Công thức và cách làm món canh nấm thập cẩm chay

Canh nấm thập cẩm chay là món canh thanh nhẹ kết hợp nấm hương tươi, nấm kim châm, nấm đùi gà với đậu hũ non, cà rốt và cải ngọt. Nước canh trong, ngọt tự nhiên từ nấm và rau củ, đậu hũ mềm mịn, rau xanh giòn. Cách làm canh nấm thập cẩm chay nhanh gọn, phù hợp cho ngày rằm, mùng một hoặc bất cứ bữa cơm nào cần một bát canh nóng dễ ăn.

Đặc trưng món canh nấm thập cẩm chay

Trong ẩm thực chay Việt, nấm là nguyên liệu chủ lực tạo vị ngọt umami thay cho xương và thịt. Việc phối nhiều loại nấm trong một nồi canh giúp nước dùng có chiều sâu: nấm hương cho mùi thơm, nấm đùi gà cho độ dai giòn, nấm kim châm mềm và ngọt. Món thường ăn cùng cơm trắng và một đĩa kho hoặc xào chay để cân bằng bữa ăn.

Bí quyết chọn nguyên liệu

• Nấm hương tươi: mũ nấm dày, khum tròn, mặt dưới trắng ngà, cuống chắc, không nhớt.
• Nấm kim châm: sợi trắng đều, khô ráo, không ngả vàng hoặc có mùi chua. Luôn cắt bỏ gốc và nấu chín kỹ.
• Nấm đùi gà: thân trắng, chắc, mũ không bị dập.
• Đậu hũ non: chọn hộp còn hạn, đậu mịn, mùi thơm nhẹ.
• Cải ngọt, cà rốt: cải lá xanh, cuống giòn; cà rốt chắc, màu cam tươi. Có thể thay cải ngọt bằng cải thìa hoặc rau cải bó xôi.

Mẹo để món canh nấm chay ngọt nước hơn

• Nấu nước dùng rau củ trước: đun cà rốt, gốc nấm hương, củ cải hoặc bắp ngọt trong ít phút sẽ cho nước canh ngọt sâu hơn chỉ dùng nước lã.
• Xào sơ nấm hương: đảo nhanh nấm với chút dầu giúp dậy mùi thơm trước khi cho nước vào.
• Cho nguyên liệu theo thứ tự: cà rốt và nấm đùi gà trước, nấm kim châm và đậu hũ sau, rau cải cuối cùng để rau giữ màu xanh.
• Nêm nhẹ tay: nước tương và muối vừa phải để giữ vị ngọt tự nhiên của nấm.
• Không khuấy mạnh sau khi cho đậu hũ non để đậu không nát.

Công thức chi tiết có ngay bên dưới.

Ăn kèm và biến tấu

Canh hợp ăn với cơm trắng hoặc cơm gạo lứt lá sen chay, kèm một món mặn như tàu hũ ky kho. Bạn có thể thêm nấm rơm, nấm bào ngư, rong biển hoặc bắp non. Nếu muốn đổi vị, thử canh nấm đậu hũ chay hoặc thêm vài lát gừng cho ấm bụng vào ngày lạnh.

Dinh dưỡng và lưu ý

Món canh ít chất béo, cung cấp chất xơ, vitamin từ rau củ và đạm thực vật từ đậu hũ, phù hợp với người ăn chay, người muốn ăn nhẹ hoặc cần bữa ăn dễ tiêu. Nấm kim châm cần nấu chín kỹ, không ăn sống. Người bị gút hoặc có vấn đề về thận nên ăn lượng vừa phải các món nhiều nấm và đậu, và tham khảo ý kiến bác sĩ nếu đang theo chế độ ăn kiêng.

Bảo quản và hâm nóng

Canh ngon nhất khi ăn ngay. Nếu còn thừa, để nguội, cho vào hộp kín ngăn mát và dùng trong khoảng 1 ngày. Khi hâm, đun sôi lại rồi tắt bếp; rau cải hâm lại sẽ bị úa, nên nếu nấu nhiều hãy để riêng rau, chỉ cho vào khi ăn.

Câu hỏi thường gặp

Canh nấm chay không có hạt nêm thì làm sao cho ngọt?

Dùng nước luộc rau củ như cà rốt, củ cải, bắp ngọt và nấm hương làm nước dùng. Vị ngọt tự nhiên này đủ đậm mà không cần nhiều gia vị.

Có thể thay đậu hũ non bằng đậu hũ chiên không?

Có. Đậu hũ chiên giữ hình tốt hơn và có vị béo thơm, phù hợp nếu bạn thích canh đậm vị hơn.

Canh nấm để qua đêm có được không?

Có thể để ngăn mát trong hộp kín và ăn trong ngày hôm sau, nhưng cần đun sôi lại kỹ. Không nên để canh ở nhiệt độ phòng qua đêm.