Công thức và cách làm món gỏi bồn bồn tôm thịt

Gỏi bồn bồn là món trộn đặc trưng của miền Tây Nam Bộ, nổi bật với những khúc bồn bồn trắng ngà, giòn sần sật, chua nhẹ, quyện cùng tôm thịt và nước mắm chua ngọt. Cách làm gỏi bồn bồn không khó, chỉ cần xử lý bồn bồn đúng cách để món giòn, sạch và không bị chua gắt.

Ở các tỉnh phía Bắc, bồn bồn tươi khá hiếm, nhưng bồn bồn muối chua đóng hũ hoặc đóng túi được bán khá phổ biến ở cửa hàng đặc sản và chợ mạng. Công thức trong bài dùng loại muối chua này nên ai cũng có thể làm tại nhà.

Nguồn gốc và đặc trưng của gỏi bồn bồn

Bồn bồn là loại cây thân mềm mọc ở vùng đất ngập nước, nhiều ở các tỉnh như Cà Mau, Bạc Liêu, Kiên Giang. Người dân lấy phần thân non bên trong, màu trắng, để muối chua, xào, nấu canh chua hoặc làm gỏi. Gỏi bồn bồn có vị chua thanh tự nhiên từ quá trình lên men, độ giòn đặc biệt khác hẳn các loại rau trộn khác, nên thường được bày lên mâm cỗ hoặc làm món nhắm khi có khách.

Bí quyết chọn nguyên liệu

• Bồn bồn muối chua: chọn loại màu trắng ngà hoặc vàng nhạt, thân to đều, nước trong, mùi chua thơm dễ chịu; tránh loại nước đục, có váng hoặc mùi lạ.
• Bồn bồn tươi (nếu có): thân non, trắng, bẻ giòn, không thâm đầu.
• Tôm: tôm đất hoặc tôm thẻ tươi, vỏ trong, đầu không đen.
• Thịt: ba chỉ hoặc nạc vai, thịt hồng tươi, đàn hồi.

Mẹo để món gỏi bồn bồn ngon hơn

Bồn bồn muối chua cần được rửa và ngâm nước sạch để bớt mặn, bớt chua, nhưng không nên ngâm quá lâu vì sẽ mất vị đặc trưng. Hãy nếm thử sau khoảng 10 phút ngâm. Sau đó vắt thật ráo để nước trộn bám đều.

Vì bồn bồn đã có vị chua, bạn nên giảm lượng chanh trong nước trộn so với gỏi thông thường và tăng nhẹ đường cho cân vị. Một lỗi hay gặp là thái bồn bồn quá dài, khó gắp và khó thấm; nên cắt khúc khoảng 4–5 cm, thân to chẻ đôi. Công thức chi tiết có ngay bên dưới.

Ăn kèm và biến tấu

Gỏi bồn bồn ăn ngon nhất với bánh phồng tôm. Bạn có thể thay tôm thịt bằng mực luộc, khô cá sặc chiên xé hoặc chỉ dùng tôm khô cho nhanh. Người ăn chay thay tôm thịt bằng đậu hũ chiên và nước tương, tương tự cách làm gỏi ngó sen chay. Ngoài làm gỏi, bồn bồn còn được xào tỏi hoặc nấu canh chua, xem thêm các gợi ý trong mục món rau củ.

Dinh dưỡng và lưu ý

Một phần gỏi bồn bồn tôm thịt cung cấp khoảng 200–250 kcal, có đạm từ tôm, thịt và chất xơ từ bồn bồn, cà rốt, rau thơm. Do bồn bồn muối chua chứa khá nhiều muối, người tăng huyết áp, bệnh thận nên ngâm kỹ để giảm mặn và ăn lượng vừa phải; nếu có bệnh lý, hãy hỏi ý kiến bác sĩ. Người đau dạ dày nên hạn chế các món chua. Chỉ dùng bồn bồn muối chua có nguồn gốc rõ ràng, còn hạn sử dụng.

Bảo quản và hâm nóng

Gỏi đã trộn nên ăn trong ngày. Bồn bồn muối chua chưa dùng hết cần ngập trong nước muối, đậy kín và để ngăn mát; dùng sạch đũa khi gắp để tránh hỏng. Tôm thịt luộc có thể để riêng hộp kín trong tủ lạnh khoảng 1 ngày. Món ăn nguội, không hâm nóng.

Câu hỏi thường gặp

Mua bồn bồn ở đâu khi sống ở miền Bắc?

Bạn có thể tìm bồn bồn muối chua đóng hũ tại cửa hàng đặc sản miền Tây, siêu thị lớn hoặc các gian hàng đặc sản trực tuyến uy tín.

Bồn bồn có cần luộc trước khi làm gỏi không?

Bồn bồn muối chua đã lên men, chỉ cần rửa, ngâm, vắt ráo là trộn được. Nếu dùng bồn bồn tươi, nên chần qua nước sôi có chút muối khoảng 1 phút rồi ngâm nước lạnh.

Có thể làm gỏi bồn bồn trước khi đãi khách không?

Nên sơ chế sẵn các nguyên liệu, đến lúc ăn mới trộn để gỏi giòn. Xem thêm nhiều món trộn khác trong mục gỏi – salad.