Công thức và cách làm món bầu xào chay

Bầu xào chay là món rau quả mát lành, dễ ăn và dễ nấu, rất hợp cho những ngày nóng. Những miếng bầu mềm ngọt, mọng nước quyện cùng nấm rơm giòn và đậu phụ chiên béo nhẹ, nêm nước tương vừa phải. Với cách làm bầu xào chay dưới đây, bạn chỉ cần khoảng 25 phút để có một đĩa xào thanh đạm cho cả nhà.

Đặc trưng của món bầu xào chay

Bầu là loại quả thuộc họ bầu bí, được trồng phổ biến ở khắp các vùng quê Việt Nam. Bầu non có vỏ xanh nhạt, ruột trắng, vị ngọt thanh, khi nấu chín mềm và giữ nhiều nước. Người Việt hay dùng bầu để nấu canh, luộc hoặc xào.

Món bầu xào chay giữ đúng tinh thần ấy: ít gia vị, đề cao vị ngọt tự nhiên. Nấm rơm góp thêm vị đậm và độ giòn, đậu phụ chiên bổ sung chất đạm, gừng giúp món thơm và ấm hơn.

Bí quyết chọn nguyên liệu

• Bầu: chọn quả non, vỏ xanh nhạt, còn lớp lông tơ mịn, cầm chắc và nặng tay. Bấm nhẹ móng tay vào vỏ thấy dễ lún là bầu non. Tránh quả vỏ cứng, ngả vàng, nhiều hạt già.
• Nấm rơm: chọn nấm búp còn khép, chắc, màu xám đen hoặc xám trắng, không nhớt, không có mùi lạ.
• Đậu phụ: bìa đậu mịn, thơm, không chảy nước chua.

Mẹo để món bầu xào chay ngon hơn

Bầu chứa rất nhiều nước, nên lỗi thường gặp nhất là món bị nhũn, nhạt và ngập nước. Hãy xào ở lửa lớn, không đậy nắp và không thêm nước. Nấm rơm nên xào trước cho săn lại rồi mới cho bầu, như vậy nấm không bị ra nước làm loãng món.

Khi nêm, cho gia vị lúc bầu bắt đầu chuyển màu trong; nêm quá sớm làm bầu ra nước nhiều hơn. Đậu phụ chiên cho vào sau cùng, đảo nhẹ tay để không vỡ. Công thức chi tiết có ngay bên dưới.

Ăn kèm và biến tấu

Bầu xào chay ăn kèm cơm trắng rất hợp, có thể dọn cùng một món đậm vị như nấm rơm kho chao để cân bằng bữa ăn. Nếu thích các món xào thanh nhẹ từ họ bầu bí, bạn có thể thử mướp xào nấm.

• Thay nấm rơm bằng nấm bào ngư hoặc nấm hương tươi.
• Thêm mộc nhĩ thái sợi cho món giòn hơn.
• Thêm vài lát cà chua để món có vị chua nhẹ và màu đẹp.

Xem thêm nhiều món khác trong mục món chay.

Dinh dưỡng và lưu ý

Bầu có tới hơn chín phần mười là nước, ít năng lượng, có chất xơ và một số khoáng chất. Một khẩu phần món này cung cấp khoảng 120 – 150 kcal. Món mềm, dễ nhai, phù hợp với người lớn tuổi, người ăn chay và người muốn bữa ăn nhẹ.

Theo quan niệm dân gian, bầu có tính mát, người hay lạnh bụng nên ăn kèm gừng như công thức. Nếu nếm thấy bầu có vị đắng bất thường, hãy bỏ quả đó, không nấu. Người cần hạn chế muối nên giảm nước tương; với bệnh lý cần ăn kiêng, hãy hỏi ý kiến bác sĩ.

Bảo quản và hâm nóng

Bầu xào ngon nhất khi ăn ngay. Phần thừa để nguội, đậy kín, bảo quản ngăn mát và dùng trong 1 ngày. Hâm lại nhanh trên chảo hoặc nồi nhỏ. Bầu tươi nguyên quả có thể để nơi thoáng mát vài ngày; bầu đã cắt nên bọc kín, để ngăn mát.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao bầu xào bị chua hoặc đắng?

Bầu bị chua thường do để lâu sau khi nấu. Bầu có vị đắng là dấu hiệu bất thường, không nên ăn, kể cả khi đã nấu chín.

Có cần bỏ ruột bầu không?

Với bầu non thì không cần. Nếu bầu già, ruột xốp và có hạt cứng, hãy khoét bỏ phần ruột.

Có thể thay đậu phụ bằng gì?

Bạn có thể dùng tàu hũ ky chiên, mì căn hoặc bỏ hẳn đậu phụ nếu chỉ muốn món rau thanh nhẹ.