Công thức và cách làm món chè đậu xanh

Chè đậu xanh là một trong những món chè giản dị và phổ biến nhất ở Việt Nam, và cách nấu chè đậu xanh tại nhà chỉ cần vài nguyên liệu rẻ tiền: đậu xanh, đường, chút bột năng và nước cốt dừa. Hạt đậu nhừ mà vẫn giữ dáng, nước chè sánh nhẹ, ngọt vừa, thêm lớp nước cốt dừa béo ngậy là đủ hấp dẫn cả người lớn lẫn trẻ nhỏ.

Vào mùa hè, chè đậu xanh ăn với đá là món giải nhiệt quen thuộc; mùa lạnh thì ăn nóng cũng rất ấm bụng.

Đặc trưng của chè đậu xanh

Chè đậu xanh có mặt từ Bắc vào Nam với nhiều cách nấu khác nhau. Ở miền Bắc, người ta hay nấu chè đậu xanh đánh từ đậu đã cà vỏ, nấu nhuyễn thành dạng sệt, thơm mùi hoa bưởi. Ở miền Nam, chè đậu xanh nguyên hạt (còn vỏ) nấu với đường, làm sánh bằng bột năng và chan nước cốt dừa được ưa chuộng hơn. Công thức trong bài theo cách nấu nguyên hạt vì đơn giản và giữ được nhiều chất xơ.

Bí quyết chọn nguyên liệu nấu chè đậu xanh

• Đậu xanh: hạt nhỏ, đều, vỏ xanh bóng, không mọt, không lẫn hạt lép. Đậu mới thu hoạch nấu nhanh nhừ và thơm hơn đậu để lâu.
• Đường: đường cát trắng cho vị ngọt trong; đường phèn cho vị ngọt thanh, dịu hơn.
• Nước cốt dừa: tự vắt từ dừa khô nạo là thơm nhất; nếu dùng loại đóng hộp, chọn hộp còn hạn, không phồng.
• Bột năng: giúp nước chè hơi sánh; chỉ cần lượng nhỏ.

Mẹo để món chè đậu xanh ngon hơn

Công thức chi tiết có ngay bên dưới. Những nguyên tắc sau giúp chè đạt chuẩn:

• Ngâm đậu trước: ngâm 2–3 giờ giúp đậu nở đều, nấu nhanh mềm và ít bị sượng.
• Cho đường sau khi đậu đã mềm: nếu cho đường quá sớm, vỏ đậu săn lại và hạt khó nhừ.
• Hớt bọt và vỏ nổi: nước chè sẽ trong và đẹp hơn.
• Hòa bột năng với nước lạnh: đổ từ từ và khuấy liên tục để tránh vón cục. Chè nguội sẽ đặc thêm, nên chỉ cần sánh nhẹ khi còn nóng.
• Lỗi hay gặp là khuấy quá mạnh khiến hạt nát hết; chỉ cần đảo nhẹ từ đáy nồi để chống dính.

Ăn kèm và biến tấu

Chè ăn kèm đá bào và nước cốt dừa, rắc thêm mè rang hoặc đậu phộng rang giã dập cho bùi. Bạn có thể thêm phổ tai, rong biển, hạt sen hoặc khoai môn để chè phong phú hơn. Phiên bản bỏ vỏ đậu, nấu nhuyễn với lá dứa cũng rất thơm. Nếu thích đổi vị, hãy xem thêm chè lam hoặc các món trong chuyên mục chè – tráng miệng.

Dinh dưỡng và lưu ý

Đậu xanh có đạm thực vật, chất xơ, kali và folate. Một chén chè khoảng 250 ml có khoảng 220–300 kcal tùy lượng đường và nước cốt dừa. Món hoàn toàn từ thực vật nên phù hợp với người ăn chay. Tuy nhiên chè có nhiều đường, vì vậy người tiểu đường, thừa cân nên ăn ít hoặc giảm đường; người có bệnh lý cần chế độ ăn riêng nên hỏi bác sĩ. Theo quan niệm dân gian, đậu xanh có tính mát, người hay lạnh bụng nên ăn lượng vừa phải.

Bảo quản và hâm nóng

Chè để nguội, cho vào hộp kín, bảo quản ngăn mát 2–3 ngày. Nước cốt dừa nên cất riêng và dùng trong 2 ngày vì dễ chua. Khi hâm, thêm chút nước vì chè đặc lại, đun lửa nhỏ và khuấy nhẹ.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao đậu xanh nấu mãi không nhừ?

Thường do đậu cũ, không ngâm trước hoặc cho đường quá sớm. Hãy ngâm đậu và chỉ thêm đường khi hạt đậu bóp nhẹ đã nát.

Có thể nấu chè đậu xanh bằng nồi cơm điện không?

Được. Cho đậu đã ngâm và nước vào nồi, nấu chế độ nấu khoảng 40–50 phút, sau đó thêm đường và bột năng, đun thêm vài phút.

Chè đậu xanh để được bao lâu ngoài nhiệt độ phòng?

Chỉ nên để vài giờ, nhất là mùa hè, vì chè ngọt và có tinh bột rất dễ chua. Hãy cất tủ lạnh ngay khi chè nguội. Nếu yêu thích món ngọt, bạn có thể làm thêm xôi gấc cho bữa sáng.