Công thức và cách làm món lẩu nấm chay

Lẩu nấm chay là món lẩu thanh đạm với nước dùng ngọt tự nhiên từ rau củ và nấm hương, nhúng đủ loại nấm, đậu phụ và rau xanh. Cách làm lẩu nấm chay không cần thịt hay nước mắm mà vẫn đậm đà, phù hợp ngày rằm, mùng một hoặc khi cả nhà muốn một bữa ăn nhẹ bụng.

Nồi lẩu nhiều màu sắc từ cà rốt, ngô, nấm và rau cải, nhìn đã thấy ngon miệng.

Nguồn gốc và đặc trưng của lẩu nấm chay

Lẩu chay là món phổ biến trong thực đơn ăn chay của người Việt, vốn chịu ảnh hưởng từ nếp ăn chay của nhà chùa. Nấm được dùng làm nguyên liệu chính vì có vị ngọt tự nhiên và kết cấu dai giòn, giúp món chay không bị nhạt. Đặc trưng của lẩu nấm chay là nước dùng trong, thơm mùi nấm hương và gừng, vị ngọt đến từ củ cải, bắp ngô, su su chứ không từ xương.

Bí quyết chọn nguyên liệu cho lẩu nấm chay

• Nấm: chỉ dùng nấm trồng ăn được mua ở chợ, siêu thị: nấm hương khô, nấm đùi gà, kim châm, bào ngư, nấm rơm. Chọn nấm tươi, không nhớt, không thâm.
• Rau củ nấu nước dùng: củ cải trắng, cà rốt, bắp ngô ngọt, su su, hành tây.
• Đậu phụ: đậu non hoặc đậu rán, có thể thêm tàu hũ ky.
• Gia vị chay: muối, hạt nêm nấm, nước tương, đường phèn; không dùng nước mắm.

Mẹo để món lẩu nấm chay ngon hơn

Ngâm nấm hương khô trong nước ấm khoảng 20 phút rồi giữ lại nước ngâm đã lọc cặn; phần nước này mang mùi thơm đặc trưng và làm nước dùng đậm hơn hẳn. Củ cải và bắp ngô nên ninh ít nhất 30 phút ở lửa nhỏ để ra vị ngọt.

Không nên cho tất cả nấm vào cùng lúc; nấm kim châm, nấm rơm chín rất nhanh và sẽ nhũn nếu đun lâu. Một mẹo khác là phi gừng và nấm hương với chút dầu trước khi đổ nước, nồi lẩu sẽ dậy mùi hơn. Nêm nhạt rồi điều chỉnh dần. Công thức chi tiết có ngay bên dưới.

Ăn kèm và biến tấu

Lẩu nấm chay ăn với bún, mì hoặc miến, chấm nước tương ớt hoặc nước mắm chay. Bạn có thể đổi vị bằng cách nấu nước dùng chua cay với sả, cà chua, me; hoặc thêm sữa đậu nành cho nước dùng béo nhẹ.

Muốn thêm món ăn kèm, hãy thử nấm xào sả ớt chay, hoặc xem nhiều công thức khác trong mục món chay.

Dinh dưỡng và lưu ý

Nấm ít năng lượng, có chất xơ và một số vitamin nhóm B; đậu phụ bổ sung đạm thực vật. Một phần lẩu chay cho 1 người thường chỉ khoảng 300–400 kcal nếu không ăn quá nhiều tinh bột. Người bị gout nên ăn nấm vừa phải. Nấm phải nấu chín kỹ; tuyệt đối không dùng nấm hái ngoài tự nhiên không rõ loại. Nếu có bệnh lý cần kiêng khem, hãy hỏi bác sĩ.

Bảo quản và hâm nóng

Nước dùng chay thừa lọc bỏ rau, để nguội và cất ngăn mát, dùng trong khoảng 1–2 ngày. Nấm tươi chưa dùng nên bọc giấy, để ngăn mát và dùng trong 2–3 ngày. Khi hâm, đun sôi lại nước dùng rồi mới nhúng nấm.

Câu hỏi thường gặp

Lẩu nấm chay có cần nước dùng xương không?

Không. Nước dùng ninh từ củ cải, bắp ngô, cà rốt, su su và nước ngâm nấm hương đã đủ ngọt và thơm, đúng tinh thần món chay.

Nên dùng những loại nấm nào?

Kết hợp nấm thơm như nấm hương với nấm giòn như đùi gà, bào ngư và nấm mềm như kim châm, nấm rơm sẽ cho nồi lẩu phong phú.

Có thể thêm gì cho lẩu chay đậm đà hơn?

Thêm tàu hũ ky chiên, đậu phụ rán và một chút nước tương; phi thơm gừng và nấm hương trước khi nấu cũng giúp món đậm vị hơn.