đá nên duy trì -18°C hoặc thấp hơn. Ở nhiệt độ này, thực phẩm an toàn trong thời gian dài, nhưng chất lượng sẽ giảm dần nếu để quá lâu. Hãy kiểm tra hạn dùng in trên bao bì và ưu tiên dùng gói cũ trước.

Đóng gói lại sau khi mở

Sau khi lấy một phần, ép hết không khí, kẹp chặt miệng túi hoặc chuyển phần còn lại sang túi zip, ghi ngày mở. Không khí lọt vào làm thực phẩm bị khô, bạc màu và ám mùi tủ.

Rã đông đúng cách cho từng loại thực phẩm

Hải sản: tôm, mực, cá phi lê

Cách tốt nhất là chuyển gói hải sản xuống ngăn mát từ tối hôm trước. Nếu gấp, giữ nguyên trong túi kín, ngâm vào chậu nước lạnh khoảng 20–40 phút, thay nước khi nước bớt lạnh. Tôm nhỏ, mực cắt khoanh có thể cho vào rổ, xả dưới vòi nước lạnh vài phút cho tan lớp băng.

Sau khi rã đông, thấm thật khô bằng khăn giấy. Đây là bí quyết để tôm chiên xù giòn rụm và mực xào không bị chảy nước. Với mực xào hành tây tỏi tây, hãy xào lửa thật lớn và thật nhanh để mực giòn, không dai.

Thịt cấp đông

Rã đông trong ngăn mát là an toàn và giữ được độ mềm. Gói thịt 500 g dẹt cần khoảng 8–12 giờ. Không rã đông thịt ngoài bàn bếp nhiều giờ, không ngâm nước nóng.

Rau củ đông lạnh

Rau củ đông lạnh như đậu Hà Lan, bắp hạt, cà rốt, bông cải xanh không cần rã đông. Cho thẳng vào chảo nóng hoặc nồi canh đang sôi. Rã đông trước sẽ khiến rau mềm nhũn, ra nhiều nước. Hỗn hợp rau củ đông lạnh rất hợp làm rau củ xào thập cẩm hay cơm chiên.

Đồ chế biến sẵn: chả giò, há cảo, sủi cảo

Phần lớn đồ chế biến sẵn nên nấu trực tiếp khi còn đông. Chả giò rã đông sẽ bị mềm vỏ, dễ rách và ngấm dầu. Chiên ở lửa vừa khoảng 160–170°C để bên trong chín đều trước khi vỏ vàng. Há cảo, sủi cảo hấp hoặc luộc theo thời gian ghi trên bao bì, thường thêm 2–3 phút so với đồ tươi.

Có nên cấp đông lại?

• Thực phẩm sống đã rã đông trong ngăn mát, chưa nấu: có thể cấp đông lại nhưng chất lượng giảm.
• Thực phẩm rã đông bằng nước hoặc lò vi sóng: nên nấu ngay, không cấp đông lại khi còn sống.
• Thực phẩm đã nấu chín từ đồ đông lạnh: có thể cấp đông lại sau khi để nguội, dùng trong vài tuần.

Mẹo chế biến để món ăn ngon như đồ tươi

• Thấm khô trước khi nấu: nước thừa làm món chiên bắn dầu, món xào bị ra nước và nhạt.
• Ướp lại cho đậm: hải sản, thịt đông lạnh thường nhạt hơn, nên ướp 15–20 phút với gừng, tỏi, tiêu, chút nước mắm.
• Khử mùi tanh: ngâm tôm, mực, cá với nước muối loãng pha gừng hoặc chút rượu trắng trong 5 phút rồi rửa lại.
• Không nấu quá lâu: hải sản đông lạnh dễ bị dai, khô. Nấu vừa chín tới là tắt bếp.
• Chọn món hợp: cá phi lê đông lạnh hợp chiên, áp chảo, kho như cá basa chiên sả. Sò điệp, tôm đông lạnh hợp chiên xù, xào nhanh như sò điệp chiên xù.

Dấu hiệu thực phẩm đông lạnh không còn dùng được

• Có mùi ôi, chua, hôi sau khi rã đông.
• Bề mặt nhớt, màu sắc xám xịt, đốm lạ.
• Bao bì phồng, rách, thực phẩm khô cứng, bạc trắng diện rộng do cháy lạnh lâu ngày.
• Từng bị mất điện lâu khiến đồ rã đông hoàn toàn và để ấm nhiều giờ.

Nếu tủ bị mất điện, hãy giữ cửa tủ đóng kín. Tủ đầy thường giữ lạnh được khoảng 1–2 ngày, tủ vơi giữ lạnh ít hơn. Thực phẩm vẫn còn tinh thể đá có thể nấu ngay hoặc đông lại.

Tự cấp đông thực phẩm tại nhà

Bên cạnh đồ mua sẵn, bạn cũng có thể tự cấp đông nguyên liệu tươi để dùng dần:

• Tôm: rửa sạch, để ráo, xếp vào hộp rồi đổ nước lạnh ngập vừa tôm trước khi cấp đông. Lớp đá bao quanh giúp tôm không bị khô.
• Cá: làm sạch, cắt khúc, thấm khô, bọc màng bọc từng phần rồi cho vào túi zip.
• Rau củ: chần sơ 1–2 phút trong nước sôi, ngâm nước đá cho nguội nhanh, để thật ráo rồi trải mỏng cấp đông riêng từng miếng trước khi dồn vào túi. Cách này giúp rau không dính thành cục.
• Đồ ăn nấu sẵn: chia hộp nhỏ, để nguội rồi mới cấp đông, ghi rõ tên món và ngày nấu.

Lỗi thường gặp khi dùng đồ đông lạnh

• Mua quá nhiều, để quá lâu khiến đồ bị cháy lạnh, mất vị.
• Rã đông cả túi lớn trong khi chỉ cần một ít.
• Xếp đồ sống đông lạnh chung ngăn với kem, đá ăn mà không bọc kín.
• Rửa hải sản bằng nước nóng cho nhanh tan đá.

Câu hỏi thường gặp

Tôm đông lạnh có cần rã đông trước khi nấu canh?

Với canh, lẩu, bạn có thể rửa nhanh lớp băng rồi thả trực tiếp vào nồi đang sôi. Với món chiên, xào, nên rã đông và thấm khô để món giòn, không bắn dầu.

Rau củ đông lạnh có cần rửa không?

Rau củ đông lạnh đóng gói đã được sơ chế, có thể nấu trực tiếp theo hướng dẫn trên bao bì. Nếu bạn muốn, tráng nhanh qua nước rồi nấu ngay.

Đồ đông lạnh để được bao lâu?

Hãy theo hạn dùng in trên bao bì. Đồ tự cấp đông ở nhà: hải sản khoảng 3–6 tháng, thịt khoảng 4–6 tháng, rau củ khoảng 8–12 tháng để giữ chất lượng tốt.

Có nên rã đông bằng lò vi sóng?

Được, nếu bạn nấu ngay sau đó. Dùng chế độ rã đông theo khối lượng và lật mặt giữa chừng để thực phẩm tan đều.

Dùng đúng cách, thực phẩm đông lạnh là trợ thủ đắc lực cho căn bếp bận rộn. Hãy mua vừa đủ, bảo quản kín và rã đông đúng từng loại. Khi đã có sẵn nguyên liệu, bạn có thể tìm cảm hứng ở chuyên mục món hải sản và hàng trăm công thức khác trên ResFood.